Ligt “Peak-China” achter ons?

Eén van de meest intrigerende landen op deze planeet is China. Volgens mijn niet-zo-bescheiden mening althans. Ben ik een China-kenner? Niet echt. Maar ook verre van echt-niet. Ik ben meerdere keren in China geweest, variërend van Hong Kong tot Shanghai, Nanjing, Beijing, Fuqing, Chongqing en nog Wat-ings.

Ik hou van (het échte) Chinees eten en heb me er nooit één moment onveilig gevoeld. Het politieke systeem is echter “bijzonder”: het is een mensonterende dictatuur. Hoe herken je dat, als je er bent? Simpelweg omdat je vaak vooraf al gevraagd wordt (of afgeraden) om bepaalde onderwerpen te mijden. Politiek, Oeigoeren, dat soort dingen. En dat vind ik altijd een beetje eng. Voor de wappies: Als je Nederland een dictatuur vindt…Hier mag je dat tenminste zeggen en in alle vrijheid naar verkiezingen gaan. In China zeggen ze het niet eens.

De Chinese Economie

De Chinese economie is enorm. Maar ook ontzettend kwetsbaar. Dat beseffen de meeste mensen niet, de Chinezen op de straat incluis. Zij zien een enorme vooruitgang in welvaart en zo lang je geen minderheidsgroepering bent, ken je geen armoede meer. Daar zijn ze buitengewoon succesvol in geweest.

Hoe? Door een vrij goed functionerende geplande economie. De overheid bepaald dat sommige dingen wel of niet mogen en als iets moet, dan zal het gebeuren. Geen gepolder, geen jarenlang overleg. Gewoon dorpen ontruimen en onder water zetten want dat stuwmeer móet er komen.

Idem dito voor kleine vissersstadjes net buiten Hong Kong: Shenzhen en Dong Guan. Enorme steden, maar 100 jaar geleden nog maar stipjes op de kaart.

De economische macht komt echter niet alleen voort uit de geplande economie. Maar ook uit de enorme bevolkingsaantallen, die ze ook nog vrij functioneel aan de slag weten te krijgen (in tegenstelling tot India, bijvoorbeeld). Jarenlang heeft de constante stroom van Westers geld en Chinese arbeidskrachten geleid tot een stormachtige groei, die steeds meer wordt omgevormd naar een vrij moderne economie.

Maar er dreigt iets aan de horizon. Iets wat je niet kunt ontkennen, en als je het eenmaal ziet, zie je meteen waarom de BRIC landen gereduceerd worden tot enkel nog BI (want Rusland…)

De gevaren voor de Chinese economie – en de wereld

China heeft een aantal problemen wat snel op zich afdendert. En in een aantal zitten ze middenin. Een korte samenvatting: Covid & het zero-covid beleid, logistieke crisis, onshoring, bevolkingskrimp, handelsoorlog, vastgoedcrisis, voedselcrisis en protectionisme.

Het covid-beleid is het meest opvallende probleem, althans op de korte termijn. Het leidt tot ongekende opsluitingen en afsluitingen van volledige steden. En havens, en daarmee grote delen van de economie. Shanghai is vrijwel onmisbaar in de Chinese economie. Niet alleen omdat er veel geproduceerd wordt in de omgeving, maar ook omdat het een enorme haven is.

Snapshot van Twitter

Hoewel dit een korte-termijn-probleem lijkt, dendert dit meteen door in het volgende probleem: logistieke verstoringen, wereldwijd. De productieketens raken verstoord en voordat alles weer “op de rit” is, ben je zo maar maanden verder. En daar komt dus een volgend probleem bij: al deze verstoringen moeten voor het eind van de zomer opgelost zijn en productieachterstanden ingelopen.

Waarom? Begin oktober begint de Chinese National Holiday. Heel China gaat, mits toegestaan, terug naar zijn wortels in het binnenland en het land ligt quasi-plat voor meer dan een week. Traditioneel betekent dit dat er heel veel vracht vóór die tijd verscheept wordt. En de periode na oktober is ook druk, ivm. alle plastic kneut die wij (het Westen) kopen voor de feestdagen in december.

Dat leidt tot “on-shoring”: bedrijven zijn sneller geneigd om productie terug te halen naar hun eigen regio. Dit zag je in de VS al steeds sterker als gevolg van de handelsoorlog tussen de VS en China, maar het is zeker niet minder aantrekkelijk geworden. Ook voor Europa. Al in 2017 was het vaak goedkoper om in Europa te produceren dan in China, maar om raadselachtige redenen is dit niet altijd gebeurd. Zeker niet met kapitaalintensieve productie zoals elektronica en beeldschermen.

