Voor mezelf beginnen: de scenario’s

Zo, sinds vrijdagavond is het wat rustig gebleven op mijn blog. De langste tijd dat ik niet geblogd heb, denk ik. Er is veel gebeurd, besproken en nagedacht. Zo zouden we mijn avontuur om voor mezelf te beginnen kunnen financieren met de verbouwing, door het geld dáárvoor te lenen en onze cash-reserves aan te wenden als buffer voor het eerste jaar.

Op basis van de feedback (zowel offline als online, dus dank voor iedere bijdrage in de comments!) werd de beslissing al snel: we gaan NIET lenen om te verbouwen. Dan maar geen nieuwe keuken!

Inmiddels heb ik diverse scenario’s uitgewerkt, met de voors & tegens van ieder scenario (op hoofdlijnen). Want er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden!

Recap: samenvatting van de situatie

Geldsnor is onderdeel van de “Founding Family” van een startup. Wij hebben onze eigen CEO aangetrokken, een “Angel Investor” bereid gevonden om te investeren in de startup (voor niet triviale bedragen) en meer moeilijke dingen. Uiteindelijk is de Founding Family een groepje mensen die bij een ander bedrijf al samenwerkten, maar dat bedrijf ging op de fles door diverse omstandigheden maar toch met name omdat de oude CEO al het geld uit de kas gestolen had en de FIOD op bezoek kreeg. Lang verhaal, gaan we niet verder op in.

Maar “wij” vonden de ontwikkelde techniek te mooi om te laten varen, en vandaar onze acties. Inmiddels zijn we enkele jaren verder en begint het bij mij te wringen. Ik heb op een rijtje gezet wáárom het wringt, en daar conclusies aan verbonden.

Enerzijds is het vakinhoudelijk: ik ben een “specialist” en geen manager. Mijn specialisme ligt in de richting van “technische commercie”: als slap lullen pudding was, ben ik Dr. Oetker. En daarbij heb ik een (door anderen gezegd en door mij geparafraseerd) talent om technisch complexe dingen te begrijpen maar te vertalen in Jip & Janneke-taal. En daaruit bestaat dus mijn werk. En daar wringt het dus ook precies: in een high-tech startup verandert er niet zoveel.
Dat klinkt gek: er verandert heel veel, dagelijks. Maar vaak op een detailniveau dat je niet deelt met de klant. Enerzijds omdat het vertrouwelijk is (nieuwe patenten ed.), anderzijds omdat men aanneemt dat iets al het geval is (performance bij extreme temperaturen, bijvoorbeeld). Je kunt dus niet na 1 jaar zeggen dat product X een temperatuur van Y overleeft: dat was in de eerste meeting al aangenomen. Feitelijk vertel je dus een aantal jaar vrijwel hetzelfde verhaal. Uiteraard is dit een korte samenvatting waarop een hoop aangevuld kan worden, maar dat doe ik niet. Sorry.

Anderzijds is het persoonlijk: we hebben een aantal “elementen” meegenomen uit de “oude firma”. Vertrouwelingen van onze Angel Investor. En een gezonde portie wantrouwen. Zo zijn we nu al jaren bezig met een aandelenconstructie voor de oprichters en blijkt dat er achter mijn rug om gesproken is met de Belastingdienst en of ik daar even een volmacht voor wil tekenen (met een datum in het verleden). In dat soort geneuzel heb ik geen zin. Ik hecht veel waarde aan integriteit, eerlijkheid en autonomie en dat is daar allemaal mee geschonden.

Ik wil dus vertrekken. Wat meteen een moeilijkheid met zich meebrengt voor mijn collega’s en de Angel: het vertrek van 1 van de oprichters leidt tot vragen die je mogelijkerwijs niet wilt beantwoorden. Niet zonder goed verhaal. En daarom zijn er diverse scenario’s.

Scenario 1: ontslag met Vaststellingsovereenkomst

In het eerste scenario zou ik vanwege de verstoorde arbeidsrelatie aansturen op een vaststellingsovereenkomst: men ontslaat mij, stelt mij vrij van werk en laat me voor mezelf beginnen. In het slechtste geval beland ik dan na een aantal maanden (opzegtermijn is 4 maanden voor hen, 2 voor mij) in de WW, waar ik met behoud van gedeeltelijke WW voor mezelf kan beginnen.

Nadelen:
Dit is een “moeilijk verhaal” om te verkopen (voor de werkgever), omdat zij moeten uitleggen bij een Due Diligence onderzoek wáárom dit zo gelopen is. Het is in die zin een vrij harde scheiding.

