Wat een beursdag (en week) – is dit de kentering?

Het is nogal een beursopeningetje vandaag. Ik zie nu -2% op de borden staan en onze zwaargewichten in de AEX-index klappen naar beneden: ASML ruim -3%, Prosus -2%, ASMI bijna -5%.

Het lijkt ook bijna onvermijdelijk te zijn: de rentes stijgen en de winsten dalen. Stijgende rentes zijn ongunstig voor aandelen omdat veilige rendementen (zoals bijvoorbeeld US Treasuries) aantrekkelijker zijn dan de volatiele aandeleninkomsten. Want de echte inkomsten komen natuurlijk niet uit koerswinsten (dat is voor handelaren) maar uit bedrijfswinsten. Op lange termijn zijn het de winsten van een onderneming die bepalen wat het bedrijf waard is. Op korte termijn de waan van de dag.

De aandelenkoersen zijn het afgelopen jaar echter fors omhoog gegaan, terwijl de reëele economie keiharde klappen heeft gehad. De grootste klappen zijn natuurlijk gevallen in de luchtvaart en hospitality.
Luchtvaart betekent echter niet alleen de luchtvaartmaatschappijen. Maar ook Boeing & Airbus die hun bestellingen zien kelderen. Uiteraard ook de luchthavens, maar ook taxibedrijven, openbaar vervoer (van en naar een luchthaven) en niet te vergeten oliemaatschappijen.

Hospitality is van alles: hotels (vaak beursgenoteerde grote ketens), casino’s, reisorganisaties, maar ook restaurants en café’s. Deze zijn niet beursgenoteerd doorgaans, maar het sluiten heeft wel invloed op bijvoorbeeld de fondsen Sligro, Bols, Heineken etc.

De belangrijkste conclusie is echter dat de aandelenprijzen gestegen zijn, terwijl de winsten (veelal) gekelderd zijn. Dat is een situatie die niet normaal is en mogelijk zelfs ongezond. Het lijkt dus onvermijdelijk dat er een correctie plaats zal gaan vinden.

Die correctie wordt mogelijk vergroot door de vrees voor inflatie en de oplopende rentes. Oplopende rentes maken het namelijk niet alleen aantrekkelijker om obligaties te kopen (en 1 euro kun je maar 1 keer uitgeven, tenzij je een bank bent), het wordt ook duurder om geld te lenen. En daarmee is “groei” eveneens duurder. En voor bedrijven die al hun reserves in rook op hebben zien gaan hebben geleend geld nodig.

De inflatie tenslotte: er is wereldwijd een enorme hoeveelheid geld gespaard. In Nederland barsten de bankrekeningen uit hun voegen, maar ook in andere landen gebeurt dit. Op het moment dat er straks weer van alles mogelijk is, kan het zomaar zijn dat restaurants en entertainmentindustrie de prijzen flink verhogen. We zijn er tenslotte zó aan toe dat het nauwelijks uitmaakt of een concert 100 of 200 EUR kost, en of je maaltijd in het restaurant een biefstuk is van 25 EUR of 50 EUR. Je snapt waar ik heen wil. Idem dito voor vakanties: een all-in Turkije was misschien heel goedkoop (ik heb het nooit gedaan, dus ik weet niets van de prijzen), maar 40% duurder valt nu misschien niet eens op.

Dit is een kwestie van vraag en aanbod uiteraard: de vraag zal er zijn en het aanbod is kleiner dan voorheen. Onvermijdelijk zullen er horeca zaken failliet zijn gegaan, ondanks de steun. Poppodia kunnen een zaal maar 1x op een avond vullen, en een vliegtuig heeft een maximaal aantal passagiers en kan niet 2x zo snel vliegen. Prijsdruk dus.

Anderzijds zijn de artiesten misschien wel goedkoper: ze willen allemaal weer optreden, dus wellicht zijn de tarieven lager. Maar zijn deze tarieven de bottleneck? Ik weet het niet.

In ieder geval zijn het boeiende tijden op de beurs. Wie durft de markt te timen? “Never catch a falling knife”, maar wanneer is deze op de grond geland? Wie heeft er de cojones om stil te blijven zitten en niet te verkopen tijdens een crash, of zelfs de cojones om bij te kopen?

