Over dit blog: wat te verwachten in 2022

In 2022 ga ik dapper door met bloggen. 2021 was namelijk een groot succes, in mijn ogen. Ik heb er veel lol aan gehad. Net als veel anderen: dit blog is door meer dan 140.000 mensen bezocht, samen goed voor meer dan 200.000 pagina-weergaven.

2022 wordt vast een leuk jaar: ik ga veel op vakantie, en begin met een 8-daagse zakenreis. Ongetwijfeld zal ik ook heel wat te klagen en te zaniken hebben. Hoort er ook bij.

Maar ik ga vooral (aan het begin) werken aan een heel nieuw topic: geo-arbitrage in Nederland. Waar kun je het beste wonen, om financieel onafhankelijk te worden en om financieel onafhankelijk te blijven? Het eerste is een combinatie van hoge inkomens en lage lasten. Het tweede is vooral lage lasten. Zaken als eten (hoe duur zijn supermarkten, door het land heen, of zijn Duitse supermarkten echt goedkoper en loont het om aan de grens te wonen). Energie: waar is het door het jaar heen (vooral in de winter!) zachter en relatief windstil (dit is zeer belangrijk voor je stookkosten) en waar levert zonne-energie het meest op, wederom in de winter.

Maar ook zaken als de gemeentelijke belastingen, gekoppeld aan de lokale WOZ-waarde, andere gemeentelijke lasten en vele andere parameters. Een hoop werk. Maar vast leuk om uit te zoeken.

Tot volgend jaar!

Oorlogsgebied, en oud & nieuw moet nog komen…

Vanwege onvoorziene omstandigheden ben ik op dit moment op kantoor. Mijn échte kantoor, als in “in de grote stad, aan het werk”. Ik type dit bericht wérkelijk rond 21 uur ’s avonds.

Mijn kantoor is op de bovenste verdieping in een grote stad, ik denk zelfs de grootste buiten de Randstad. In ieder geval de gekste. Terwijl ik hier heel keurig zit te werken in verband met mijn onvoorziene omstandigheden, gaan er in de stad regelmatig stukken vuurwerk de lucht in. Grote potten, dikke knallen: het lijken wel ThuFla’s, wel bekend voor diegenen die in dienst zijn geweest zoals ik. Tsjonge, en het is pas 29 december.

Wat een gezelligheid jongens, dat vuurwerk! Echt fantastisch! Nu ben ik hierin enigzins hypocriet, of door schade en schande wijs geworden. Ik heb in de puberteit en de eerste volwassen jaren duizenden (letterlijk) guldens en euro’s uitgegeven aan vuurwerk. Het kon niet gek genoeg.

Totdat ik in dienst ging. Ik heb daar meer geknald dan me lief is – en hoewel het mij persoonlijk goed is vergaan, kan ik dit niet van al mijn groeps genoten & collega’s zeggen. Nadat ik uit dienst ben gekomen (en nog steeds niet wist wat ik wilde worden, maar dat weet ik nu nog niet), heb ik nooit meer vuurwerk afgestoken. Niets haalt het bij een handgranaat, of het vuur van “mijn minimi”, of zelfs van de Diemaco.

Nog altijd brengt zwaar vuurwerk heel wat herinneringen terug. En ik kan me zomaar voorstellen dat dit voor de gemiddelde oorlogsvluchteling hetzelfde is – maar dan met veel heftiger herinneringen.

Gelukkig Nieuwjaar, alvast!

Jaaroverzicht 2021

2021 was een bewogen jaar in Huize Geldsnor. Ik ben voor mezelf begonnen (gedeeltelijk), er is een derde kind geboren, een hond overleden en we hebben flink verbouwd. Ook is ons vermogen flink gegroeid en ons energieverbruik flink gedaald.

Totaal overzicht: uitgaven

Ik vergelijk diverse kostenposten: Auto, brandstof, Diverse, Kinderen, Honden, Horeca, Hypotheek, Kapper, Kinderopvang, Kleding, Levensonderhoud, Nuts, OV, Studielening, Vakantie, Verbouwing, Verzekering, Zakgeld, Sporten.

Met deze categoriën zijn namelijk alle uitgaven gedekt. Deze heb ik vergelijken met de 2 voorgaande jaren:

En wat valt er op? Juist! Dat de grafiek onleesbaar is door onze enorme verbouwingen in 2019. Sinds we in dit huis wonen (2019 dus) hebben we reeds 119.000 EUR uitgegeven aan diverse verbouwingen.

Even opgeschoond:

In 2021 hebben we veel geld uitgegeven aan vakantie. Dit komt voor een zeer groot deel voor rekening van de caravan die we gekocht hebben. De auto is even duur gebleven en de brandstofkosten zijn aanzienlijk gedaald. In 2021 hebben we iets minder extra afgelost dan in 2020 en de kinderopvang is met de komst van de derde uiteraard fors gestegen. De kosten voor het levensonderhoud (boodschappen, luiers en drogisterij) is nauwelijks gestegen. De kosten voor NUTS zijn inclusief de energierekening, maar exclusief de compensatie voor de elektriciteitskosten voor het opladen van de auto van de zaak. Hetzelfde geldt voor de kinderopvang: dit zijn slechts de kosten en exclusief kinderopvangtoeslag. En de hypotheek is ook bruto!