Voor mijzelf is het nadeel dat mijn inkomen aanzienlijk boven het maximum dagloon ligt. Eventuele WW is de eerste 3 maanden 75% van je laatst verdiende inkomen en daarna 70%. Maar dus wel gelimiteerd door het maximum dagloon/maandloon. Dat is 4858 EUR en de uitkeringen dus respectievelijk 3644 en 3401 EUR. Bruto. En omdat ik in dit scenario nog enkele maanden doorbetaald krijg voordat ik in de WW zou belanden, wordt dit gewoon belast op de hoogste schaal. In 8 maanden verdien ik namelijk 68000 EUR, dus in de negende maand ga ik daar overheen.
Dat zou dus een forse aderlating zijn en consequenties hebben. Geen onoverkomelijke overigens: met onze buffer zouden we het lang genoeg volhouden om hiervan te kunnen leven.

Maar: als je vanuit de WW voor jezelf begint, wordt je met 29% gekort. Kan nog steeds, maar de aderlating wordt iets groter…

Voordelen: Je bent er van af. Helemaal klaar, geen geneuzel en gezever en gezeik meer, geen bemoeienis met de oude firma. Niets. Iets met een schone lei.

Scenario 2: Parttime voor mezelf beginnen

In het tweede scenario zou ik enkele dagen voor mijn huidige werkgever blijven werken. Doordat ik ouderschapsverlof opneem ben ik nog steeds fulltime in dienst.

Nadelen:
Er moeten heel duidelijk afspraken gemaakt worden over wat ik wél doe en wat niet. De stoorzenders die mijn werkplezier nu vergallen moet ik uit de weg kunnen gaan (tot op zekere hoogte, het blijft ook werk & een professionele relatie en we hoeven geen vrienden te zijn). Maar ook bepaalde taken waar niet mijn kracht en toegevoegde waarde liggen, die moet ik lozen.

Voordelen:
Met 3 dagen werken ligt mijn inkomen nog steeds op een comfortabel niveau en hoeven we geen dingen te schrappen. We kunnen blijven sparen, aflossen en werken aan financiële vrijheid. Ergo: alles wat ik verdien met “voor mezelf werken” is dus extra.
Bovendien biedt een dergelijk scenario een hoop rust: ik hoef geen arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten, geen pensioen op te bouwen en mogelijk zelfs geen eigen auto te organiseren (ik heb immers een auto van de zaak op het moment).

Scenario 3: botweg vertrekken

Er is een derde scenario: simpelweg een andere baan zoeken en vertrekken. Maar dit scenario streep ik eigenlijk weg: ik wil juist mijn tijd zo vrij mogelijk indelen. Niet werken in vakantieperiodes bijvoorbeeld omdat ik de kindertijd van de 3 kleintjes graag zo veel mogelijk ervaar. Ook wil ik Lieftallige Echtgenote in de situatie brengen dat zij meer kan werken als ze dat wil. Zij doet leuk & nuttig werk.

Voor het bedrijf heeft dit het nadeel dat het een lastig te verkopen verhaal is. Het is wel iets waar ze niets over te zeggen zouden hebben en hun probleem heel duidelijk niet de mijne is. Alleen…Heb ik ik natuurlijk óók wat uit te leggen! Waarom vertrekt 1 van de “founding members” van een veelbelovende startup naar een ander bedrijf? Dit is potentieel beschadigend voor mijn carriere.

Scenario 4: Burn-out

Ik zit er sowieso niet zo ver vanaf, al is het dan eerder een bore-out. Maar hoewel dit een potentiële mogelijkheid is, gaat dit natuurlijk never-nooit-niet gebeuren. De slechtste remedie tegen verveling en gevoel van overbodigheid is “bankhangen”. Maar het zou wel kunnen. Maar het gaat niet gebeuren.

Wat gaat het worden?

Samen met onze CEO (die ik dus mede zelf heb aangetrokken) hebben we een plan gemaakt. Een plan waarbij ik een zeer concrete taak krijg en niet langer mooie powerpoints hoef te maken voor klanten. Sowieso een plan met een einddatum en strategisch belangrijk voor de missie van het bedrijf. En een plan dat parttime kan: mede omdat ik géén lid meer zal zijn van het MT en ik geen geneuzel meer heb over aandelen en dergelijke. Dat wordt opgelost middels een exit-bonus bij overname en niet via een aandelenconstructie. Belastingtechnisch wellicht minder voordelig, maar wel simpel en transparant. En daar hou ik van.

