Gaat Geldsnor ontslag nemen?

Sinds een jaartje ben ik aan de slag bij een heel leuk bedrijf. Daar heb ik een aantal mooie stappen mogen maken, omdat er een aantal mensen “ruimte” voor mij maakten.
Om hier aan de slag te gaan heb ik echter een behoorlijk aantal stappen terug gedaan. Zowel op gebied van salaris als op hierarchisch niveau. Waar ik eerst onderdeel was van MT van een bedrijf, ben ik nu middelmanager bij een (groter) bedrijf.

De stap in salaris scheelde een kleine 2500 EUR per maand, en ik heb mijn lease-auto ingeleverd. Allemaal geen probleem: het was onderdeel van het meer conventioneel aan de slag te gaan, na jaren van isolatie in de coronacrisis.

In de zomer heb ik mijn amibitie duidelijk gemaakt en onze directeur een stukje uitleg gedaan over mijn historie. Hierop was de reactie zeer positief, en het was ook duidelijk dat er snel nóg meer ruimte zou komen.

Lang verhaal kort: mijn huidig leidinggevende is aan de kant gezet. Sindsdien duurt het echter al enkele máánden om zijn functie op te vullen. We willen niet extern werven, maar men durft ook nog niet de beslissing te nemen wie het dan intern overneemt.

Ondanks het feit dat ik van 3 personen het werk heb overgenomen + mijn oorspronkelijke werk doe, en alom lof krijg voor wat ik weet en hoe ik met mensen en mijn team omga, is het MT er nog niet van overtuigd dat ik die plek op moet vullen.

Dat wil zeggen: ze willen wel dat ik de gaten dichtloop de komende maanden, maar me nog geen volwaardig onderdeel maken daarvan. Goed genoeg om de stront te scheppen, maar zonder daar verder consequenties aan te verbinden.

Mijn eerste gevoel is: daar pas ik voor. Als je nu nog niet weet of ik onderdeel moet zijn van het MT, dan weet je dat over 3 maanden ook niet, en over 6 ook niet. En als ik mijn huidige functie zal blijven uitoefenen: waarom zou ik dat niet doen bij een bedrijf waar ik 30-40% extra betaald krijg?

Decentrale warmteterugwinning

Onlangs is onze warmtepomp geplaatst. Met een flink buffervat en boiler in de bijkeuken. Deze kwam in de plaats van de CV ketel.

Nu is deze bijkeuken vrij vochtig: de wasmachine, vaatwasser en warmtepompdroger staan allemaal in deze ruimte. Dit is ook een ruimte met veel “dode lucht”. Er was nauwelijks ventilatie. Alleen door een open stootvoeg zoals vroeger gebruikelijk was.

Maar met 1 punt kun je niet ventileren. Dan koelt het wel af, maar er komt geen droge lucht binnen. Een wonderlijke situatie, die verklaart bleek doordat er wel degelijk nog een ventilatierooster was. Achter een kastje…

Volstrekt kansloos dus. Maar er is een oplossing: ik heb een decentrale wtw geplaatst, op de plek waar eerst de doorvoer van de CV zat. Mooi makkelijk dus.

Deze unit blaast 60 seconden lucht naar buiten, door een warmtewisselaar. Daarna keert het de richting, en wordt verse lucht aangezogen die verwarmd wordt door dezelfde warmtewisselaar.

Het resultaat is een veel warmere bijkeuken, met veel drogere lucht. Ik ben buitengewoon content. Helaas heb ik het wel als ongeschikt bevonden voor elders in de woning. De unit maakt hiervoor net iets teveel geluid.

Maar voor bijkeukens en kelders is het ten zeerste aan te raden!

Geldsnor is van het gas af: de warmtepomp is geplaatst

Al eerder was het aangekondigd, maar nu is het uitgevoerd: de warmtepomp is geplaatst. Een flinke bom duiten, maar ik word er erg blij van.
Om meerdere redenen: onze bijkeuken (hier noemen ze dat een “achterbouw”) lijkt nu op het Centre Pompidou. Fantastisch! Een 400 liter (300 + 100) boilervat, mooie strakke leidingen (en daar veel van), sensoren, elektronica. Van alles. Daar kan ik echt blij van worden.
Maar ook omdat de thermostaat veel informatie uitspuwt. Het totale energieverbruik (per uur, dag, maand, jaar) en de COP waarde, de buitentemperatuur, toerental en frequentie: alles.