Dit brengt me tot de vastgoedcrisis. Gewoon omdat ik geen bruggetje kan maken. Chinezen beleggen niet graag, maar zijn op zich een spaarzaam volk. Veel geld wordt gestoken in vastgoed: hele wijken staan leeg, en na jaren woont er soms nog helemaal niemand. En eerlijk gezegd zal dit waarschijnlijk ook nooit gaan gebeuren: de Chinese bevolkingsomvang groeit niet meer. Volgens diverse bronnen zal de bevolking razendsnel krimpen, tot minder dan 750 miljoen aan het eind van de eeuw. Dat betekent een afname van 600 miljoen in pak ‘m beet 75 jaar. 8 miljoen mensen minder, per jaar.

Die allemaal geen huis nodig hebben. Maar los van het afnemen van de bevolkingsomvang, neemt ook de vergrijzing hand over hand toe. Immers, het één-kind beleid lijdt per definitie niet tot een verjonging van de bevolking. Een vrouw moet gemiddeld 2,2 kinderen krijgen om de bevolkingsomvang stabiel te houden. Meer is groei, minder is krimp. Met een 1-kind beleid, wat men in 2016 heeft laten varen, krijg je dus te maken met een snel stagnerende bevolkingsomvang en daarna een krimp.
En het is dankzij de huidige hoge kosten niet aantrekkelijk om méér kinderen te krijgen. Er is gewoon nauwelijks animo voor. De kosten, de ingewikkelde maatschappelijke standaarden, het prinsjes-en prinsessensyndroom en veel meer complexe factoren zorgen dat de mannen ‘m in de broek houden en de vrouwen de benen bij elkaar. Sorry voor de plastische uitdrukking.

Alles bij elkaar genomen hebben we een snel vergrijzend land, met een afnemende bevolkingsomvang, gevangen in een dictatuur die niet zonder gezichtsverlies beleid kan omgooien en dus mogelijk nog járen te kampen heeft met covid-uitbraken en alles dichtgooien. Dat zal de druk op bedrijven vergroten om elders te produceren.

En dit allemaal nog los van energietransitie en verduurzaming.

Of China in de komende jaren vast zal kunnen houden aan zijn nieuwe rol als Supermacht is mijns inziens dus nog zeer de vraag. Met wat “jumpstarts” en externe factoren zullen ze het nog even vol kunnen houden. Maar het is een kwestie van tijd.

De belangrijkste vraag is dan ook wat ze gaan doen met Taiwan. Gaan ze dit inlijven nu er volop afleiding is in de wereld en China nog enorm is? Of verliezen ze het momentum en zitten ze over 10 jaar met een hoop grijze mannen op een fregat onderweg over de Chineze zee, richting Taiwan?

Hoe haal je het hoogste rendement uit je zonnepanelen?

Veel installateurs, en minder goede rekenaars, en installateurs die niet kunnen rekenen en uitsluitend andere napraten, denken dat je het best niet meer zonnepanelen kunt plaatsen dan wat je eigen verbruik is. Anderen, zoals de Geldsnor, denken dat dit wel degelijk een goed idee is. Ongeacht of er sprake is van een salderingsregeling of niet. Of zelfs juist als je niet meer kunt salderen. Maar dat is weer een ander verhaal.

Maar wat zijn nu de feiten? Wanneer heb je het hoogste rendement? Ik zocht het uit.

De aannames: huidige prijzen

Nu kan ik gaan rekenen met de prijzen die ik betaal voor gas en elektriciteit. Maar dat is niet zo relevant, want die prijzen heeft bijna niemand meer. Dus heb ik gekeken naar een modelcontract. De kosten voor elektriciteit zijn momenteel ongeveer 44ct per kwh, en de kosten voor gas 1.77 EUR per m3. De vaste kosten laat ik buiten beschouwing, want die zijn niet relevant.

Ook reken ik vanaf nu uitsluitend in kWh, waarbij gas wordt omgerekend naar 10kwh. Dat is bij benadering correct maar rekent een stuk makkelijker. Niet voor excel, maar wel voor jou als lieve lezer, om het te volgen.