De totale (bruto)kosten zijn gestegen van 76.586 EUR in 2019, tot 80706 in 2020 en dit jaar tot 86301 EUR.

Eigen vermogen

Ons eigen vermogen is verdeeld in een aantal categoriën: spaargeld, beleggingen & obligaties, overwaarde woning, auto-teruggaaf en persoonlijke pensioenbeleggingen.

Ons spaargeld is fors afgenomen: we hebben alle verbouwingen, ook dit jaar, uit eigen zak betaald. Deze verbouwingen verreken ik niet in de overwaarde van de woning en is dus op papier verloren geld. Pas als de WOZ-waarde weer wordt aangepast, stijgt de woningwaarde.

Beleggingen & obligaties zijn ons aandelenpakket, Lendahand en Corekees-bomen. Deze laatste twee zitten “opgesloten”. De aandelen hebben het goed gedaan dit jaar: ruim 29% in de plus.

De overwaarde is flink gestegen, dankzij aflossingen (6800 EUR) en een waardestijging van onze woning (57000 EUR). Geen slecht resultaat. Hoewel: er is véél meer eigen geld ingegaan dan de waardestijging tot nu toe laat zien. Echter, als ik zie voor welk bedrag huizen in de omgeving inmiddels verkocht worden…Dan zou er nog eens ruim 130.000 EUR bij komen. Maar: dat rekenen we pas als de WOZ-waarde wordt aangepast!

De auto-teruggaaf is een bijzondere. Ik heb al eens eerder laten zien wat onze (private lease!) auto kost. Dit is een erfenis van vóór onze reis naar een zuiniger leven. Echter, dankzij de pandemie rijden we veel minder kilometers dan oorspronkelijk ingeschat. En daarvoor krijgen we aan het eind van de contractperiode geld terug. Feitelijk betalen we nu dus te veel. Dit reken ik mee tot het eigen vermogen, immers het is geld wat feitelijk van ons is als het contract ontbonden wordt. Dit is inmiddels bijna 2000 EUR: 900 EUR méér dan aan het begin van het jaar.

Dan nog ons pensioenpotje. Of mijn pensioenpotje. Ik heb een persoonlijk pensioen, en geen collectief pensioen. Dit staat dus op een beleggingsrekening. Uiteraard is ook dit potje flink gegroeid: ik heb iedere maand ingelegd en de beurzen zijn gestegen. Er is bijna 16.000 EUR toegevoegd aan het pensioenpotje.

Al met al is ons eigen vermogen gegroeid met meer dan 72.000 EUR.

Energieverbruik

Zoals bij de vaste lezers bekend: ik hou mijn energieverbruik minutieus bij. Het gaat hier om het totale energievebruik, teruggerekend naar kWh. Dit geldt dus ook voor gas wat we verstoken en benzine die we tanken (op het moment van tanken, niet de verbranding). Een kuub gas staat voor 9.8kWh en een liter benzine 8.9kWh.

De eigen productie wordt van het elektriciteitsverbruik afgetrokken. Op deze manier is er een totaal finaal energieverbruik te berekenen. In 2020 was dit nog 27.050kWh. In 2021 is dit gedaald tot 25.002kWh. Ruim 7,5% minder dus. Van mijn totale finale energieverbruik is 39% afkomstig van mijn eigen PV-panelen. Vorig jaar (2020) was dit nog 38%.

In onderstaande grafiek is duidelijk te zien dat ik in oktober en november veel meer energie verbruikt heb dan vorig jaar. Dit komt door zakenreizen met de auto.

Hoe dit aankomend jaar gaat? Dat is een grote onbekend. Het streven is om opnieuw fors minder energie te verbruiken. Als we geen koud voorjaar krijgen (zoals dit jaar) en geen koude episode in de winter, dan gaat dat wel lukken.

Kerst 2021 afgesloten met de Merkenparade

Zo, de kerst zit er weer op. Het was een fijne kerst: gezellig en lekker gegeten. Leuke dingen gedaan met de kinderen binnen de geldende beperkingen: lekker gepuzzled, gefietst en gewandeld. Maar ook heerlijk Home Alone gekeken en met de neefjes gespeeld.

Het was dus prima. Ondanks het gemis van onze lieve hond. Hier hebben we al snel vrede mee. Ze kon niet meer. Het was niet leuk meer voor haar. Dus het is beter zo.
Natuurlijk was het ook prachtig weer: een dergelijk winterse en zonnige kerst hebben we al jaren niet meer gehad. Wat een genot, in deze donkere tijd van het jaar!

Gisteravond, nadat mijn ouders vertrokken waren en de kinderen op bed lagen, hebben we de Streamers gekeken. Net als schijnbaar miljoenen andere mensen. Maar jongejongejonge. Los van de muziek (die ik prima te pruimen vond voor zo’n avondje, maar zeker niet mijn voorkeur geniet): wat een trieste bende is het toch eigenlijk.