Het belangrijkste is natuurlijk het toegenomen comfort. We stookten alles al warm met de airco en dat ging goed. Maar zorgde wel voor geruis in de woning: je hoort de airco altijd lopen want deze blaast nu eenmaal. De warmtepomp stuurt echter de vloerverwarming aan. Heerlijk warmte voetjes dus, maar ook warm water.

Welke warmtepomp heb je gekozen en waarom?

Wij hebben gekozen voor een 9KW Panasonic T-Cap met een groot boilervat. Deze warmtepomp blijft zijn maximale vermogen afgeven tot -20 en werkzaam tot -28. Daarna is er geen nood aan de man: er zitten elektrische verwarmingselementen in de buffervaten waardoor je altijd warm water kunt hebben.

Het is niet vaak zo koud, of eigenlijk nooit. Maar ook bij -10 of -15 wil ik een fatsoenlijke COP hebben. Als je verder naar het westen woont (kustregio) heb je geen unit nodig die tot -20C kan. Dat komt daar al helemaal niet voor.

Deze unit is ook stil, ook aan de buitenkant. Hij is relatief groot (ik heb de ruimte) en heeft een grote warmtewisselaar. Vandaar de grote werkzame temperatuur. Overigens kan deze unit ook koelen.
Het vermogen is ruim voldoende voor onze woning: ook met een 3.5KW airco kregen we de benedenverdieping met gemak warm. Een 9KW warmtepomp kan dit dus zeker…

Waarom geen aparte warmtepompboiler?

Van vrienden hoor ik wel eens advies of krijg ik de vraag: een aparte warmtepompboiler. Deze kan het tapwater dan verwarmen. Een conventionele warmtepomp kan dan de woning verwarmen.

Het idee hierachter is efficiëntie. De efficiëntie van een warmtepomp wordt uitgedrukt in (S)COP. Een COP van 5 wil zeggen dat voor iedere KWH elektriciteit die je in het apparaat stopt, er 4 kwh aan warmte uit de buitenlucht gehaald wordt. Maw: 1kwh = 5 kwh = COP van 5.

Die COP hangt feitelijk van 1 ding af: het verschil tussen de buitentemperatuur en de watertemperatuur. Bij -10 buiten en een watertemperatuur van +40C bedraagt het verschil 50 graden. Bij 0C en dezelfde 40 is dit slechts 40.

Op diverse websites zie je dat de COP afhangt van het type verwarming (radiatoren, vloer) of de bron. Als je goed kijkt en het wiskundig gaat uitdrukken in formules, dan maakt het allemaal niets uit. Het type verwarming bepaald namelijk de warmte van het water (vloeren hoeven minder heet te worden dan radiatoren) of de brontemperatuur (een bodembron is warmer in de winter dan de buitenlucht). In beide gevallen daalt de “Delta T”, ofwel het temperatuurverschil.

Een beter geïsoleerde woning zal in de basis dezelfde COP hebben als een slecht geïsoleerde woning. De COP zegt namelijk niets over het energieverbruik, alleen over de efficientië. Je kunt zéér efficient je woning tot 30 graden warm stoken en zeer inefficiënt je woning op 15 graden houden.

Het totale energieverbruik wordt bepaald door de gewenste temperatuur en het energieverlies van de woning. En dat verschil bijstoken met een COP van 3 of 5, dát scheelt een stuk.

Anyway, ik dwaal af.

Waarom geen warmtepompboiler

Een warmtepompboiler is een extra apparaat, met extra waterleidingen en extra gedoe. Deze verwarmd het water in de boiler met een relatief lage efficiëntie. Een COP van 3 is érg goed voor een warmtepompboiler.
Hierdoor zou de COP van je verwarmingstoestel (de andere warmtepomp die je dan in je woning moet hebben) hoger worden.
Dat is ook zo: gemiddeld wel. Echter: het is niet zo dat mijn warmtepomp de woning met een lagere efficiency gaat verwarmen. De COP voor het verwarmen van de woning blijft 5 (of zoiets). Af en toe echter zakt de COP terug, om de boiler warm te houden of te stoken. In netto energie maakt het dus niets uit.