De Kosten van een kWh elektriciteit

Nu wordt het lachen. Want wat kost nu een kWh elektriciteit? Dit kun je op 3 manieren benaderen:
1. De kosten van het net, dus de door mij genoemde 44ct per kWh.
2. De terugleververgoeding (wat je teruglevert boven de salderingsgrens). Dit zijn “opportunity revenues”. Je krijgt ze pas als je daadwerkelijk veel minder gaat verbruiken en dus meer produceert dan je gebruikt. Dat is in dit modelcontract 22.2ct per kWh.
3. De kosten voor de installatie over de levensduur. Deze is lachen! Mijn installatie kostte ongeveer 9600 EUR, en gedurende de levensduur van de panelen (minimaal 25 jaar) zal ik de omvormer 1x moeten vervangen (1500 EUR). In totaal kost deze installatie gedurende de levensduur dus 11.100 EUR. In dezelfde 25 jaar produceert deze ongeveer 250.000kWh elektriciteit. De kosten zijn hiermee slechts 0.044 EUR.
Nu hóór ik al iemand ratelen op het toetsenbord! Vriend! Je hebt hier ook “opportunity costs”, want je geld had ook elders geld op kunnen leveren. Vooruit dan. Met 4% verloren rente meegenomen in de kosten (en 4% over de 4% etc) “kost” deze installatie 26800 EUR in 25 jaar. De kosten over de hele levensduur lopen daarmee op tot 10.7ct per kWh.

Het hoogste rendement uitrekenen

Hier kan ik heel moeilijk gaan doen. Maar zo lang het is toegestaan om te salderen (dus de extra productie van de zomer af te trekken van het hogere verbruik in de winter of vice versa), is het evident dat er geen betere configuratie kan bestaan dan het eigen verbruik gelijk te stellen aan de productie.

Immers: iedere kWh levert je tot op dat moment 44ct per kWh op. En iedere kWh méér slechts 22 cent.
Mijn installatie van 9600WP levert op jaarbasis 10.000kWh en is dus 4400 EUR per jaar waard (en in 2,18 jaar terugverdiend). Als ik minder ga verbruiken dan 10.000kWh, maar nog slechts 8000kWh, dan ziet de rekensom er als volgt uit:

(8000* 0,44) + (2000*0,22) = 3520 + 440 = 3960 EUR.
Een verlies van 10%, omdat ik minder ben gaan verbruiken. De terugverdientijd is opgelopen tot 2,42 jaar.
Maar dit is natuurlijk een knullige rekensom! Ik ben niet méér gaan betalen doordat ik mínder ben gaan verbruiken. Ergo: als ik maar 8000kwh verbruik en er 10.000 produceer, dan krijg ik gewoon 440 EUR terug.

Marginale kosten van een installatie

Maar nu is de vraag of bovenstaande überhaupt hout snijdt. Dus moeten we het omdraaien. Stel ik verbruik maar 8.000kWh per jaar. Kan ik dan beter een kleinere installatie nemen?
Een installatie van 8000kWh is kleiner dan van een systeem met een opbrengst van 10.000kWh per jaar. Waar ik 32 panelen nodig heb, heb je voor een systeem wat slechts 80% van de grootte is maar 80% van de panelen nodig. Ja, die zag je niet aankomen, ik weet het.

Dat zijn 25.6 panelen. En omdat halve panelen niet bestaan, ronden we het af naar 26 stuks. Het aantal uren wat er extra nodig is om 6 panelen te plaatsen, is verwaarloosbaar. Ze zijn 2 dagen bezig en het ophangen van de omvormer en het trekken van de DC-strings blijft identiek.

6 panelen kosten ongeveer 1000 EUR, met nog wat klein materiaal er bij wellicht 1200 EUR.

Een systeem van 26 panelen levert dus 8000kWh per jaar op:
8000* 0,44 = 3520 EUR. Tegen een prijs van 1200 EUR minder dan een systeem van 10.000kWh, die ik ken: 9600 EUR. Ofwel: de prijs is ongeveer 8400 EUR. Terugverdientijd: 2,38 jaar (1,05 EUR per kwp)

Nu gaan we terug naar het systeem van 10.000kWh opbrengst, bij een verbruik van 8.000 kWh. Wellicht kun je je herinneren dat deze 3960 EUR opleverde (en anders scroll je even naar boven). Bij een kostenpost van 9600 EUR, dus 2,42 jaar. 14 dagen.
Maar: je hebt nu wel 440 EUR teruggekregen. Het prijsverschil (1200 EUR) is terugverdiend in 2,72 jaar. Dat is met de aanname dat het 1200 EUR kost. Met 1000 EUR is het slechts 2,27 jaar.

Maar het rendement kan beter!