Het lijkt er dus op dat het Scenario 2 wordt, met de optie om dit om te buigen in een Scenario 2B: me in laten huren als consultant voor een bepaalde periode vanaf begin volgend jaar. Dat valt nu nog te bezien. Voorlopig lijk ik hiermee van mijn stoorzenders én nutteloos werk af te zijn. Of het echt mijn frustraties wegneemt gaan we meemaken.

Geen nieuwe keuken, wel zolder

We hebben, ondersteund door de reacties op dit blog, besloten om voorlopig geen nieuwe keuken te plaatsen. Al met al is dat toch 18.000€ die we als extra buffer aanhouden.

De zolderverbouwing gaat wel gewoon door: niet alleen heb ik de slaapkamer en mijn kantoor nodig. Maar ook zijn de opdrachten aan de aannemer al gegeven. Daar komen we dus niet onderuit.

Voor de wijze waarop ik voor mezelf begin werken weer drie scenario’s uit. Daarover later meer!

Bedankt voor alle reacties!

Financieren van de eigen onderneming -> met de verbouwing

Nogal een gekke kop he? Eigenlijk is het ook een gek idee. Kijk, ik wil voor mezelf beginnen (tenzij ik in de Comfortzone blijf). En ik heb een heleboel verbouwingen op stapel staan. Of tenminste, een heleboel: een zolderverbouwing en een nieuwe keuken.

Voor zowel de keuken als de zolderverbouwing hebben we gespaard en sparen we nog steeds. Elke maand gaat er ruim 1500 EUR naar een spaarrekening om dit soort dingen te betalen. Het geld staat dus gewoon klaar.
Maar, om voor mezelf te beginnen wil ik ook een jaar de ruimte hebben om het een en ander op te bouwen zonder verder risico’s te lopen. Het optuigen van een bedrijf en het aan de markt brengen van mijn diensten plus het betaald krijgen van de eerste facturen kost tijd. Contant geld is hiervoor een goede buffer. Maar dan moet ik dat contante geld natuurlijk niet in mijn huis stoppen.

En nu had ik een idee. Ik kan geld lenen, als persoonlijke lening, voor het starten van mijn eigen bedrijf. Dit zou ik doen op basis van mijn huidige inkomen en met de zekerheden die we nu hebben. Het lenen van geld als persoonlijke lening kost 3.9%. Dat is niet superveel. Maar nog altijd bijna 100 EUR per maand aan rente (bij 30.000 EUR lening).

Maar wat ik óók kan doen, is het afsluiten van de lening om de verbouwing mee te financieren. De keuken & zolder kosten bij elkaar namelijk ook bijna 30.000 EUR. Dan kan ik het geld wat we gereserveerd hadden voor de verbouwing gebruiken als buffer om voor mezelf te beginnen. En “en passant” is de rente van dit leningdeel aftrekbaar in Box 1 (en dus ~40% voordeliger) en in Box 3 (want er staat een lening tegenover).

Best een aardig idee toch? (Inmiddels zijn er knopen gehakt)

(hypotheek ophogen kan ook, maar dan moet ik langs een notaris. We hebben geen hogere inschrijving van de hypotheek bijvoorbeeld en dus moet de akte aangepast worden etc. Dan moet ik honderden EUR betalen aan een notaris én ben ik weken verder).

Voor mezelf of de comfortzone: zoveel uit te zoeken

Er is nogal het een en ander uit te zoeken in Huize Geldsnor. Ga ik voor de comfortzone en zoek ik dus een andere baan? Of ga ik voor mezelf beginnen?

Voordelen van een andere baan zijn inkomenszekerheid (in ieder geval meer dan als zelfstandige) en het hebben van collega’s. Ook is er meer geregeld en georganiseerd. De nadelen zijn een beperktere autonomie en dus minder mogelijkheden om dingen te regelen zoals ik het zelf wil.

Ik heb zitten rekenen, en kom op de volgende kostenposten:

Inkomen Snor?
Inkomen Echtgenote2507
Overig
Voorlopige teruggaaf400
Kinderbijslag210
Kinderopvangtoeslag1358,00* gebaseerd op verzamelinkomen 50k/j
Totaal in4474,67
 
Cash-out
Hypotheek €     1.165,00
Studielening €        162,16
Verzekeringen €        175,00
Belastingen (lokaal) €        120,22
Ziggo €          53,00
Water €          20,43
Energie €          86,00
Zakgeld €        375,00
Kinderopvang & oppassen €     1.839,42
Levensonderhoud €        675,00
Auto €        664,67
Bankkosten €            5,00
Vaste lasten €     5.340,90
 