Maar: de warmtepomp heeft een vermogen van 9KW. Binnen een uurtje is het hele 300 liter vat met water gewoon warm. Warmtepompboilers hebben een veel kleiner vermogen. Het kan wel 8 uur duren om een “koude” tank weer warm te krijgen. Met een groot gezin niet ideaal.

Niet dat wij 300 liter warm water verbruiken per dag; daarom is onze temperatuur van het water ook slechts 45C. Dan hoeft er niet veel koud water bijgemengd te worden en is de Delta T voor het tapwater het kleinst.

(Noot: uiteraard is er een wekelijkse sterilisatie van de tank ingesteld)

De volgende stap is dat de gasaansluiting wordt verwijderd…Stay tuned!

Zeer zonrijke januari!

Als amateur-energiespeculant is het een dankbare hobby de laatste jaren: zonnepanelen en het monitoren van ons verbruik en opbrengst van de 32 zonnepanelen op het dak.

Na de slechtste december sinds wij hier wonen (slechts 122kwh, waar de nummer 2 178kwh scoorde en de beste 250kwh) volgt nu de beste januari. En hoe! Het oude record was 237kwh in januari. Na vandaag zitten we al boven de 250 – en daar komt een zonnig weekend bij. We gaan daarmee dik over de 300kwh heen. Hoezo leveren zonnepanelen niets op in de winter?

De crux zat ‘m in de koude maar zonnige dagen. Dan gaat de opbrengst sterk omhoog. Ondanks de beperkte daglengte en hoek is de opbrengst op dat soort dagen bijna 45% van de maximale waarde in mei of juni. Niet slecht!

Natuurlijk heeft koude een flinke keerzijde: het verbruik is ook enorm…de auto’s verbruiken significant meer, en ook de airco’s moeten hard werken. Echter, zelfs met -10 was er geen probleem. Aankomende week komt de echte warmtepomp. Zin in!

Hoe doen jouw panelen het?

(nog een) vakantie geboekt

Zo, het begin van het jaar gaat lekker. En soms niet. Maar goed.
Ik heb nog maar een vakantie geboekt! Ik ga aan het eind van het voorjaar met een goede vriend een weekje op pad in de bergen.
Dit doe ik ieder jaar wel een keer, maar dit jaar “mag” ik 2 keer. En daar heb ik heel veel zin in.

Tegelijkertijd is dat ook de eerste vakantie die ik ga hebben dit jaar, of zelfs de eerste echte vrije dagen dit jaar. Behalve Pasen dan. Al leerde ik gister dat Tweede Paasdag op 1 april is…Dat is een grap toch?

Met carnaval werk ik dit jaar ook gewoon door. Ik ben misschien de enige in mijn regio, maar ik heb besloten dat ik het simpelweg niet de moeite meer vindt. Ik vind het “wel leuk”, maar niet leuk genoeg om er geld en moeite in te steken. En zo kan ik Lieftallige Echtgenote hier nog wat helpen: dan kan ik (die zaterdag en zondag van carnaval) met de kinderen iets anders doen en kan zij lekker op stap met “de dinnetjes”.

Zo, nu weer door met het werk.

Frustraties tot aan het dak. 2024 begint goed!

Zo, het jaar is begonnen. En hoe. Binnen mijn ploeg heb ik te maken met de gewone ziektegevallen, mijn eigen ziektegeval, vakanties en een langdurig afwezige.
Daar bovenop de druk van klanten om te leveren, die weer haaks staat op de druk van andere klanten om vooral níet te leveren. Lekker bezig!

Tegelijkertijd ben ik gefrustreerd. Over hoe dingen soms gaan. Over hoe een directie dingen toe kan zeggen tegen een klant, zonder ruggenspraak te houden met de personen die het werk moeten verzetten (of waarvan hun teams getroffen zijn). Zoals ondergetekende en nog een aantal andere leidinggevenden.
Nee, in plaats daarvan worden er toezeggingen gedaan op basis van een inhoudelijke kennis van 0.0 en een houding van “dat regelen ze wel”.
Echter: sommige dingen kunnen niet. En we hebben een aantal “sommige dingen” concreet aan de hand. En wij zijn dus degenen die met ons goede gedrag voor de klant staan uit te leggen waarom de toezeggingen van de directie niets waard zijn. En dát politiek gebracht om in ieder geval een doel te kunnen bereiken.