Het kan natuurlijk nog veel beter. Want je kunt ook gasverbruik voorkomen door elektrisch te gaan verwarmen. Met conventionele verwarming schiet dat niet op: het rendement is nooit hoger dan 100%. Je krijgt dus 1kW warmte met 1kW elektrisch vermogen. Ofwel: het kost je 44 cent per kWh.
Gas kost in dit voorbeeld 1.77 EUR per m3, ofwel 0.177 EUR per kWh. Het is dus voordeliger om op gas te stoken en je elektriciteit terug te leveren. Tenzij je rekent met je productiekosten van 10.7 cent (al heb je dan nog steeds je opportunity-costs).

De warmtepomp op elektriciteit

Maar je kunt ook werken met een warmtepomp. Deze heeft een elektrisch vermogen en een thermisch vermogen. Dit laatste ontstaat door de compressie en decompressie van gassen, en daardoor haal je meer energie uit de lucht, dan dat het kost aan elektriciteit om de pomp te laten draaien. Dit verschil heet COP. Ik reken hier met een COP van 4.5.

Dus voor iedere kWh die je er in stopt, krijgt je 4.5kWh warmte. Wow! Dus in plaats van 0.44 EUR per kWh kost deze warmte slechts 10 cent.

Dat is bijna 8 cent per kWh goedkoper dan gas. Whoopsiedosie! Da’s behoorlijk. Vooral als je bedenkt dat een beetje huishouden 1200m3 per jaar stookt om het warm te houden (en grofweg 300m3 voor tapwater). 1200m3 levert 12000kWh warmte.

Je hebt 2667 kWh elektriciteit nodig, die je in het minst gunstige geval 44ct per kWh kost (1173 EUR per jaar). Nog altijd 1000 EUR minder dan gas (want dat kost ruim 2100 EUR in dit voorbeeld).

Maar weet je nog? We hadden extra panelen geplaatst. De toename van 2667kwh kost dus geen 44ct per kWh. Want 2000 kWh wordt afgedekt door de marginele panelen. In plaats van terug te leveren, gebruiken we het nu.
De kosten bedragen dus slechts: (2000 * 0,22) + (667*0,44)= 440+ 293,48 = 733,48 EUR.
Een indrukwekkende terugverdientijd. De warmtepomp is in een paar jaar volledig terugverdiend door het verschil van 1400 EUR per jaar (minder dan 5 jaar) en na 6,5 jaar is de volledige uitbreiding van de zonnepanelenset terugverdiend (inclusief de warmtepomp).

Uiteraard hangt het af van je boekhouding: reken je de lage stroomkosten toe aan het extra verbruik van de warmtepomp? Verdien je ze allebei terug? Feit is dat op deze manier een kWh warmte slechts 10 ct kost, ipv 18ct. Als je rekent met je eigen productiekosten is het zelfs maar 4 ct….

Hetzelfde kun je doen met een auto

Uiteraard kun je dezelfde rekensom maken met de auto. Een elektrische auto is ongeveer 9.000 EUR duurder dan dezelfde auto op benzine (2022, excl. subsidies).

De auto in kwestie rijdt ongeveer 1:18 en ik heb me laten vertellen dat een liter benzine tegenwoordig 2,20 EUR kost. Dat is dus 12.22 EUR per 100km.
Stroom die je anders teruglevert kost, zoals gezegd, 22 cent die je anders zou krijgen. Mijn ervaring met héél véél elektrisch rijden is dat je ongeveer 18kwh per 100km verbruikt, inclusief laadverlies. Dat betekent 4 EUR per 100 km.

Om 9000 EUR terug te verdienen met uitsluitend brandstofkosten-verschil moet je dus ongeveer 109.489km rijden. In mijn tempo is dat 3 jaar (maar er zijn nog meer voordelen, zoals geen MRB).

Marginale kosten van zonne-energie

Als je rekent volgens de marginale kosten, dan kost de extra zonnestroom nauwelijks iets. De totale installatie was geïnstalleerd voor 1,05 EUR per kwp geïnstalleerd vermogen. Maar de éxtra 2000WP voor slechts 1200 EUR. Aanzienlijk minder dan de rest, logischerwijs. Dit resulteert in levensduurkosten van 0,06 EUR per kwh, ipv. de oorspronkelijke 0,1072.

Het is buitengewoon lonend om méér te installeren dan je verbruikt, mits je op een redelijke termijn verbruik kunt verplaatsen van gas of benzine/diesel naar elektriciteit.