Vakantie / weekend/overig €        150,00* gemiddeldes
Kleding/winkelen €        135,83* gemiddeldes
Horeca ed €        106,73* gemiddeldes
Brandstof €        200,00
Overig €        200,00
Subtotaal €        792,55
Totaal €     6.133,45
Over/tekort € -1.658,79

Maandelijks zal ik dus netto bijna 1660 EUR naar binnen moeten slepen om rond te komen. Dat klinkt enerzijds als gemakkelijk, anderzijds is dat nog best veel. En natuurlijk valt er nog een en ander af te dingen op bovenstaand lijstje, vooral met betrekking tot de kinderopvang. Maar, er ik heb hier ook maar gerekend met 1 auto en ik heb er echt 2 nodig. Lieftallige Echtgenote werkt ver weg, en ik zal ook mobiel moeten zijn.

Ik reken dus met 2000 EUR per maand, netto, wat ik moet verdienen. Dat is fors minder dan nu.
Concreet houdt dit in dat ik tussen de 30 en 40 uur per maand (declarabel) moet kunnen werken. Dit uiteraard enigzins afhankelijk van de hoogte van de uurtarieven en hoeveel ik reserveer voor de Belastingdienst.

Dat klinkt al een stuk overzichtelijker.
Nog 1 klein dingetje: er moeten ook nog wat verzekeringen bij (immers, ik moet verzekerd zijn voor mijn AOV en pensioen.). Er moeten ook buffers opgebouwd worden voor mindere tijden.

Is de Comfortzone aantrekkelijk uit Lafheid of Risicobeperking?

In loondienst hoef ik me geen zorgen te maken over sociale vangnetten: die zijn er gewoon. Een poosje ziek zijn of iets breken en niet werken kost me dan geen inkomen en is dus geen risico. Maar: ik ben nooit ziek en heb nog nooit iets gebroken. Dus waar ben ik precies bang voor? Is het lafheid?
Of is het risicobeperking: ik heb het nog nooit gedaan (voor mezelf werken) en heb dus geen idee hoeveel ik kan vragen voor mijn diensten en hoeveel uren ik kan draaien. Misschien valt het wel reuze mee. Maar, misschien ook niet.
Risicobeperking is belangrijk: ik heb 3 kleine kinderen. We willen niet op straat komen te staan, of in armoede leven. Al is dat laatste een relatief begrip. Een warm huis, stromend water en eten kunnen we altijd wel bieden. Het aloude idee “anders verkoop ik desnoods mijn huis” gaat echter niet meer op. Uiteraard kan ik ons huis verkopen. Met een goede overwaarde zelfs, en daar vrij ruim van leven. Maar: ik moet er ook iets voor terug zien te vinden als het zo ver zou zijn. En huurhuizen zijn er niet, en als ik een inkomen zou hebben om een hypotheek op te verkrijgen, dan zou ik het nooit hoeven verkopen.

Dat risico moeten we dus zien te voorkomen. Maar het belangrijkste aan risico-management is het inschatten van het risico. En dat heb ik dus gedaan.

FMEA: Failure Mode & Effect Analysis

In mijn beroepsveld is het maken van een FMEA belangrijk. Dit is een gedegen inschatting van wat er mis kan gaan met betrekking tot een onderwerp, en wat is het effect hiervan. Op basis daarvan creëer je oplossingen die het effect teniet doen of acceptabel maken.

Nu vind ik het wat ver gaan om hier een hele tabel voor op te stellen. Misschien doe ik dat later nog eens. Waar het op neer komt is dat er (minimaal) het volgende mis kan zijn:
1. Geen onderscheidend product (dienst)
2. Product (dienst) onbekend bij potentiële klanten
3. Te weinig inkomsten door te lage tarieven of te weinig uren

Uiteindelijk zijn er diverse mogelijkheden om deze problemen te counteren. Ik kan (en zal) mijn dienstenportfolio afstemmen op wat noodzakelijk is. Er moeten klanten gezocht en gevonden worden. En ik moet ze overtuigen van voldoende hoge uurtarieven of meer uren (of een combinatie). Gezien mijn sector waarin ik werk, moet dit laatste. Ik kan moeilijk advies geven op iemands inkoopportfolio en vervolgens een té laag of té hoog uurtarief rekenen.

Ik zal ook de buffer groot genoeg moeten maken om hier de tijd voor te hebben. Sowieso betalen klanten lang niet altijd op tijd, maar vooral zal er ook een aanlooptijd noodzakelijk zijn om alles mogelijk te maken.