De rest van het jaar wordt niet per se beter. En ook weer wel, want ik heb er wel veel zin in. Feit is: onze markt ligt op zijn gat. En die gaat aantrekken, en de eerste tekenen daarvan zien we al wel gloren aan de horizon. Dat brengt een flinke verantwoordelijkheid met zich mee om op het juiste moment beslissingen te nemen en acties te ondernemen. Maar goed, daar word ik voor betaald.

Geheel in tegenstelling tot een andere collega. Zonder al te veel details is de beste jongen gepromoveerd naar een nieuwe functie. Hij doet dat geweldig (zonder cynisme, echt wát een kanjer). Maar ondertussen is zijn direct leidinggevende een poosje met verlof. Als in: een maand of 3. Niet handig: onze nieuwe jongen word volledig overvraagd. Want je kunt nog zo goed zijn: je kunt van een 23-jarige met weinig ervaring niet veel verwachten. Wel veel inzichten, enthousiasme en energie. Maar niet dat hij zijn rug recht houdt voor het hoogste management waar hij normaliter geen contact mee heeft.

Vandaag is hij in tranen een meeting uitgelopen, na herhaaldelijk “prikken” van bepaalde mensen. Althans, dat heeft hij mij verteld want ik was er zelf niet bij. Lost zich vast wel weer op…

Geveld door de griep

Het is zover. In november en december werden de kinderen en Lieftallige Echtgenote één voor één ziek. Geldsnor bleef overeind. Zoals eigenlijk altijd. Ik denk dat ik in de 22 jaar die ik nu werk in totaal 10 dagen ziek ben geweest. 10 op de 4400 dagen dus, ofwel minder dan 1 dag per 2 werkbaar.

In de hele coronaperiode ben ik ook niet ziek geweest. Ik heb dus ook geen corona gehad. Nu heb ik vermoedelijk gewoon de griep. Woensdag ziek gemeld en maandag kan ik er weer tegenaan.

Wat wel bizar is, is hoe mijn Garmin horloge dit signaleert. Mijn hrv (hartritmevariabiliteit) ging sterk naar beneden, 1 dag voor ik me zelf slecht ging voelen. Mijn ademhalingsfrequentie schoot omhoog van 13 naar 17 (in rust) en mijn rusthartslag knalde door het plafond: vannacht 45 naar 80. Mijn lichaam was hard aan het werk om dit virus te bestrijden.

En dat lijkt gelukt. De koorts is weg, de eetlust een beetje terug en hoofdpijn en droge hoest ruimen het toneel. Het sluit precies aan op de gemeten waardes. Bizar.

Het wordt koud(er): de warmte binnenhouden dus!

Het wordt de komende dagen flink kouder. Waar het eerder deze week nog ruim 10C werd, zal het afkoelen naar kouder dan -5C in de nachten. Een flink verschil met wat we eerder gezien hebben deze winter tot dusver.

Maar met de kou komt ook de vraag naar boven: hoe hou je de warmte een beetje binnen? Als rechtgeaard energienerd heb ik daar wel een paar ideetjes bij! Het sleutelwoord is “dicht” of synoniemen zoals “gesloten”.

Hou gordijnen gesloten!

Ook overdag verlies je warmte door je ramen door het verschijnsel “straling”. Deze straling kun je breken door de gordijnen gesloten te houden. Zeker op plekken waar geen zonlicht naar binnenstraalt heb je hier een voordeel van. Op de plekken waar wél zonlicht naar binnenschijnt kun je ze net zo goed sluiten. De gordijnen absorberen de warmte en geven deze vertraagd door naar de ruimte. Het voelt natuurlijk wél minder lekker.