Maar ook als je dit niet doet is de terugleververgoeding hoger dan wat je betaald hebt om de panelen er op te leggen.

Bedenk ook goed dat de extra panelen vooral in de winter een welkome aanvulling zijn, als de stroom juist duurder is dan in de zomer (vooral na afschaffing salderingsregeling).

The Biggest Little Farm

Geldsnor is niet zo’n televisiekijker en als ik niet gratis een Netflix account zou delen (dwz., in ruil voor iets van ons), dan zou ik zéker niet Netflixen. Maar, dat hebben we dus wel.

En gister heb ik iets gekeken, waar mijn hart wel sneller van ging kloppen. The Biggest Little Farm. Het gaat over een stelletje wat vanuit LA besluit een boerderij te kopen, en hier biologisch te gaan boeren. Enorm inspirerend, moet ik toegeven. Zonder spoilers te geven: ze vinden een stuk dode grond (een oude boomgaard) en gaan hier met hard werken, veel moed en (te verwachten) tegenslagen aan de slag.

Voor alles wat ze doen, biedt de natuur uiteindelijk een oplossing. Ik vond het prachtig. Enorme droogte was vervelend, maar voor hen geen ramp. En toen de grote regenbuien kwamen (428mm neerslag in een paar dagen) spoelde bij alle buren de bovenlaag weg – maar dankzij hun keuzes niet en werd het water opgevangen.

Doet me denken aan de tegeltuintjes hier om mij heen (al valt het hier in de buurt mee, er zijn maar weinig mensen die een tuin van een paar honderd vierkante meter volledig betegelen). Het doet me ook denken aan ons eigen tuin. De vorige eigenaren hebben overal te pas en te onpas gif gebruikt. Wij doen dit pertinent niet, nergens, nooit, zonder uitzondering. En wat blijkt? Ook op kleine schaal werkt het.

De vogels zijn hier druk doende met het “opruimen” van allerlei insecten, regenwormen en rupsen. Ook de padden dragen hun steentje bij, samen met egels en spitsmuizen om de slakkenpopulatie onder controle te houden.

Een sperwer vliegt af en toe door de tuin, op zoek naar vogeltjes om te eten (wat ook wel eens lukt) en ’s avonds vliegen de vleermuisjes rond om het overschot aan muggen en motten op te eten.

Des te langer wij hier wonen, des te meer “natuur” wij krijgen op onze “postzegel”.
Goed, terug naar de grootste kleine boerderij: ze hebben meer dan 10 jaar gefilmd. En de transformatie is prachtig. Diepe bewondering, en heimelijke jaloezie, maakten zich van mij meester. Een kleine (grote) Netflix-tip dus!

Het Paasweekeinde

Het feestseizoen is weer begonnen. Nu begint dat hier in het zuiden natuurlijk eigenlijk al met carnaval. Of met kerst? Anyway: het is Pasen dit weekend. En daar hou ik wel van. Niet omdat ik ook maar íets heb met de Bijbel, of religie, of iets wat er op lijkt. Maar ik ben wel altijd naar een Protestants-Christelijke basisschool gegaan.

Zodoende heb ik heel veel (positieve) herinneringen aan het Paasfeest. Voor mij markeert Pasen het begin van de lente. De appelbomen bloeien, en zelfs de peer heeft nog wat bloesem die de vorst heeft overleefd! Alle andere dingen lopen ook uit en dankzij het aanstaande offerfeest zijn er ook overal lammetjes in de wei te vinden (wacht…Je dacht toch niet dat het lammetjes-seizoen met de lente te maken heeft? Let maar op hoeveel minder er zijn ná de Ramadan!).

Vandaag is zoonlief vrij, maar ik ben “gewoon” aan het werk. Vrouwlief is wel vrij (zoals altijd op vrijdag) en Oudste Dochter is wel naar de peuterspeelzaal. Morgen zwemles (hij gaat door voor “C”), en zondag naar mijn zus.

Mijn zus woont >200km verderop en heb ik afgelopen jaren vrijwel niet gezien. 400km op & neer is wel veel, maar gelukkig heb ik een auto van de zaak en kost het me niets. Da’s een voordeeltje van bijna 100 EUR. Best behoorlijk.
Vrouwlief en jongste dochter gaan niet mee: één van haar kinderen heeft Rode Hond. Of de vijfde/zesde/weet ik veel wat voor kinderziekte. Daar gaan we mijn dochter nu even niet aan blootstellen, want ik moet ook bijna op reis voor het werk. En dan zit ze alleen met de kinderen – en als we een beetje kunnen voorkomen dat er één ziek is, dan is dat wellicht verstandig…

Maandag lekker eten bij de schoonouders. Tenminste, dat hoop ik. Het lekkere, bedoel ik dan.