Een hoop uitzoekwerk dus nog. Wat fijn om bezig te zijn!

Corekees; 40 bomen reeds, wat levert het op?

Ik ben lekker vrij en de kinderen zijn op BSO / kinderopvang. Ik ben dus heerlijk de hele dag bezig geweest met weinig. Honden uitlaten, beetje stofzuigen, wat blogs klaarzetten en wat dingen uitzoeken voor mijn nieuwe avontuur. Maar ik heb ook flink in de tuin gewerkt. En toen dacht ik opeens aan “mijn boompjes in Paraguay”.

Al vanaf november investeer ik in obligaties van Corekees. Het principe is vrij simpel: ze planten bomen (in Paraguay, op land wat niet recent ontbost is maar al tientallen jaren geleden). De Paraguyaanse overheid voert grootschalige herbebossingscampagnes uit, en veel boeren werken daar aan mee. Corekees verkoopt obligaties (1 obligatie = 1 boom) en plant die bomen bij veeboeren in de grond.

De boeren hebben een belang om de bomen te laten staan: ze leveren geld op. Er groeien noten aan en die noten leveren olie. En wat er overblijft van de noten is krachtvoer voor het vee. Mooi circulair.

Maar inmiddels zit ik dus op 40 bomen. Helemaal niet slecht! Zeker niet als je bedenkt dat ik er 5 heb “gekregen” doordat iemand anders mijn referral code heeft opgegeven (CRKS_REF_0299_27549). En daar ben ik blij mee!

Wat levert dit nu op?

Ten eerste levert het een aanzienlijke CO2-reductie op. De bomen groeien en schijnen gemiddeld 44kg per jaar aan CO2 op te nemen. Laat dit een 10% er naast zitten, dan komen we op 40kg. Per jaar. Mijn 40 bomen compenseren dus reeds 1600kg CO2 per jaar. Dat is een aardige hoeveelheid: ongeveer 40% van de CO2 uitstoot van ons huishouden in 2020 voor de categoriën elektriciteit, verwarming en mobiliteit.

Maar natuurlijk ook geld. En laten we er geen doekjes om winden: als het geen geld opleverde had ik het niet gedaan. Zo simpel is het. En dat hebben ze bij Corekees dan ook goed begrepen.

Bron: Corekees’ obligatievoorwaarden

Als ik bovenstaande tabel in een grafiekje plot, dan zie je een mooie piek ontstaan. Ik kies er voor (in deze grafiek) om 20 jaar lang in te leggen in de bomen. Door het uitbetalingsschema in bovenstaande tabel ligt de piek in 2042 met 3970 USD op jaarbasis. Daarna loopt het iets terug, want de eerste obligaties zijn dan inmiddels verlopen.

Maar er is ook geld geïnvesteerd uiteraard. Dus hebben we meer nodig om een duidelijk beeld te krijgen: de cumulatieve betalingen & de cumulatieve inleg. Voor die gelegenheid heb ik een grafiek met 2 assen gemaakt en is de jaarlijkse uitbetaling in kolommen weergegeven:

Vanaf 2038 is de totale uitbetaling groter dan de totale inleg. Vanaf 2030 echter is de jaarlijkse uitbetaling groter dan de jaarlijkse inleg. En dat vind ik een vrij overzichtelijk resultaat. Op deze manier heb ik een passief inkomen vanaf 2030 welke groter is dan 1200 EUR per jaar (en wat gelijk is aan de inleg) en dat groeit. Vanaf 2040 stopt de inleg (in dit scenario) en bedragen de jaarlijkse betalingen meerdere duizenden dollars per jaar tot het jaar 2060. Dit is allemaal niet geheel toevallig: in 2040 ben ik 55 en dan vind ik dit een mooie passieve inkomstenbron.

Ik vind het een mooi initiatief en ik hoop er iets aan over te houden. Ik zie geen alarmbelletjes rondom het hele gebeuren en wat ik er van kan nagaan vind ik een knap staaltje “derisken”. Doe mee, als je wilt. Of niet, als je niet wilt. Als je wel wil: vergeet m’n referral code niet :-).

(en nee, dit is géén advertorial! De eerste substantiële uitbetaling van de obligaties verwacht ik in 2026 (iets meer dan 300 USD in dat jaar). Mocht er iets geks gebeuren dan (of in de tussentijd), dan zal ik het melden)

Besparen op warm water: elektrische boiler, warmtepomp-boiler of gewoon CV?