Het lijkt er bij de meeste op dat ze zich een identiteit aanmeten, volledig gebaseerd op hun (gruwelijke dure) kleding smaak. Ik zag Ronnie Flex (toch?) met een vréselijk lelijke jas. Van een of ander Italiaans merk meen ik: Prada. Ik heb het ding eens opgezocht en zag allerlei jassen van dat type (type “spiegeltje”). Ruim boven de 1400 EUR en uitschieters richting de 2000 EUR. En ik kan het niet helpen, maar als ik Prada zie, denk ik al snel “Ga toch niet zo para doen, want ik sta op je Prada-schoen. Caleidoscoop, in je oog – de wereld is weer plat ja, op je bolle bips na”). Heeft trouwens iemand énig idee wat er op zijn glitterblingbling om zijn nek stond? Ik kan het niet lezen. Vond het wel lelijk. Maar dat ben ik.

Goed. Niet helemaal mijn smaak dus. De jas van Kraantje Pappie (serieus…) was wel mooi. North Face, groen. En toen zag ik het pas: Gucci. North Face Gucci. Een serieus buitensportmerk, wat zich verbonden heeft aan een merk die handtasjes voor chihuahua’s maakt. Serieus? Kon ik ook niet meer naar kijken zonder te lachen. Dikke 1300 EUR voor een jas. Dat kost mijn hele garderobe nog niet bij elkaar.

Dan ga ik het nog niet hebben over de kleding van Emma Heesters (haar D&G broek, en natuurlijk de andere broek in de vooropgenomen stukjes wat helemaal niet live was). Zelfde laken een pak.

Kijk: zij hebben de vrijheid om hierin te lopen. En ik heb de vrijheid om het af te zeiken. Want ik vind het belachelijk. Deze mensen hebben allemaal in meer of mindere mate last gehad van de corona-crisis. En collega’s die niet zo bekend zijn als zij. Die op een houtje bijten, een onzeker bestaan leiden. Of lijden. Waarom moet jij dan zo nodig met je garderobe van duizenden euro’s op een podium gaan staan? Een jas van een minimum-maandsalaris? Heb je dat nodig om je goed te voelen? Of om je beter te voelen? Om je succes te laten zien? Is het gesponsord? Is het een combinatie van allemaal? Wil je dat wij het allemaal kopen?

Sorry, beste artiest: als jij een kleding statement wilt maken met een jas van duizenden euro’s en schoenen van vele honderden (als het niet meer is) euro’s, dan neem ik toekomstige klachten over “het gebrek aan inkomsten” door de pandemie toch echt een stuk minder serieus.

Anyway: het jaar zit er bijna op. Tijd voor mijn jaaroverzicht.

Fijne feestdagen en dank voor alle steun

Bedankt aan een ieder die zijn of haar steun heeft betuigd gister. Het heeft mij veel goed gedaan om het van me af te schrijven.

Nu ga ik lekker me voorbereiden op de kerst. De verse kerstbroden staan te rijzen, de lunch wordt dadelijk opgediend en de kinderen zijn vrolijk. Ondanks het trieste nieuws van gister. Ik kijk uit naar de komende dagen met één van de spannendste weersituaties sinds tijden (wel sneeuw/geen sneeuw) en recordwarmte in de week erna (met mogelijk >15C!). Bijzonder, en zeer interessant.

Ik wens iedereen een bijzonder prettige Kerstperiode. De Snor heeft geen vakantie en zal volgende week dus regelmatig gewoon een blogpost plaatsen.

Mijn maatje is dood

Overmand door verdriet. Dat ben ik vandaag. Mijn maatje is dood. Mijn hond, mijn lieve, lieve labrador. Ze is meer dan 13,5 jaar onderdeel geweest van ons gezin, al lang voordat we een gezin waren. En we hebben een hoop dingen samen beleefd!

Toen we gingen samenwonen zijn we snel op zoek gegaan naar een hond. Die wilden we altijd al hebben. We kwamen terecht op een boerderij, waar zij als “herplaatser” bij haar ouderlijk best was teruggebracht. Vol enthousiasme wierp ze zich tegen mijn benen, kwispelend, vrolijk en olijk omhoog kijkend. Een klein wit vlekje op de borst en verder zo zwart als de nacht. Mijn vriendin (nu bekend als Lieftallige Echtgenote) vroeg “zullen we het doen”? Maar die beslissing was al lang genomen. Ze ging mee naar huis.

Ieder weekend gingen we naar de hondenclub. Op zaterdag én op zondag. We zijn zelfs allebei hondentrainer geworden. Ze ging overal mee naar toe. Zwitserland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk: ze deelde onze liefde voor de bergen. Op plekken waar we dachten dat ze niet omhoog zou komen verbaasde zij ons vaak met haar enorme kracht: uit stilstand sprong ze in haar hoogtijdagen zo maar 2 meter omhoog. Gletsjers oversteken? Geen probleem. Zwemmen in ijskoud water? Geen probleem. Zelfs als de ijspegels aan haar vacht ontstonden ging zij nog het water in.