Ik wens U allen een Gezegend Pasen. Of een vrolijke Schrans-vierdaagse. Of veel plezier bij de Ikea.

Terugverdientijd van de bakfiets

Ik heb al eerder geschreven over mijn bakfiets. Bijvoorbeeld over het ophalen met de bakfiets, en de bakfietsvakantie.

Maar ik heb nog niet eerder uitgerekend wat de bakfiets me oplevert: hoe vaak moet ik de kinderen ophalen met de bakfiets, om deze terug te verdienen?

Al eerder schreef ik:

“De auto waar ik ze mee ophaal heeft een “opportunity cost” van 5.6ct per km. Deze niet gebruiken is bij 6km dus ongeveer 35 cent. Maar het scheelt ook elektriciteit: ongeveer 1.2kwh op deze afstand. Niet zó spannend. Maar toch weer 25 cent. “

Dit leidt tot de korte conclusie dat het ophalen van de kinderen (op de kinderopvang) 0.60 EUR per dag oplevert. En dat volgens de meest pessimistische berekening, namelijk enkel de opportunity cost & lage energiekosten.

De bakfiets heeft 300 EUR gekost en is uiteraard niet elektrisch. Pure spierkracht :-). Met 0.60 EUR per dag betekent dit 500 dagen. De kinderen gaan overigens maar 2 dagen per week naar de opvang…Dat duurt dus al snel 250 weken, ofwel 5 jaar (en tegen die tijd gaan ze niet meer naar de opvang).

Maar: op donderdag haal ik ze op bij opa & oma, en die wonen verder weg. Dat is maar liefst 11 km (retour). Bij elkaar dus al gauw 1 EUR. Daarbij haal ik ook de boodschappen van de boerderij-winkel met de bakfiets: 3km, 20 cent.

Al met al:
2x Meisjes ophalen kinderopvang: 1.20 EUR
1x meisjes ophalen Opa & Oma: 1 EUR
1x per week boodschappen bij boerderijwinkel: 0.20 EUR
Totaal: 2.40 EUR per week

In de winter gaan we vaker met de auto, zeker nu de kleinste nog echt klein is, maar ook omdat het dan te donker is. Er is geen fietspad naar de kinderopvang, dus dat vind ik in het donker gewoon te gevaarlijk. Maar ik schat dat ik toch wel aan de 35 weken per jaar kom dat ik alles met de bakfiets doe. Da’s toch 84 EUR per jaar (en heel wat “work-out!”). Vroeger kon je daar bijna een volle tank benzine van kopen!

Caravan staat weer voor de deur

Gister heb ik de caravan opgehaald bij de caravanstalling. Het is tenslotte weer voorjaar en we hopen er regelmatig gebruik van te kunnen maken. En dat is in ieder geval makkelijker als de caravan hier voor de deur staat.

Maar ook als we er niet mee weggaan is het fijn om ‘m hier te hebben. Vrouwlief wil de caravan “pimpen” met mooiere gordijntjes en kussen(hoezen) naaien. Ik ben zelf vooral aan het kijken naar mogelijkheden om elektrisch te verwarmen (ipv. op gas) en eventueel een zonnepaneel mee te kunnen nemen om een boordaccu te laden. Aan de andere kant heeft dit een zeer lage prioriteit: we gaan dit jaar vooral in de zomer op vakantie!

En ondanks het feit dat de zomervakantie ons naar de bergen brengt, hoop ik dat we geen verwarming nodig hebben. Het is dus vooral een theoretisch projectje. Wel moet de caravan een beurt hebben, over een paar weekjes.

Het fijnste aan de caravan op de oprit zijn de geurtjes: zodra je de deur of de disselbak open doet, ruikt het naar vakantie. Heerlijk! Nog een paar maandjes, en dan gaat de Familie Snor een maand lang op vakantie!

Vandaag is: warmtebufferdag!

Lieve mensen, let op! Vandaag is het warmtebufferdag!

Warmtebufferdag? Jazeker! Het wordt warm en zonnig. Het is dus zaak om maximaal te profiteren van het binnenvallende zonlicht en de warmte. Hier in Huize Geldsnor staan de ramen boven open om de (relatieve) warmte binnen te laten. Immers, boven stoken we niet en het is op zolder nu 14 graden. Aan het eind van de dag 20 graden. En dat is gunstig: doordat het boven warmer wordt, komt er vanavond en vannacht minder kou naar beneden.