Ramen dicht…

Hou je ramen dicht. Zo simpel kan het zijn. Er gaat heel veel warmte verloren door onnodige ventilatie. Ventilatie is goed, je raam open laten staan niet per se. ’s Ochtends even de boel openzetten (of op een ander moment) en na een kwartiertje weer dichtdoen is doorgaans ruim voldoende om te ventileren.
Natuurlijk moeten de verblijfsruimtes geventileerd worden. Maar onthou: een open raam is niet hetzelfde als ventileren en vooral een koude-lek. En vochtige lucht verwarmen kost niet méér energie!

Deuren dicht

Deuren naar onverwarmde ruimtes hebben een belangrijke functie: deze ruimtes onverwarmd laten. Er is geen enkele reden om deze open te zetten. Sluit ze dus. Andersom geldt hetzelfde: als de badkamer lekker warm is, hou de deur dan dicht om te zorgen dat dit zo blijft. Als het goed is, is er voldoende opening om de vochtige lucht mechanisch af te voeren. Daar hoeft de deur niet voor open te staan.

Laagjes kleding. En blijf van die thermostaatkraan af!

Zorg voor een lekker warm, knus plekje op de bank. Plaid, een kruiksloffen : gouden producten waardoor je het lekker warm hebt.
Een andere tip: blijf met je handjes van de thermostaatkraan af. Het wordt niet sneller warm in huis als je de thermostaatkraan op de radiator op standje 5 zet. Het wordt wel warmer; maar je zou juist met minder warmte toe kunnen. Het temperatuurverschil is veel groter als het buiten koud is. Dit hoef je niet verder te vergroten door het huis warmer te stoken dan anders, simpelweg omdat het buiten koud is.

Als je het overdag koud hebt, ga dan iets actiefs doen. Houthakken, hardlopen, in de tuin werken. Doe iets nuttigs – al kun je het wassen van de auto misschien beter overslaan.
Maar: laat die spuitbus met slotontdooier niet in je auto liggen! Immers, als je die nodig hebt kun je de auto niet in. En als je de auto wél in kunt, dan heb je ‘m niet meer nodig.

De Pensioenparadox

De pensioenparadox. Ik weet niet of je deze kent, of dat het wellicht een volledig nieuwe term is die ik zelf heb verzonnen.
Maar het komt voort uit een gesprek wat ik ooit (inmiddels 15 jaar geleden) met een collega voerde. Althans, hij voerde een discussie met iemand, en ik luisterde. Het ging over pensioenen. Hij vond pensioenen niet interessant en vond het maar belachelijk dat we verplicht mee moesten doen aan een pensioen.
Dit speelde allemaal in het licht van de kredietcrisis, toen we werkten voor een bedrijf waar geen pensioenen waren geregeld en waar een overname speelde. Daardoor zou (met terugwerkende kracht!) het pensioen voor ons geregeld worden.

De collega in kwestie was een jong persoon (midden 20), net als ik destijds. Een leeftijd waar netto inkomen schijnbaar veel meer waard is dan je toekomstig pensioen inkomen. Daar ben je simpelweg nog niet mee bezig. Terwijl het juist de jonge jaren zijn waarin je geld het meeste oplevert. Dit ben ik de “pensioenparadox” gaan noemen.

Zelfde inkomen, zelfde pensioen?

Ik maak het allemaal expres even eenvoudig. Er zijn allerlei pensioenregelingen, maar de waarheid is dat ik daar geen expert in ben. Middelloonregelingen, eindloonregelingen, pensioenverzekeringen: geen idee.
Dus ik hou het simpel: 2 mensen die een bepaald inkomen hebben en daarvoor geld op zij zetten voor hun pensioen.
Geen ingewikkelde belastingconstructies of oplopende pensioenpremies tijdens het leven. Gewoon, simpel sparen in een van belasting vrijgesteld fonds.

Persoon 1, ik noem hem Pietje, begint met werken en krijgt 4000 EUR per maand als startsalaris. Na 45 jaar gaat hij met pensioen. Hij is zijn hele leven lang hetzelfde blijven doen en heeft geen promotie gemaakt. Het is puur door jaarlijkse verhogingen dat zijn salaris is gestegen tot 6.000 EUR per maand na 45 jaar.

Clarabella, persoon 2, eindigt haar carriere na 45 jaar met een salaris van 8653 EUR met een flinke bonus in het laatste jaar. Maar, ze heeft aanvankelijk een lager salaris en na 12 jaar gaat ze wat minder werken voor 4 jaar op een rij. Hierdoor blijft haar inkomen stilstaan. Haar startsalaris was 2000 EUR.