We hebben met haar wildgekampeerd op meer dan 2500 meter hoogte, en ik ben wel eens wakker geworden in de sneeuw met haar als hoofdkussen, warm opgerold tegen mijn hoofd.

Na een jaartje hebben we besloten een tweede hond te nemen, een pup. Ze zijn sindsdien onafscheidelijk. Nog nooit langer dan 10 uur bij elkaar uit de buurt geweest.

Ze takelde natuurlijk al behoorlijk af: ze is groot en grote honden worden doorgaans niet oud. Ze was al veel spiermassa verloren en kreeg vetbulten. Maar er was nog niets ernstigs aan de hand. Afgezien van het ouder worden, was ze in prima gezondheid.

Tot vanochtend. Ik had de kinderen weggebracht naar opa & oma voor een logeerpartijtje. Toen ik terugkwam, lag ze met verkrampte poten tegen de muur. Opstaan lukte niet meer, de normale begroeting bleef dus uit. Ik heb geprobeerd haar overeind te halen, maar ze kermde van de pijn. Dat is veelzeggend: ze heeft alleen na haar sterilisatie 1x aangegeven dat ze pijn had – verder nooit in haar lange, lompe leven.

Ze had ook haar ontlasting laten lopen, waarschijnlijk als gevolg van de kramp in haar achterlijf. Ik heb de dierenarts gebeld, en binnen 20 minuten was ik daar. Een hond van ruim 30kg in de auto tillen was geen sinecure, zeker niet als je weet dat het optillen haar veel pijn doet. Met een brancard is ze naar binnen gebracht bij de dierenarts. Een aantal mogelijkheden passeerden de revue. Geen van allen met een gunstige prognose.

Daar, op dat moment, heb ik de keuze moeten maken om haar in te laten slapen. De moeilijkste, maar wellicht ook de beste beslissing die ik ooit heb genomen. Slaap zacht, lieve schat. We zorgen goed voor je broertje en hopen dat hij nog lang bij ons blijft. Je bent mijn steun en toeverlaat geweest de afgelopen 13 jaar, met onvoorwaardelijke liefde voor mij, voor ons, voor ons gezin. Je hoort er bij. Ik heb meer van je geouden dan van de meeste mensen in mijn leven. Nu laten we je gaan.

Slaap zacht.

Hoeveel geld moet je reserveren voor het onderhoud van je huis?

In het verleden heb ik al veel geschreven over de voordelen van een eigen huis. Steevast krijg ik repliek (waarvoor dank) dat huurders geen zorg hoeven te dragen voor het onderhoud van hun woning. Dit is volledig waar. Al lijkt het me een vloek en een zegen: verbeteringen aan de woning zijn niet voor jezelf en je bent daardoor minder snel geneigd om deze door te voeren. Dit geldt voor isolatie (dubbel glas, spouwmuren, vloer, dak, kierdichting), maar natuurlijk óók voor zaken als een keuken en een badkamer, CV-ketels danwel warmtepompen en zonnepanelen.

Deze blogpost gaat echter over onderhoud. Dat is iets anders dan het op smaak brengen van een woning. Binnen in de woning verven (of je dit nu sausen of texen noemt) is in de basis vooral smaak. Je zult het later ongetwijfeld nog eens willen opfrissen, maar je muren worden in wezen niet beter of slechter van het verven van de muur.

Wat ik wel meeneem: het verven van kozijnen (of het vervangen er van), onderhoud & vervanging van een CV-ketel, vervangen van dakpannen, dubbelglas en eventuele andere installaties. Dit zijn allemaal dingen die kapot zullen gaan na verloop van tijd. Daar moet je dus (althans, het is verstandig om) geld voor reserveren. Maar hoeveel?

Dat ga ik uitzoeken. Wel op basis van “grote getallen”. Geen detailberekeningen. Met een hoop aannames. Zo hangt het er uiteraard vanaf hoe groot de woning is, vrijstaand of niet, type ketel etc. Maar voor het maken van een reservering voor onderhoud maakt het niet zoveel uit of een nieuwe ketel 2500 of 3500 EUR kost. Het ding gaat 20 jaar mee, ofwel 240 maanden. Of je dan 10.41 EUR of 14.58 EUR reserveert doet relatief weinig ter zake. Voor hetzelfde geld (…) gaat de ketel langer of korter mee.

Uiteraard maakt het nogal veel uit of je veel zelf kunt, of dat je alles moet uitbesteden. En ook of je bij een vervanging over gaat op een alternatief. Voorbeeld: als de CV-ketel hier kapot gaat, dan komt er nooit meer een nieuwe. Dat wordt direct een warmtepomp.