En wát koop je dan bij? Een “worldwide-index” fonds, die voor 60% uit US-stocks bestaat en voor 85% afhankelijk is van de dollar? Of een AEX-tracker, die voor 40% afhankelijk is van de chipindustrie? Of een emerging market fonds, waar de covid-impact nog volstrekt onduidelijk is (zowel qua reisbeperkingen en deglobalisering).

Spannend dus. Ik blijf stil zitten. Ik durf nog niet te hopen dat ik weer mazzel heb, zoals in de eerste dip van de coronacrisis toen ik ING heb kunnen oprapen voor 4.56 EUR ps. en Shell voor 11 EUR per stuk.

Kun je in Nederland “off-grid” leven?

Er is een grote roep om “energietransitie”. Zonnepanelen, windturbines (da’s de correcte naam voor “windmolens”), elektrische auto’s, isolatie en zuiniger apparatuur. In Huize Snor zijn we hier vólop mee bezig en hebben we een zeer goed overzicht in ons energieverbruik en de opbrengst van onze zonnepanelen. We maken er ook een sport van om zoveel mogelijk energie te gebruiken op het moment dat het geproduceerd wordt. Wasmachines aan als de zon schijnt, auto opladen als de zon schijnt, dat soort dingen. Nu is onze installatie nogal groot (9.6kwp) en is het maximale vermogen groter dan wat ons huishoudelijk verbruik is. Zelfs als de wasmachine, droger, vaatwasser, airco en vloerverwarming aan staan leveren we nog elektriciteit terug. Het enige “apparaat” wat dit vermogen werkelijk kan opnemen is de auto.

Meer lezen

Er staat een document in uw Berichtenbox van Belastingdienst.

Mijn hartslag wordt sneller, de huid droog. Een kleine zucht ontsnapt bijna ongemerkt. Wat?! Nee! Je wilt dit soort berichten niet krijgen, toch?

Herkenbaar? Ik kreeg zo’n berichtje vandaag. Licht opgewonden besloot ik direct de koe bij de horens te vatten: inloggen op de Berichtenbox. Ik verwacht geen slecht nieuws, maar toch gaat het worst-case scenario door mijn hoofd.

Maar het was een meevaller: we krijgen nog 700€ terug van de kinderopvangtoeslag van 2019. Gelukkig!

Bezwaar tegen WOZ-waarde & waarom dit soms niet zo slim is

Huize Geldsnor is met hypotheek bezwaard, zoals de meeste woningen in Nederland. Dit betekent 2 dingen: ik betaal rente, en ik betaal diverse gemeentelijke lasten. Twee van deze lasten zijn gekoppeld aan de waarde van mijn woning: de onroerend zaakbelasting (OZB) en watersysteemheffing. Dit laatste begrijp ik niet: waarom is de bijdrage aan het watersysteem duurder als mijn huis duurder wordt? Immers, het watergebruik blijft hetzelfde. Enfin. Doet er niet toe.

Zoals gezegd zijn deze tarieven afhankelijk van de waarde van mijn woning. Gezamenlijk zijn ze goed voor 0,1341% van de woningwaarde. De WOZ is net opnieuw vastgesteld op 422.000 EUR. 1.6% hoger dan de aanschafwaarde 9 maanden eerder.

Onze woning is ook met hypotheek bezwaard. En hierin zitten boeteopslagen. Deze zijn als volgt opgebouwd:
95%-100%: 0,22% opslag
90-95%: 0,1% opslag
85-90%: 0,05% opslag
80-85%: 0,00% opslag
75-80%: -0,03% (korting dus)
70-75%: -0,05%
65-70%: -0,10%
60-65%: -0,15%
55-60%: -0,17%
<55%: -0,2%

Je hoeft geen rekenwonder te zijn (of misschien ook wel) om te concluderen dat het zinvol kan zijn om een hogere WOZ-waarde te hebben: iedere prijsstijging van de woning die leidt tot een verlaging van de boeteopslag die groter is dan de betaalde WOZ-waarde, is zinvol.