De kou die niet naar beneden komt (van de bovenverdieping dus), hoeven we ook niet te verwarmen. Met andere woorden: door met natuurlijke warmte de bovenverdieping op te warmen, wordt het ook beneden warmer.

Maar ook beneden neem ik “maatregelen”: de bijkeukendeur gaat vanmiddag open, zodat de onverwarmde bijkeuken opwarmt. Hiervoor geldt hetzelfde principe als de bovenverdieping.

Uiteraard gelden er op zonnige dagen nog meer maatregelen. Het is zaak om zoveel mogelijk elektriciteit lokaal te verbruiken. We kennen allemaal de verhalen van de krapte op het energienet en uitvallende omvormers. Dit is (op kleine schaal) heel eenvoudig op te lossen: als de transportcapaciteit beperkt is (en daardoor het voltage oploopt en de omvormer uitvalt), moet je zorgen dat je elektriciteit niet getransporteerd hoeft te worden.

Op dit moment (9u) leveren de zonnepanelen reeds 2000W vermogen: de wasmachine staat nu dus aan. Zodra deze klaar is, hang ik het (uiteraard!) buiten op. Daarna gaat de volgende was er in: ik heb een aantal wasmanden achter elkaar klaar staan.
De vaatwasser gaat aan om 11 uur, en draait (eco-programma) tot 14:30. En om 12 uur gaat (automatisch) de elektrische vloerverwarming in de badkamer aan. De temperatuur in de badkamer ligt net iets boven de 20 graden, dus die zal ook nog iets opsouperen.

Normaliter zou ik ook de auto opladen, maar die is al vol.

Waarom ik dat doe? Welnu: ik kan wel gaan mekkeren op de overheid en netbeheerder dat zij meer moeten investeren. Maar het doel is je eigen elektriciteit te verbruiken. Ik probeer daarom actief om zoveel mogelijk overdag te verbruiken, om het verbruik vooral aan het begin van de avond te beperken.

Het is ook vast wennen voor als de salderingsregeling wordt beperkt. Hiervoor is het stimuleren van het eigen verbruik belangrijk: het scheelt je in de portemonnee, het beperkt terugleververlies en het balanceert het net.

Anyway: laat de warmte je huis in vandaag!

Niet wéér ziek?!

Gisteravond zijn we op tijd naar bed gegaan. Ik heb namelijk tussentijds geen updates meer gegeven (na mijn blogpost “last man standing“, waarin ik uit de doeken heb gedaan dat ik de enige ben geweest die nog niet ziek is geweest). Maar vrouwlief is meer dan een week ziek geweest. En ook de beide dochters zijn pas sinds maandag weer een beetje aanspreekbaar.

En eerlijk gezegd: ik heb een vermoeiende week gehad, die week. Iedereen was ziek. Bedden afhalen, beddegoed wassen, drogen (want je had het die dag zéker nog een keer nodig), kleding, handdoeken. Koortsthermometers schoonmaken, enfin: de hele rambam van de mantelzorg voor 3 zieke meiden.

Niet erg: een stuk beter dan ze verzorgen als je zelf ook ziek zou zijn, wat ik gelukkig dus niet was.

Maar gisteravond dus maar op tijd naar bed gegaan. Je weet tenslotte nooit hoe de nacht verloopt. En ja hoor, om 5 voor twaalf werd Jongste Dochter wakker. Vrouwlief was er relatief snel bij. Maar toch…

Het héle bed zat onder, haar nek, achterhoofd, slaapzak en tot in de oren. Uiteraard haar er uit gehaald, Vrouwlief heeft mij geroepen om het bad vast aan te zetten. En ondertussen werd ze zelf ondergespuugd met een enorme berg braaksel. Ze hing over haar schouder, en zette zich daarna van haar af. Resultaat: rug, nek, oren, mond, hele buik: onder het braaksel.
Met veel liefde en nog iets meer geduld en mededogen heeft ze haar op het aankleedkussen gelegd, waar nog meer volgde. Of golfde. Klinkt hetzelfde, alitereert wel lekker en het gevolg was identiek. Commode, muur, plankje, de laatjes: alles zat onder.

Enfin: dochterlief aan heeft Vrouwlief aan mij gegeven, haarzelf uitgekleed, en de boel schoonmaken. Het bedje afgehaald. En gerealiseerd dat we dat net die ochtend hadden gedaan en dat de andere slaapzak nog op de waslijn hing: ze was die nacht ervoor ook al doorgelekt.
Terug naar boven. Alles opgeruimd, en een vreselijk onrustige nacht gehad.