Ik neem mijn eigen huis als uitgangspunt. Het Snorrenpaleis heeft een oppervlakte van ongeveer 200m2, 4 slaapkamers, een thuiskantoor, een (grote) badkamer, woonkeuken en 32 zonnepanelen. Het huis wordt warmgestookt met een combinatie van airco en CV-ketel. Er staat een (eigenlijk 2) elektrische auto’s op de oprit. Ons dak is gemaakt van betonnen dakpannen. Ons dak is ongeveer 120m2 groot. Let op dat je altijd het vlak telt alsof het een horizontaal vlak is: de dakhelling heeft een invloed op de oppervlakte. Gebruik de stelling van Pythagoras.

Voor het reserveren kies je (als je slim bent) de vervangingswaarde. Niet de aanschafwaarde. Tevens valt onderhoud NIET onder verzekerde kosten.

Ok: wat moet er allemaal vervangen worden?

In principe reken ik met het onderstaande. Dit gaat allemaal kapot na verloop van tijd. Wat valt je op? Juist. In principe zijn het allemaal (semi)constructieve onderdelen. Ongetwijfeld zul je in de loop der jaren een keer de keuken vervangen, evenals de badkamer. Maar móet dat? Hoe vaak is een badkamer nu écht kapot? Zelden. Er zijn legio huizen te koop (althans, vroeger toen er uberhaupt nog iets te koop stond) waar nog badkamers in “authentieke staat” te vinden zijn. Technisch in orde, maar zelden voldoende voor de moderne “eisen”.

Onderstaande is waar wij dus geld voor opzij zetten.

Wat:Levensduur in maanden
CV-Ketel -> vervangen door warmtepomp240
Zonnepanelen (32st)300
Omvormer tbv. Zonnepanelen (3-fase)180
Buiten schilderwerk96
Dubbelglas300
Voegen600
Dakpannen480
Airco’s (split-unit)150
Autolader (3-fase)120
Oven*120
Inductieplaat120
Koelkast*120
Vaatwasser*120

Dit heb ik uitgewerkt in kosten per maand. De CV-ketel wordt zoals gezegd vervangen door een warmtepomp. Dat kost een vermogen, maar slechts eenmalig. De zonnepanelen die er nu op liggen kosten slechts 135 EUR per stuk. Maar zijn niet meer leverbaar. Ik reken hier dus met duurdere panelen (395wp ipv. 300) en neem géén kostprijsdaling mee. Ondanks dat ze over 25 jaar ongetwijfeld goedkoper zijn. Hetzelfde geldt voor de omvormer. Die kost nu 1690 EUR. En dat is over 15 jaar (verwachte levensduur) vast goedkoper.

De post voor dakpannen valt je wellicht mee. Je zult wellicht ook denken “hoezo slijten dakpannen”? Maar het feit is: betonnen dakpannen laten op een gegeven moment teveel vocht door, waardoor de kans op lekkage toeneemt. Je zult ze dus een keer moeten vervangen. En dat ligt rond de 40 jaar. Hier zijn ze nu 25 jaar oud, wat betekent dat ze over 15 jaar vervangen moeten worden. Ter zijner tijd zal ik uiteraard bekijken of dit al noodzakelijk is, maar dan is er in ieder geval geld gereserveerd. De dakpannen vervangen doe ik zelf (evenals de omvormer, zonnepanelen en warmtepomp).

De sterretjes bij de oven, koelkast en vaatwasser: niet iedereen heeft dit als inbouwapparatuur. Als het geen inbouw is moet je ze ook vervangen, maar dan hoort het niet bij de onderhoud van het huis.

Vloeren neem ik niet mee in “onderhoud”. Vloeren slijten niet. Ze kunnen kapot gaan door verkeerd gebruik of aanleg. Maar er heeft nog nooit iemand een pad uitgesleten zijn keramische tegels. Zelfs goedkoop laminaat gaat heel veel jaren mee.

Vast wederkerend onderhoud is tamelijk beperkt. Ik betaal enkele tientjes per jaar voor het ketelonderhoud. Verder zijn er geen onderhoudskosten aan de woning. Dit maakt de totale onderhoudskosten/reservering ongeveer 250 EUR per maand.

Bij een kleinere woning, zonder zonnepanelen, autolader, airco’s en met een vervanging naar een CV-ketel en een kleiner dak lopen de onderhoudskosten terug tot 180 EUR per maand.

Conclusie: onderhoud in de woonkosten

De conclusie is dan ook als volgt: er dient 250 EUR per maand toegerekend te worden aan het onderhoud van de woning. Feitelijk nog met terugwerkende kracht, want sommige delen zijn al tientallen jaren oud en er is geen reservering opgenomen bij de aankoop van de woning. De 23 jaar die de woning er al stond voordat wij deze kochten tellen al wel mee in het voegwerk en de dakpannen. En het schilderwerk komt er ook aan.

Het brengt ons woonlasten tot:
Hypotheekrente: 675 *bruto
Opstalverzekeringen: 15,89 EUR
Lokale belastingen (woning gerelateerd): 80
Eigen woningforfait: 200
Onderhoudskosten: 250
Totale bruto woonlasten: 1220,89 EUR.