Een poosje geleden stapte ik onder de douche. Daar is op zich niets bijzonders aan: dat doe ik vrijwel iedere dag. Maar het viel me op dat ik lang moest wachten op warm water. Niet langer dan anders, maar desalniettemin best wel lang. Iets meer dan 30 seconden bleek het te zijn. Na wat onderzoek blijkt dat deze 30 seconden wel iets kan fluctueren, maar dat dit altijd dezelfde waterhoeveelheid betekent. Daar zit uiteraard een grote logica in: als het water sneller stroomt (de kraan verder open), dan is het warme water er sneller. Maar er stond een even grote hoeveelheid water stil in de leiding. Onze CV-ketel hangt bij benadering 20 meter van de badkamer af. Een flinke afstand!

Water & energieverspilling

De hoeveelheid water blijkt 5 liter te zijn. Dat is al best een behoorlijke hoeveelheid. Maar bedenk ook dat dit 3x per dag gebeurt: rond half zeven gaan de kinderen douchen, rond 21 uur meestal Lieftallige Echtgenote en ik volg een uurtje of 2 later. Soms douchen we wel kort achter elkaar, maar dat is op 1 hand te tellen.

We verspillen 15 liter water per dag aan “wachten op warm water”. Dat is 5.475 liter per jaar (en 4% van ons totale waterverbruik).
Het betekent ook dat vanaf het moment dat we de kraan uitzetten, er nog 5 liter warm water in de leiding staat. En dat water is verwarmd, in ons geval nog met gas. Een snelle rekensom (niet echt een rekensom, ik kan het gewoon per liter uitlezen op de zgn. P1-poort van de slimme meter) leert dat het in de lente (het is tenslotte mei) 33 liter gas kost om deze 5 liter op te warmen. 33 liter per keer, en dat dus 3x per dag. 99 liter per dag. 36 kuub per jaar. 4.7% van ons gasverbruik.

In kosten valt bovenstaande reuze mee: het water kost ongeveer 70 cent per kuub (0.6963). En hier komt nog belasting op leidingwater bij (0.3480). Netto dus 1,04 EUR per kuub. Hier moet nog de btw (9%) bijgeteld worden. Een kuub water kost op deze manier 1,14 EUR per kuub. En 5.5 kuub kost dus 6,27 EUR.

Het gas is iets duurder: een kuubje gas kost 0,77 EUR. Met 36 m3 per jaar kom je op 27,72 EUR per jaar. In totaal spoelen we dus 34 eur per jaar letterlijk zo maar het riool in.

Oplossingen voor deze verspilling

Een andere methode om water te besparen is niet direct een oplossing: het is namelijk het water wat in de leiding staat en verwarmd moet worden wat de verspilling veroorzaakt. Waar de echte oplossing zit? Het korter maken van de leidingen. Ik denk er over om de waterleiding af te koppelen van de CV-installatie en het tapwater voor de badkamer te verwarmen met een boiler. Die kan ik vrijwel direct bovenop de badkamer leggen, waardoor ik slechts 2 meter leiding overhoud. Dan hebben we het nog steeds over 500 liter verlies, maar een elektrische boiler levert exact 0m3 gasverbruik op.

Maar er is nog een oplossing: een warmtepompboiler. Niet te verwarren met een warmtepomp om het huis warm te stoken, maar het principe is hetzelfde. Dit is aanzienlijk zuiniger dan een elektrische boiler.

Om te bekijken of dit ergens hout snijdt moet ik echter mijn totale (warm)waterverbruik in kaart brengen en het energieverbruik wat hieraan ten grondslag ligt.

Waterverbruik & energie

Ons jaarlijkse waterverbruik ligt op 140 m3. Een aardig deel hiervan is voor douchen & bad. Hoeveel? Dat moeten we uitrekenen, want is op de watermeter natuurlijk niet uit te lezen. Ik weet dat we ongeveer 1m3 gas per dag verbruiken voor warm water. Dit is 365 m3 per jaar. Ik weet ook dat ik met 0,1m3 15 liter water warm stook. 1m3 gas moet dus volstaan om 150 liter water warm te stoken. Seizoenseffecten laat ik buiten beschouwing: in de zomer zal het iets minder zijn (want het huis is warmer en het water koelt dus minder af onderweg), in de winter iets meer.
Maar als ik 150 liter warm water per dag verbruik, dan is dit 54,75m3 water per jaar wat voor ons douchewater verbruikt wordt. Bijna 40%. Iets meer dan 10% van dit verbruik komt door de plaats van de badkamer tov. de CV-ketel (immers 5,5m3 water en 36m3 gas). Dat leidt tot onderstaande plaatje:

Zoals vaker op dit blog: ik reken graag in totaal energieverbruik. En sowieso is de wereld dus beter af door het water elektrisch te verwarmen en niet met gas.