Plan van aanpak: verlagen boeteopslag

De stappen in de boete/korting tabel lopen voor ons in stappen van 5%. Dit terwijl de OZB-tarieven over iedere euro gaan. Elke 1000 EUR die mijn huis meer waard is, kost me op jaarbasis 1,341 EUR. Pas als ik 5% (van de openstaande hypotheeksom) heb bereikt, begin ik te besparen op de rente.
De originele hypotheek stel ik gelijk aan de woningwaarde bij aanschaf: 415.000 EUR. Als de woning dus 20750 EUR in waarde stijgt, gaan we 1 stapje omlaag: van 0,22% naar 0,1% boete. Dat is een slechte deal: immers hebben we te maken met een belasting van 0,1341% versus een voordeel van 0,12%. Maar dat is niet zo. (Lees verder voor meer)

We willen uitkomen op een WOZ-waarde die ligt nét onder de 90% van de woningwaarde. In dit geval 445.800 EUR. We gaan dus bezwaar aantekenen. De waarde van de woning is te laag ingeschat. 1.6% prijsstijging tussen maart 2019 (totstandkoming koopakte) en 1 januari 2020 is immers niet reëel. Dit mede gelet op het feit dat we woning hebben gemoderniseerd en voorzien van een (hele grote) PV-installatie, moet de waarde toch wel met 8.4% hebben doen stijgen.

Wat levert dit op? Reken even mee!

OZB & watersysteemheffing: 24000 (namelijk verschil van 422000 en 446000, afgrond) * 0,1341% = 32,18 EUR

Verlaging hypotheekrente: 0,17% * openstaande hypotheekbedrag = 0,17% * 400.000 EUR =680 EUR

680-32,18 EUR is 647,82 EUR per jaar. Nu hoor ik je hersenen kraken over deze rekensom. Maar het klopt: de besparing van de hypotheekrente gaat over het héle hypotheekbedrag. De verhoging van de lokale lasten alleen maar over de extra waarde. Op 0 kan ik deze immers niet zetten.

Eerder stelde ik dat het een slechte deal zou zijn om slechts 5% waarde te stijgen, omdat de korting 0,12% is op de hypotheek versus 0,1341% van de hogere lasten. Wellicht voel je de bui al hangen?
Het zou een goede deal zijn!
20750 (=5% van originele hypotheek) * 0,1341% = 27,82 EUR
Verlaging hypotheekrente (0,12%, namelijk van 0,22% opslag naar 0,1%) * 400.000 EUR = 480 EUR.
De besparing is dan nog steeds 452,18 EUR per jaar. Een kleine waardestijging heeft geen zin, omdat er dan 0 EUR van de hypotheek af gaat.

Uiteraard kun je nog steeds bezwaar aantekenen tegen de hoogte van de WOZ-waarde om te besparen op die paar honderd EUR gemeentelijke lasten per jaar. Of eigenlijk, die verhoging met een paar EUR. En vervolgens zou je een paar honderd EUR kunnen spenderen aan een makelaar om je huis te laten taxeren en dat taxatierapport naar de bank kunnen sturen om én minder belasting te betalen én een lagere hypotheeklast te verkrijgen.

En en passant 400-500 EUR aan de makelaar betalen. Je snapt denk ik wel waar ik heen wil…

Stresstest: verwarmen met de airco in een koudegolf

Al eerder (en regelmatig) schrijf ik over het verwarmen van ons huis met de airco. Korte opfrisser: ons huis is ~200m2 groot en de benedenverdieping wordt warm gehouden met vloerverwarming die op een conventionele (HR) ketel werkt. Dit wel op zeer lage temperatuur: 35C. In de bijkeuken hebben we een elektrisch kacheltje van 1500W om te voorkomen dat het daar te koud wordt. Niet omdat er niets is wat daar niet tegen kan, maar omdat te grote temperatuurverschillen in huis leiden tot tocht en daardoor voelt het ook elders kouder. Tevens hebben we airco op de benedenverdieping.

Op de bovenverdieping hebben we airco op onze slaapkamer (24m2) en de kinderslaapkamers zijn voorzien van 2 elektrische kachels van 2000W. De badkamer wordt op temperatuur gehouden met elektrische vloerverwarming (1000W) en een elektrische handdoek-radiator (1500W).