Flink goedkoper dan een huurwoning en dat zelfs met rekening houden met de onderhoudskosten.

Omscholen?

Geldsnor wist als puber al niet wat hij wilde worden. En nu weet hij dat feitelijk nog steeds niet. Het is de struggle van zijn leven. Eén van de uitingen is het over zichzelf schrijven in de derde persoon.

Goed. Ik ben inmiddels ruim in mijn dertiger jaren. Sterker nog, ik zit dichter bij de 40 dan bij de 30. Maar ik weet dus al jaren niet wat ik echt wil worden. Ik weet waar mijn sterke kanten liggen, en waar mijn zwakke kanten liggen. Ik ben goed in analyse, rekenen en heel veel dingen onthouden. En op basis daarvan dus ook weer analyseren. Ik vind alles interessant, en er is geen schoolvak geweest waar ik echt slecht in ben geweest.

Dat is een luxe positie, zullen velen denken en wellicht is dat ook zo. Het betekent ook dat ik nooit mijn best heb hoeven doen op school. En dat dus ook nooit gedaan heb. Ik ben als puber door de middelbare school heen gerold, van scholen gestuurd en het leger in gegaan. Daarna wist ik het nog steeds niet. Ik ben gaan werken en heb een vrij goede carriere opgebouwd. Ik heb studies gedaan, altijd in deeltijd. Eerst een HBO opleiding, later een academische master in bedrijfseconomie.

Doe ik er iets mee? Jazeker, ik werk in de richting waarin ik ook heb gestudeerd. Of beter: ik heb studies gekozen die pasten bij het werk wat ik deed. Of eigenlijk nog steeds grotendeels doe. Maar het voelt allemaal vrij hol en zinloos. De corona-pandemie heeft dat nog eens fijntjes benadrukt: ik heb geen cruciaal beroep. Mijn Lieftallige Echtgenote wel: zij werkt in een ziekenhuis in een specialistische functie. Écht zinvol werk, waar ze een échte impact heeft op haar patiënten. Ze is geen medisch specialist in de zin dat ze geneeskunde heeft gestudeerd. Dat wilde ze niet, maar als psychologe heeft ze ook een grote impact.

De laatste jaren speelt het steeds vaker door mijn hoofd: moet ik mij niet laten omscholen? Waarom zou ik géén Geneeskunde gaan studeren? Ik heb wel een paar eigenschappen waar ik als arts profijt van zou hebben: een dikke huid, goed geheugen en zoals gezegd een aardige analytische capaciteit. Ook spreek ik vloeiend Engels (wat voor toelating handig is). Tijdens de diverse BHV en EHBO-cursussen heb ik ook gemerkt dat ik het ongelooflijk interessant vind – en dat ik leren eigenlijk heel leuk vind.

Maar: ik heb geen VWO-diploma met natuurkunde, scheikunde, wiskunde en biologie. Dat zouden 4 deficiënties zijn die ik moet opheffen om toegelaten te worden tot een studie geneeskunde. Dat is lastig, maar niet onoverkomelijk. Ik denk dat ik dat wel voor elkaar zou moeten kunnen krijgen.

Een groter probleem is het fenomeen wat we kennen uit de economie: opportunity costs. Een studie Geneeskunde betekent voltijds studeren. En voltijds studeren betekent niet of nauwelijks kunnen werken, en zeer zeker niet tegen de inkomsten die ik gewend ben. Dat is problematisch. En er speelt de onzekerheid mee van mijn leeftijd: ik kan me niet voorstellen dat het heel prettig is om te studeren tussen de studenten die bijna mijn kind hadden kunnen zijn.

Maar toch wil ik iets nuttigs doen in mijn leven – en denk ik er aan om me te laten omscholen tot iets met een maatschappelijk nut.

Zo maar een overpeinzing.

Lezersvraag: “recirculatie of ventilatieafvoer; zomer & winter”

In juni schreef ik een artikel over het afzuigen van lucht en of je dit het best kunt doen met recirculatie of ventilatieafvoer. Dit nav. enkele keukenadviezen waar me werd aangeraden om recirculatie te gebruiken om te voorkomen dat je warme lucht in de winter naar buiten wegblaast.

De conclusie was (& is) dat je beter simpelweg naar buiten af kunt blazen dan jaarlijks de koolstoffilters te vervangen. Inmiddels zijn de gasprijzen wel een stuk hoger, maar de conclusie blijft overeind.

Nu kreeg ik op 2 december een leuke vraag (of eigenlijk een setje vragen) in mijn mailbox:
“In uw berekeningen neemt u alleen mee dat er koude lucht van buiten wordt afgezogen, maar waar u volgens mij aan voorbij gaat is dat je in de zomer ook warme lucht van buiten aanzuigt. En tussen 17 en 18 uur is het juist de warmste periode op de dag. Vervolgens wil je wellicht deze warmte weer weg koelen met een airco welke ook stroom neemt. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of dit de resultaten nog erg beinvloed van uw berekening? Als ik bij ons in huis kijk heb ik bijna meer last van dat het te warm wordt in de zomer dan dat het te koud wordt in de winter.”