Qua kosten is het een heel ander verhaal. De lopende kosten zijn met een elektrische boiler héél véél hoger dan op gas. En met een warmtepompboiler iets goedkoper. Maar dit is pas een deel van het verhaal: er horen ook investeringen bij. Voor de CV-ketel zijn die kosten 0 EUR, want die hangt er al.

De warmtepompboiler is aanzienlijk duurder (de ISDE-subsidie is al verwerkt in de prijs). In beide gevallen heb ik geen montagekosten meegenomen, want dat kan ik zelf. Daar heb ik dus geen anderen voor nodig (wel om het ding te tillen). Het prijsverschil van 650 EUR tov. de elektrische boiler is terugverdiend in 16 maanden. Het prijsverschil met de CV-ketel is terugverdiend in iets meer dan 11 jaar.
Dit is exclusief het feit dat gas goedkoper zal worden als ik overstap op elektrisch verwarmen: met een verbruik van minder dan 500m3 gas per jaar is het vastrecht ongeveer 55 EUR per jaar lager.

De situatie met mijn zonnepanelen

De vaste lezers weten het: er ligt een grote zonnepanelen-installatie op mijn dak. 32 stuks met 9600W vermogen in totaal. Dit dekt in principe mijn elektriciteitsverbruik vrijwel af. Ik zeg vrijwel, want ons elektriciteitsverbruik is heel erg hoog: we verbruiken bijna 12.000kwh per jaar. We verwarmen het huis grotendeels op elektriciteit en hebben een PHEV én een EV op de oprit. We zijn dus nog steeds een netto-afnemer van elektriciteit.
Daarom zijn voor mij de elektriciteitskosten net zo hoog als voor een ander, voor het extra verbruik.

Maar stel dat dit niet zo zou zijn…De terugleververgoeding is 0,11 EUR (Greenchoice). En dan ziet het plaatje er zo uit:

Zelfs met 0,11 EUR per kwh (de “opportunity cost”) is de elektrische boiler nog duurder dan op gas. De warmtepompboiler komt nu natuurlijk nog gunstiger uit. De terugverdientijd voor de warmtepompboiler loopt nu terug naar 5,3 jaar.

Conclusie: water verwarmen met CV, elektrische boiler of warmtepompboiler?

De conclusie is anders dan ik vantevoren bedacht had. Ik had verwacht dat het zeker gunstiger zou zijn om met de elektrische boiler de boel warm te stoken. Ik wist dat de warmtepompboiler een lager verbruik zou hebben, maar had niet verwacht dat het verschil zo groot zou zijn.

Het begon met het zoeken naar meer comfort en minder verspilling. Maar het verhogen van de energiekosten met bijna 400 EUR per jaar is waanzin. En hier komt nog een eenmalige investering bij van enkele honderden EUR en een heleboel werk.

Een warmtepompboiler schiet ook niet op: de terugverdientijd is meer dan 11 jaar en dat is gerekend met het feit dat ik het zélf kan installeren. De gemiddelde klusser (no offense) kan dit niet zelf of zal er niet aan beginnen. Een terugverdientijd van 11 jaar is te lang. Zelfs gerekend met de terugleververgoeding is dit nog 5 jaar. En ook dat is te lang. Nog even los van het praktische nadeel dat een warmtepompboiler niet op mijn zolder geplaatst kan worden.

In een bestaande situatie met CV-ketel is het veruit het goedkoopst om te verwarmen met gas. Ook qua duurzaamheid is dit beter: de hoeveelheid CO2 bij verwarmen op gas is 2x zo laag als dezelfde hoeveelheid water verwarmen met de elektrische boiler.

We zullen dus pas op een andere manier ons water gaan verwarmen als we helemaal overstappen op de warmtepomp!

Een avondje ouderwets buitenzitten

Mwoah! Wat een lekker avondje gister! Voor het eerst sinds tijden heb ik met een maatje lekker onder mijn eigen gebouwde overkapping gezeten. Biertje er bij, een anti-muggen-stinkding aangestoken en dozen met bitterballen leeg zitten snavelen. Ten slotte moet de vriezer leeg gegeten worden. Bijkomend voordeel: het kratje bier is ook leeg en kan morgen mee met de Appie-bezorger. Meevaller…

Maar het was weer een fijne, onbezorgde, corona-vrije avond. Heerlijk, en het was gezellig. Ik kon meteen de dingen bespreken die nu belangrijk zijn. Lang leve de vakantie! Nog 1 weekje tot het begin van het einde…

Voorbereiden op de toekomst

Alsof er een rugzak van mijn schouder gegleden is, zo voelde het afgelopen weekend. Ik heb mijn mede-MT-leden immers op de hoogte gesteld van mijn voornemen om te vertrekken. Tekenend: er is tot op heden geen enkele reactie gevolgd. Niets, noppes, nada. Wel had ik vooraf al 2 personen persoonlijk gesproken, dus van hen verwachtte ik ook niets.