Al met al hebben we een enorme capaciteit aan elektrische verwarming voor het “geval dat”. Dit geval diende zich echter aan. Voor het eerst hebben we de elektrische kachels op de kinderkamers en in de bijkeuken aan gezet. Ook heb ik de vloerverwarming in de badkamer continu laten draaien ipv. op een tijdschakelaar. Dat niet zozeer vanwege de kou, maar omdat onze badkamer tijden met de komst van onze jongste dochter minder voorspelbaar zijn en warmte met zo’n kleintje belangrijker is.

Verwarmen doen wij ook gedeeltelijk op de airco: dit is feitelijk een warmtepomp die warmte uit de buitenlucht haalt en door compressie dit weer afgeeft aan de binnenruimte: het tegenovergestelde van een koelkast. Behalve in de zomer, dan is het precies zo als een koelkast. Dit proces is vele malen efficiënter dan verwarmen met “resistance heating” (conventionele elektrische kachels) of gas, omdat je alleen de elektriciteit er in stopt die nodig is om de pomp en compressor te laten draaien.

Dit scheelt honderden euro’s per jaar en werkt doorgaans fantastisch. Maar met lagere temperaturen neemt de efficiëntie behoorlijk af: er is minder warmte beschikbaar in de lucht, terwijl de warmtevraag van binnenuit groter wordt. Op zaterdag 6 februari kwam de kou er in. De wind draaide naar het oosten, de regen kwam vanuit het zuiden en ging over in sneeuw. De temperatuur kelderde: de gemiddelde temperatuur op zaterdag was nog 3.2C, maar op zondag was het gemiddelde -4.0C. Het bleef vriezen tot de 14e, pas op 15 februari kwam de gemiddelde etmaaltemperatuur weer boven nul.

De sneeuw was funest voor de airco en heb ik uitgezet op zondagochtend. De compressor was bedolven onder de sneeuw en er kon dus nergens nog warmte uitgetrokken worden: er was geen circulatie meer mogelijk. Op de plek waar de airco stond, langs het huis, was een grote sneeuwduin ontstaan van plaatselijk een meter diep. We zijn vanaf dat moment op onze slaapkamer gaan stoken met een elektrisch kacheltje vanaf het moment dat onze dochter geboren is. Daarvoor verwarmden we onze slaapkamer uiteraard niet. Door de sneeuw waren we ook beneden gedwongen om te verwarmen met gas: de airco kreeg het niet bijgestookt (door de sneeuw, maar anders had-ie het ook niet bijgehouden door de wind). Later in de week (vanaf de 13e) heb ik de sneeuw van de airco afgehaald en is deze weer aangezet om onze slaapkamer te verwarmen. Beneden hebben we het gehouden op gas.

Hieronder zie je ons energieverbruik in kwh & m3 per dag voor de maand t/m de 20e februari. In grijs loopt de lijn met de gemiddelde etmaaltemperatuur in graden Celsius. Je ziet dat op de 6e, de dag van de koude-inval ons elektraverbruik iets hoger is dan de donderdag en vrijdag ervoor. Maar vanaf de zondag zie je het “exploderen”. Tot de 14e iedere dag meer dan 40 kwh. Op deze schaal valt gasverbruik niet echt op: dit liep op tot 10 m3 op de 11e. De 11e is ook de dag dat mijn dochter geboren is. Er is de 10e en 11e aanzienlijk meer warm water verbruikt, de verwarming stond iets hoger en we hebben 3 dagen gewerkt met een elektrische kachel van 2KW op onze slaapkamer (omdat de airco onder de sneeuw lag). Vanaf toen begon ook de zon te schijnen, wat duidelijk te zien is in de opgewekte kwh’s!