Kort antwoord: dat heb ik inderdaad niet meegenomen. Maar dit heeft ook geen invloed op de berekening. Het klopt dat je in de zomer warme lucht van buiten aanzuigt, net als dat je in de winter koude lucht van buiten aanzuigt. Maar dit maakt niet uit. Ten eerste is het aantal dagen waarop het werkelijk zó warm is dat dit het geval is, vrij klein. In Eindhoven, Nederlands warmste zgn. “hoofdstation” is het gemiddeld op 37 dagen per jaar warmer dan 25 graden Celsius.

Ik weet niet hoe het bij jullie zit, maar dan hoef ik de airco niet aan te zetten: pas boven de 27C in huis zet ik de airco aan. En dan nog alleen maar als het ’s nachts niet genoeg afkoelt en het de volgende dagen óók warm is. Zo lang de buitentemperatuur lager is dan deze maximale 27C, hoef ik dus geen rekening te houden met het aanzuigen van warme buitenlucht. Zelfs als het binnen al wél boven de 27C is, maar buiten daar onder, is het geen nadeel: de lucht die van buiten komt is dan koeler dan de binnentemperatuur. Dan is het dus zaak om de airco uit te zetten en de ramen open.

Echter: met een recirculatie-systeem komt alle warmte per definitie naar binnen! Het gaat immers niet alleen om de temperatuur van de aangezogen lucht, maar ook die van de weggeblazen lucht. En als ik flink sta te koken, dan is de lucht die naar buiten gaat een stuk warmer dan de lucht die ik naar binnen zuig. Immers, ik sta te koken en koken doe je met warmte. Door te recirculeren zuig je de lucht niet af, maar komt deze in de woning terecht.

Het lange antwoord is dus: vooral in een goed geïsoleerde woning heb je in de zomer meer profijt van een directe luchtafvoer. Recirculatie is dan ongewenst.

De tweede vraag: warmte opname & tochtstroom

Ten tweede ging u uit dat de massa van wanden/vloeren/plafonds zoveel warmte opneemt, dat het huis amper af zou koelen. Opzich kan ik hier inkomen en klopt dat ook wel. Echter, als men 600 kuub warme lucht wegzuigt met de afzuigkap in 1 uur, kan de koude lucht dan zo snel opgewarmd worden door de massa van wanden en vloeren in huis? Het lijkt me dat je dan een best wel grote tochtstroom in huis krijgt als uit alle ventilatieroosters en kieren koude lucht van buiten gezogen wordt. Deze koude lucht valt, neem ik aan direct op de grond, waardoor sws het plafond en grote delen van de muren al geen warmte kunnen overdragen. 

Het eerste stuk: 600m3 warme lucht wegzuigen in een uur, kan deze lucht wel snel genoeg opgewarmd worden? Welnu, hierop kan ik kort zijn. Maar dat doe ik natuurlijk niet.
Lucht weegt ongeveer 1.29kg per m3. Dit betekent dat er 775kg lucht per uur wordt afgezogen. Dat is minder dan 1% van de massa van de woning. De exacte calculatie betreffende hoe snel je woning warmte afgeeft aan de lucht kan ik niet maken. Maar wees gerust: dit is voldoende. Mits je massa in je woning hebt, in een triplex huis of in een tiny-house heb je niet voldoende massa en sta je te vernikkelen tijdens het koken. Dan wordt de rekensom ook anders: warmte binnen houden is dan het devies.

Bedenk goed: de ventilatiecapaciteit van een woning moet sowieso vrij groot zijn, en je komt al snel op >100m3 per uur. En gelukkig is er ook rekening gehouden met het thermische comfort: “De toevoer van verse lucht veroorzaakt in de leefzone van een verblijfsgebied een volgens NEN 1087 bepaalde luchtsnelheid die niet groter is dan 0,2 m/s.” (Bron: Rijksoverheid, bouwbesluit Afdeling 3.6).

Goed, nu gaan we even praktisch worden. Mijn Bora-afzuiging heeft een diameter van 15 centimeter. Dat is, voor de langzame rekenaars onder ons, 176,71cm2. Dat is 0.017671 vierkante meter.
De afzuiging hebben we gesteld op maximaal 600m3 per uur. Dat is 600.000 liter, per uur. Ofwel 166,67 liter per seconde. Dat vertaalt zich naar een luchtsnelheid van bijna 10m/s, of 34km/h. Dat is een stevige windkracht 5. Echter: dit is alléén van toepassing op de plek waar je het afzuigt & aanzuigt. Dus concreet op de plek van het rooster, en op de plekken waar het binnenkomt.

Nu is het niet zo dat je lucht op één plek naar binnen zuigt. Er zijn vele kieren & gaten in een woning. Ook die je niet ziet, of voelt. Dit is per huis anders uiteraard. Zo is mijn woning op de benedenverdieping voorzien van 3 ventilatieroosters, met een afmeting van 20x17cm: 1020 vierkante centimeter in totaal. Bijna 6x zo groot als de afvoer! Dit levert een luchtstroom op met een snelheid van slechts 1.6m/s of bijna 5km/h.