Maar goed: nu komt het voorbereiden op de toekomst. Het liefst wil ik voor mezelf beginnen: ik heb een vrij unieke skillset in de zin van operationele ervaring (poten in de klei), strategische inkoopkennis (en ervaring) en een universitaire master in marketing & finance (en ervaring). Dat kom je niet elke dag tegen en is iets waar ik graag in wil ontdekken wat mogelijk is.

Vragen zoals “welke dingen doe ik wél en wat niet”, in welke branches wil ik werkzaam zijn? In welke seizoenen (zo veel mogelijk de schoolvakanties vrij houden) en hoeveel uur per week wil ik werken en tegen welk tarief?
Hieruit gaan zeker blogposts volgen…Zoals welke auto heb ik nodig (ik heb nu een auto vd zaak), welke kosten die ik al maak worden aftrekbaar, wat is de invloed op de kinderopvangtoeslag etc.

Maar ergens vreet er ook een stemmetje van binnen: “zou je dat nu wel doen?” Ik heb immers 3 kleine kinderen. Hoeveel onzekerheid wil ik ze meegeven? Of zal ik geld lenen, om het eerste jaar probleemloos door te komen, zelfs als de omzet uit zou blijven? En wat kost dit dan?

Een hoop vragen dus nog, maar het beginpunt zal liggen bij het eindpunt met de huidige werkgever. Hoe gaan we afscheid nemen? Willen ze van mij af, zodat het verhaal beter past (“hij had deze opdracht aangenomen voor 2,5 jaar en we wisten dat hij door zou gaan). Of zou ik ontslag nemen, met dus minder zekerheden en vangnet? Enfin: we gaan er achter komen…

Het was de druppel

Vrijdag schreef ik al over het probleem op mijn werk: los van het feit dat ik me nauwelijks uitgedaagd voel en geen bevrediging, worden er soms ook kunstjes geflikt “met de beste bedoelingen”. Allerlei ingewikkelde constructies om ons, de oprichters maar niet diegenen die het bedrijf financieren (het gaat om miljoenen per jaar), te laten delen in toekomstige waardestijging van het bedrijf.

Nobel, of nodig, maar we kletsen er al twee jaar over. Ik zal de details niet delen, maar het doet meer kwaad dan goed. Voor de sfeer, voor motieven, voor eigen belang. Maar goed: mij representeren richting de Belastingdienst door een notaris ondanks mijn expliciete verbod hierop vond ik wel heel grof.

Het was de druppel: ik maak nu enkele jaren mooie presentaties en Excelsheets. Ik wil door. En laat me niet door gouden handboeien tegenhouden. Mijn financiële leven is strak georganiseerd. Ik heb dan ook te kennen gegeven te gaan vertrekken. De details moeten we nog bespreken: er zit een waarde in mij een poos door te betalen en zo te helpen voor mezelf te beginnen. Geen moeilijke verhalen richting mijn klanten, gewoon zeggen dat het vooraf zo was afgesproken.

Dat is een ander verhaal dan dat ik een andere baan vind en dit op LinkedIn staat, bijvoorbeeld. Wordt vervolgd!

Moederdag

Geldsnor houdt niet van commerciële ellende zoals Moederdag. Wat een onzinnig geneuzel. Ik probeer altijd mijn steentje bij te dragen in dit huishouden en aandacht aan Lieftallige Echtgenote te schenken. Maar ik moet ook toegeven dat ik het gevoel van romantiek heb van een schildpad.

En dus die ik obligatoir mee. Mede omdat er geen echt andere romantische mogelijkheden zijn op het moment: lekker uit eten zit er niet in.

Maar het wordt een lekker ontbijt. Verse croissants, jus en aardbeientaartjes. S avonds, mits de planning het toelaat eten we asperges. De kinderen hebben geknutseld, en ik heb ook een kleinigheid gekocht.

We doen dus volop mee aan dit circus. Maar als het haar blij maakt, dan die ik mee. Het is tenslotte een klein offer…

Wat doe jij met Moederdag?