Beiden eindigen hun carriere met een gemiddeld inkomen van 4978 EUR per maand. En beiden hebben ze in totaal 268849 EUR aan premies betaald.

Echter: Clarabella krijgt 25% minder pensioen dan Pietje. Ondanks haar veel hogere salaris bij het pensioen.

Bovenstaande is een zeer simpele benadering van een middelloonregeling.

“Hoe kan hij dat nou betalen”

En dat doet me denken aan iets wat ik wel eens van mijn schoonouders hoor. Hoe kan Pietje, die zijn leven lang op de vrachtwagen heeft gezeten nu méér pensioen krijgen dan Clarabella, de leidinggevende van dezelfde toko?
Welkom in de pensioenparadox: Pietje is begonnen met meer pensioenpremie omdat hij op jongere leeftijd veel geld verdiende. En dat heeft stevig gerendeerd.

Aanvankelijk lijkt het verschil in opgebouwd pensioen wel mee te vallen. Maar dat verschil wordt steeds groter en nooit meer ingelopen door de hogere premie die Clarabella betaald.

In werkelijkheid is de situatie wellicht nog schrijnender. Stel je nu voor dat Clarabella geen 45 jaar werkt? Stel je voor dat ze lekker bij de roeivereniging heeft gezeten, met een bestuursjaar en “levenservaring” die ze heeft opgedaan.

Ze eindigt haar carriere na 39 jaar werken met een inkomen van 15.000 EUR per maand. Haar gemiddelde inkomen in deze 39 jaar is geen 4978 EUR, maar meer dan 8600 EUR. Gemiddeld, per maand! Ze heeft meer dan 400.000 EUR aan pensioenpremies betaald.

Is dat dan genoeg? Welnee: zelfs nu heeft ze nog steeds iets minder ingelegd dan de vroege pensioenspaarder.

Dit geeft enigzins een beeld van het enorme voordeel van “time in the market”: belegd zijn. De eerste jaren tellen keihard door naar het eind. Het geeft ook een aardig beeld hoeveel méér je opzij zou moeten leggen als je later start.
Of waarom het sparen voor de kinderen zelfs met lage bedragen nog zoveel op kan leveren.

Het nieuwe jaar start traag…

Vandaag is de eerste werkdag van het nieuwe jaar. Altijd een periode waar ik een beetje tegenop zie: alle plichtplegingen. Tientallen collega’s om “de beste wensen” uit te spreken en interesse moeten tonen in hoe hun kerstperiode en oudjaar was. In sommige gevallen interesseert het me ook. In andere gevallen aanzienlijk minder.

Het is ook de tijd van het jaar dat we de “jaarafsluiting” moeten draaien in ons systeem. Dit houdt van alles in, onder ander het uploaden van allerlei bestanden waar natuurlijk van alles mis mee is. Verkeerde kolommen, verkeerde namen, datumnotaties en punten & komma’s. Maar het is allemaal gelukt – ondanks dat het de eerste keer was voor mij.

Ook ben ik me nu aan het voorbereiden op het reguliere werk: we krijgen een druk einde van het jaar (regeren is vooruitzien, dus ja, ik heb het over Q3-Q4 van 2024). Maar ook alle persoonlijke ontwikkelingsgesprekken met mijn teamleden moet ik voeren én voorbereiden. Het team bestaat uit 8 personen, variërend van schoolverlaters met een VMBO-achtergrond tot academici en alles daar tussenin.

Daar schuilt op geen enkele manier een waardeoordeel in. Voor mij zijn ze allemaal waardevol en ik heb zelf niet zoveel op met “hoger opgeleid” of lager opgeleid. Zelf ben ik een schoolverlater, destijds zonder diploma en ik heb later mijn HBO & universiteit gedaan. Ik ben de eerste om te erkennen dat zonder onze operationele afdeling, de rest absoluut overbodig is. Helaas krijgen (of kregen, ik doe mijn best om het te veranderen) niet de tijd en aandacht die ze nodig hebben.

Enfin, ik ga door met het voorbereiden van mijn gesprekken. Werk ze!