Zelf werk ik het liefst met de totale energiebehoefte die we hebben in huis. Daarin heb ik ook het gas geconverteerd naar kwh’s. En dit weer teruggerekend naar verbruik per graaddag om het beter te kunnen vergelijken. De koude dagen zijn duidelijk terug te zien, maar met iets vertraging en later met invloed van de zon: 11, 12, 13 en 14 februari waren zéér zonnig en daardoor was de warmtebehoefte kleiner dan je zou verwachten op basis van de temperatuur. Overigens is onderstaand niet de eerlijkste vergelijking wellicht: dit is ons totale energieverbruik (exclusief auto’s) maar dus inclusief vaatwasser, droger en wasmachine. Met name die laatste 2 draaien veel door de komst van de baby: iedere dag werd het bed afgehaald, veel kleertjes, doekjes, dingetjes etc. in de was.

Je ziet ook duidelijk dat vóór de 6e de energievraag aanzienlijk kleiner was. Ik wijt dit aan het stoken met de airco en het niet aanpassen & gebruiken van elektrische kachels & elektrische vloerverwarming.

Let op de 2 verschillende assen: temperatuur op linker Y-as, kwh/graaddag op rechter Y-as.

Inmiddels is het buiten weer zacht. We stoken met de airco het huis weer warm. Dat gaat lekker: het is warm buiten (efficiënt), de zon schijnt (direct verbruik vanaf de PV-installatie) en er is weinig warmte-behoefte (= zuinig!).

De stresstest is dan ook wel goed geslaagd: zelfs onder de koudste temperaturen hou ik het huis warm met een lage aanvoertemperatuur (door de CV-ketel). Een aanvoertemperatuur die met een lucht-water warmtepomp makkelijk gerealiseerd had kunnen worden.

Je ziet ook duidelijk de besparing in m3/graaddag (=correctie voor weersinvloeden). De blauwe staafjes zijn voor het stookseizoen 2019-2020, de oranje staafjes voor 2020-2021, waarbij februari geldt t/m 20 februari.

Maar dit is een vertekend beeld: we hebben immers véél meer elektriciteit verbruikt. Dit is niet alleen vanwege de airco, maar met name vanwege de koudeperiode waarin we de elektrische verwarming nodig hadden die we nooit eerder gebruikten. De waarde die nu voor februari staat is een extrapolatie van de waardes (meterstanden gedeeld door 20, maal 28). Dit zal nog een stukje teruglopen vanwege het veel warmere weer waardoor het gemiddelde gedrukt wordt.

Om een eerlijke vergelijking te maken kijk ik naar het totale energievebruik, dus alles teruggerekend naar kwh. Hierin zit géén seizoenscorrectie, het zijn de absolute getallen:

Merk op dat er 2 grote verschillen zijn in de situatie: per 1 oktober 2020 stoken we warm met de airco wanneer het kan. En de felle koudegolf waarin ook mijn dochter geboren werd heeft een grote invloed. Desondanks is de totale hoeveelheid verbruikte energie áfgenomen!

Ergo: heeft u een airco die ook kan verwarmen? Schroom niet om deze in te zetten. Er wordt minder energie verbruikt (beter voor de wereld), en het bespaart geld. Win-win.

De lente komt er aan!

Kijk, ik ben een boomknuffelaar. Ik maak me veel zorgen om de staat van ons milieu, klimaat en hoe we met grondstoffen omgaan. Een derde kind was dan ook geen evidente keuze.

Maar goed, de lente komt er aan. En hoe! 15-20 graden, wat qua afwijking gelijk staat aan 37-42 graden in de zomer. Buiten statistisch warm. Maar o-o-o! Wat kijk ik er naar uit!

Iedereen naar buiten, genieten van het zonnetje, voorzichtig bbqen en een witbiertje drinken. In de tuin, niet op het terras. Maar wat zal het ons goed doen allemaal. Ik ga genieten, ondanks dat de vakantie erop zit. Genieten van de warmte, de zon op mijn huid, het licht, de vogels, opkomende plantjes.

Geniet van het weekend!

Dat je gewoon niets hoort van je werkgever

Inmiddels bijna een week geleden is onze dochter geboren. Ze doet het fantastisch, evenals haar moeder en broer en zus. Één grote blije familie.

Mijn vrouw heeft inmiddels drie kaartjes gekregen van haar collega’s en werkgever. Ik exact nul. Niets. Geen kaartje, geen bloemen, helemaal niets. Niente. Noppes. Nada.