Let op: dit gaat er slechts vanuit dat er alléén afzuiging is via de kookplaat. De realiteit is dat er op andere plekken in de woning ook geventileerd wordt, al is dit in ons geval op de bovenverdieping. Hier hebben we een permanente mechanische afzuiging (minimaal debiet 15m3/h) met vochtsensor, en 3 ventilatieroosters in de slaapkamers.

Terug naar het laatste deel van de vraag: de vraagsteller gaat er vanuit dat de lucht, omdat deze kouder is, direct naar de grond valt omdat deze zwaarder is (want kouder). Daardoor zouden de plafonds & muren geen toevoeging leveren aan het opwarmen van de lucht.
Het eerste deel is zonder meer waar: koude lucht zakt, net als dat opstijgende lucht uitzet. Maar het is ook de reden waarom ventilatieroosters boven in de muur zitten, en niet aan de grond. Op een hoogte van 240cm wordt de koude lucht “aangezogen”, en die verspreid zich vervolgens binnen.

Een comfortabele woning heeft een zo diffuus mogelijk temperatuurverloop: weinig verschil tussen boven & beneden in een ruimte. Anders krijg je tocht door aanzuiging van buiten én door koudevallen langs bijvoorbeeld ramen.

Dit verklaart ook het comfort van vloerverwarming: de vloer is niet zo warm als je radiatoren. Hierdoor is het temperatuurverschil in de hele ruimte veel kleiner dan bij radiatoren. Radiatoren zijn meer dan 60C warm en geven stralingswarmte én convectie. Deze convectie zuigt de koudere lucht naar zich toe. Hierdoor kan de luchtstroom best sterk zijn, zeker als het koud is en de verwarming net staat te knallen. Als deze langer brandt (en op een lagere temperatuur!) zal dit verschil kleiner zijn.

Conclusie: als je staat te koken (empirische bewijsvoering hier!) voel je een koude luchtstroom. Zonder meer waar. In de rest van de woning, afhankelijk van de massa en de afmetingen, is dit nauwelijks te merken. Overigens komt het nauwelijks voor dat je de afzuiging op maximale kracht aan hebt staan en zeker geen uur lang.

Het Snorrenpaleis

Net als de meeste mensen werd ik verrast afgelopen zaterdag met een aankondiging van lockdown. En natuurlijk al eerder door de sluiting van de scholen.

Ik heb er zelf niet zo’n last van dat de winkels dicht gaan. Ik kom zelden of nooit bij een winkel en eerlijk gezegd vind ik winkelen ongeveer net zo leuk als naar de kaakchirurg gaan en onverdoofd mijn verstandskiezen laten trekken. En ja: daar heb ik werkelijk ervaring mee, en nee dat was niet plezant.

Maar goed, dat vind ik dus niet erg. Boodschappen worden bezorgd en de meeste andere dingen komen ook van bol. Dit was al zo vóór de pandemie, maar tijdens de covid-periode is dit zeker versterkt. Dit is dus voor ons allemaal niet zo ingrijpend.

Veel vervelender vind ik de schoolsluiting. Of vooral dat dit vlák voor de kerstperiode werd aangekondigd, na weken van categorisch ontkennen. Niet zozeer dát de school dicht gaat, maar het ontnemen van wederom kerstvoorstellingen en de leuke dingen van een schooljaar. Een aankondiging enkele weken eerder had in ieder geval dát mogelijk gemaakt.

Maar het ergst vind ik het gebrek aan sociaal contact. En dat een verwend prinsessenmeisje wel een feestje houdt op een paleis, en wegkomt met “sorry”. Mevrouw de Prinses: u heeft hier van tevoren over nagedacht. Dat maakt u dus hypocriet, huichelachtig en leugenachtig. Óf u heeft er NIET over nagedacht, en dat maakt u en de hele hofhouding volstrekt incompetent. Ik weet niet wat erger is. Maar het heeft me wel een oplossing geboden.

Vanaf vandaag is ons huis een Paleis. Het snorrenpaleis. We vieren kerst in grote groepen: kerstdiner met de vrienden de 24e met zijn 16-en, eerste kerstdag met 8 volwassenen en tweede kerstdag met 6 – allemaal met zelftesten vooraf, ramen open etc. Dit onder het motto dat gezelschap inmiddels belangrijker is dan covid.
Is dit asociaal? Wellicht wel. Maar wellicht ook niet. Ben ik een viruswappie? Zeker niet. Geloof ik dat het middel inmiddels erger is dan de kwaal? Absoluut.
Ik ben tamelijk depressief en heel eerlijk gezegd: als ik vantevoren had geweten dat dit zo lang ging duren, was ik er al lang niet meer geweest. Ik kan nauwelijks nog plezier beleven aan het leven. Ik doe mijn best – maar het licht aan het einde van de tunnel blijkt telkens weer een trein te zijn.