De wereld is in een energiecrisis gestort. In diverse media lees je hier diverse dingen over. Meestal baarlijke nonsens, zoals “het koude voorjaar” waardoor de buffers niet gevuld zijn, of het vele thuiswerken. Beiden zijn aantoonbare quatsch, een goed Duits woord voor “onzin”.
Wat betreft het koude voorjaar: ook al is het 10 graden kouder dan “normaal” in het noordwesten van Europa, dan nóg heeft dit nauwelijks impact op de gasbuffers. April is doorgaans verantwoordelijk voor nog geen 10% van het gasverbruik (voor verwarming en elektra) ten opzichte van het jaarverbruik. Mei doet het met 3% nog beter. Laten we het zo zeggen: als het verbruik het dubbele is, dan is dit nog steeds 1/3 van een januarimaand. Dat de buffers in héél Europa daardoor leegblijven, komt niet door de koude april en mei-maand. Bovendien hoor je niemand over de zéér warme eindperiode van zowel februari als maart, waarin de verwarming niet nodig was.
Het vele thuiswerken is ook geen reden voor een verhoogd verbruik. Akkoord, wel een verhoogd verbruik, maar niet de in de mate dat dit merkbaar is op grote schaal.
Maar goed, er is wel iets anders gaande. En dat houdt enerzijds verband met corona, anderzijds niet. Het is nogal een complex verhaal. Dus een verhaaltje:
China heeft ruzie met Australië en een importverbod ingesteld. Dit valt tegelijkertijd met een roep van de Chinese overheid om minder te vervuilen. En met de vraag van jou & mij (en andere thuiswerkers) naar beeldschermen en andere dingen uit China: de economie veerde omhoog.
Hetzelfde gebeurde in India (overigens zonder ruzies met Australië): een economie die sterk opveert. En in Europa en de VS gebeurde hetzelfde. Interessant: bedrijven zijn risico-avers en op het moment dat de Covid-crisis toesloeg, heeft men zoveel mogelijk voorraden afgebouwd. Bestellingen van computerchips werden geannuleerd. En ook van kolen.
Tegelijkertijd wil men een schonere brandstof en zijn er grote voorraden LNG (liquified Natural Gas) naar Azië gegaan. En volgens oude wetten kun je iets maar 1x gebruiken: LNG dat naar Azië gaat, gaat niet naar Europa.
Het Europa waar we door de hoge prijzen van gas hebben gewacht met het vullen van voorraden. De prijs zou toch wel dalen? Maar nee: dat deed de prijs niet. Buffers bleven leeg. Dit is enerzijds een politiek spel (iets met Groningen, Poetin etc), anderzijds een gevolg van minder productie door Covid: minder personeel beschikbaar, minder onderzoek gedaan etc.
En toen kwam Brazilië
En toen kwam Brazilië. Brazilië? Jep: Brazilië. Daar hebben ze te kampen met enorme droogte. En door die enorme droogte, kampen ze met een razend energietekort: de stuwdammen hebben geen water in de bekkens. En zonder water doet een stuwmeer helemaal niets.
En potjedrie! Exact hetzelfde speelt in de VS, waar grote reservoirs nauwelijks water hebben dankzij langdurige droogte en hitte.
En het Verenigd Koninkrijk dan?
Dan hebben we nog de Brexiteers. Hier hebben ze een drievoudig probleem: Brexit, een brand in een trafo-station en weinig wind. Die laatste is “straight-forward”: met weinig wind is er weinig te draaien aan een windturbine, en zonder wind dus veel minder elektriciteit. Tegelijkertijd hebben ze daar massaal alle kolencentrales gesloten, waardoor er een grote druk is gekomen op overzeese verbindingen naar België, Nederland, Noorwegen en Frankrijk. En juist in een enorm transformator station richting Frankrijk (of eigenlijk in Frankrijk, richting de UK) was brand. 2.000MW vermogen viel plotsklaps weg. Oeps! Om een idee te te geven: dat is gelijk aan 15% van al het NEderlandse piekvermogen. Heel veel dus.
Dan hebben we nog de Brexit: maar dat heeft vooral te maken met bevoorrading van benzinestations. Simpel: als je de mensen je land uit stuurt die de wagens besturen, dan heb je wel benzine maar niet op de juiste punten.
Terug naar Nederland
De energieprijzen doen momenteel ongveer 180EUR per MWh. Dat is 18ct per kWh. Dat is 4x zoveel als een jaar geleden, zo ongeveer. En dat is enorm; iemand betaalt die prijs. Energiebedrijven hebben contracten afgesloten met jou als klant, zonder de energie op dat moment voor handen te hebben. Ze zijn dus “short”, en zoals we weten met short gaan: ongedekte posities zijn potentieel winstgevend, maar anders desastreus.
En dan komen we bij de kern: als deze partijen failliet gaan, neemt iemand anders de levering over. Tegen de dán geldende prijzen. Een meerjarig contract (zoals ik heb), helpt me dus alleen voor zolang de leverancier blijft bestaan. Zo niet? Dan ga je acuut over naar een nieuw, duurder contract.
Autsj! Ben jij daar klaar voor?
Wie profiteert?
En wie profiteert hier van? Immers, een hogere prijs wordt betaald door de markt, maar ook áán de markt. Waar de een verliest, wint de ander. De grote winnaars zijn de gasleveranciers, vanaf de bron. Gazprom (“de Russen”, dit artikel is geschreven oorspronkelijk voor de inval in Oekraïne), Statoil (“de Noren”) en ons “vroeger eigenste” Shell.
Ik ben er klaar voor 😉