Nu gaat het me niet om een bloemetje of een kaartje. Maar wel de aandacht, het respect. Zo moeilijk is het niet, een beetje aandacht aan je collega’s schenken. Kennelijk wel…

Nostalgische gevoelens: nineties week bij Q-Music

Deze week is de nineties top 500 op de radio. Zelf ben ik geboren in de jaren 80 en heb ik de nineties volledig bewust meegemaakt. De nummers ken ik allemaal. De Happy hardcore periode was voor mij op de basisschool, en de herinneringen dus aan die periode. Alles was Pais en vree.

Later in de nineties was ik een behoorlijke puber. Ik luisterde veel muziek: Nirvana, al was Kurt allang dood. Metallica, guns n roses, Alanis Morissette, Skunk Anansie, de Peppers, Pearle Jam. Ik liep meerdere krantenwijken, maar gaf alles uit. Poolen, Macje, jointje, sigaretten, mountainbike, vakantie, vuurwerk, PlayStation, mijn eigen eerste Mac.

Geen idee wat ik wilde met school. Verveelde me rot, legde een flinke basis voor een vernaggelde toekomst en slechte school. Pas jaren later heb ik dit op educatief vlak weer ingelopen.

Maar het was toch een intens gelukkige tijd, hoe gek t ook klinkt.

Mariokarten met vrienden. Zelda spelen. Spijbelen van school, voor het eerst zelf op vakantie en de wereld ontdekken. Fouten maken en van leren. Precies dat wat kinderen nu even niet kunnen…

Voorschot energie aanpassen…Of toch niet?

Afgelopen week was het koud. Lang niet zo koud als vooraf verwacht, maar wel dermate koud dat het te zien was aan het verbruik. Door de sterke wind die vol op de voordeur stond koelde de hal flink af en de vloerverwarming kreeg dat nauwelijks bijgestookt. Op zich geen probleem: het is geen verblijfsruimte dus het mag een stuk koeler zijn. Maar met een verse kleine meid in huis, is het toch wel noodzakelijk om alles warm te houden.

Ook op de bovenverdieping betekende het flink stoken, met elektrisch kacheltjes. Gelukkig hebben we die daar opgehangen, speciaal voor dit soort dagen. Door de grote kou was het echter nauwelijks mogelijk om met de airco te stoken. Overigens kwam dit niet zozeer door de kou, maar vooral door het sneeuwdek waardoor het onmogelijk werd voor de buitenunit om warmte uit de lucht te onttrekken: er lag een halve meter sneeuw omheen. Dit heb ik weggeschept, en daarna bleef het toch lekker warm op de slaapkamer.

Maar het heeft wel zijn weerslag op ons verbruik! Van zaterdag tot & met donderdag verbruikten wij 52 kuub gas en bijna 300kwh elektriciteit. Daarmee was deze week de meest energie-intensieve week sinds we hier wonen.

Helaas kwam ik ook nog ergens anders achter. Ik reken voor elke maand uit hoeveel we verbruiken (in euro’s) en bepaal op basis daarvan ons voorschotbedrag. Dit gaat uit van gemiddelden. De kou van afgelopen week heeft dus zijn invloed. Maar de grootste invloed was een foutje in de formule van januari, waardoor die vermenigvuldigde met 0 EUR. Gevolg: ik heb het volledige elektriciteitsbedrag van januari “gemist” en niet meegeteld in mijn voorschot. Op ons verbruik (meer dan 1000kwh in januari) heb je het al snel over 2 tientjes per maand als je het uitsmeert.

Nu sta ik voor de keuze: ga ik het maandbedrag verhogen, of ga ik in augustus bijbetalen (ons jaar met de energiemaatschappij loopt van aug-aug.)

Het is in ieder geval uitgesloten dat ik voldoende gas ga besparen om het tekort te compenseren: van nu tot eind juli zullen we hooguit 300m3 gas verbruiken.

Aan de andere kant denk ik dat we zuiniger zullen zijn als we het voorschotbedrag niet verhogen. We voorkomen liever dat we (veel) bij moeten betalen, dan dat we het prettig vinden om iets terug te krijgen.

Het wordt dus bijbetalen!