Vanochtend was ze “goed te pas”. Vrolijk, zelfs wat gegeten en melk gedronken. Alles klaar gemaakt om te gaan werken. Op donderdag gaan ze (de meiden) altijd naar de Grootouders. Jongste dochter in de autostoel gezet. Ik maak haar gordel vast. BWEEEEGHHH!!! Hatsekiedee! Stoel vol, handen vol, jasje vies (dit is níet het moment om je capuchon op te doen!). Enfin. Ze is nu thuis.

Het wordt gewoon een topdag, ik kan het voelen. Ik probeer ondertussen mijn opkomende spierpijn, keelpijn en hoofdpijn te onderdrukken met paracetamol. Het zál toch niet he?

Ondernemen: de verzekeringen

Niet mijn favoriete onderwerp, maar wel belangrijk. Als ondernemer heb ik verzekeringen nodig. Ik ben er een beetje ingedoken, maar nog niet helemaal. Tips & tricks zijn dus welkom.
Nu kun je je afvragen waarom ik er nog niet ingedoken ben: ik ben al zelfstandig sinds september 2021. En dat is ook zo. Maar wel naast mijn huidige werk: 3 dagen per week werk ik nog, en de andere 2 dagen heb ik ouderschapsverlof. Die uren zijn niet betaald, maar bij arbeidsongeschiktheid en faillissement/ontslag wel verzekerd. Gedeeltelijk overigens: mijn loon ligt boven het maximumdagloon.

Mijn werk bestaat uit 2 delen: een stuk consultancy voor 4 verschillende opdrachtgevers en mijn software/data-bedrijf (waar het allemaal mee begonnen is). De consultancy doe ik voor zolang als het technische team bezig is met de ontwikkeling van ons platform. Daar kan ik namelijk niet fulltime aan bijdragen, maar ondertussen moet de kachel hier wel roken. Niet letterlijk, uiteraard.

Goed, mijn verzekeringen dus. Er is een heel woud aan verzekeringen die ik af kan sluiten. Maar ik verkoop geen producten en ik heb geen winkel. Zaken als een beroepsaansprakelijkheidsverzekering of een zeer uitgebreide bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering kan ik aan me voorbij laten gaan. Hetzelfde geldt voor de opstal-inboedel & goederenverzekering. Ik werk vanuit mijn huis of bij de klant op locatie. Ook een bedrijfsschadeverzekering is niet noodzakelijk; ik werk met een laptop.

Voor mijn consultancy-werk heb ik ook geen compagnon (anders dan voor de BV die ik samen met mijn compagnon opricht).

Persoonlijke verzekeringen als ondernemer

Het belangrijkste voor mij zijn de persoonlijke verzekeringen als ondernemer. Dus niet de verzekeringen die het risico voor de onderneming afdekken, maar als er iets met mij gebeurt. De ziektekostenverzekering gaat automatisch. Dat wil zeggen: ik blijf verzekerd waar ik ben, en de rest gaat via de belastingdienst.

Maar er is meer: pensioen, arbeidsongeschiktheid en overlijdensrisico-verzekering.
Laat ik beginnen met pensioen: als startende ondernemer vind ik pensioen niet zo belangrijk. Dit duurt nog 30 jaar. Máár! Juist daarom is het wél belangrijk. Iedere inleg die ik nú mis, telt extra zwaar aan het eind. Iets met samengestelde rente en dergelijke. Een pensioen (en daarin overlijdensrisico-verzekering) wil ik dus wel degelijk verzekeren. Maar pas als ik voldoende werk heb. Op dit moment heb ik 1 volledige dag per week “vast”. De overige 4 dagen zijn in de onderhandelingsfase. Ik heb nog tot 1 juni de tijd (want dan ben ik “uit dienst”). Als ik meer dan 2 dagen werk heb, dan ga ik me hierin verdiepen. Met 1 dag per week kan ik net mijn hoofd boven water houden.

Dan de arbeidsongeschiktheidsverzekering. Die is wel belangrijk. En acuut. Want wat als je een ongeluk krijgt? Of anderzins pech en daardoor niet meer kunt werken?
Ik heb hiervoor gekeken naar de vrijwillige verzekering bij het UWV. Een WAO-verzekering kost, op basis van een te verzekeren dagloon van 100 EUR, 153 EUR per dag (correctie: per MAAND).

Het UWV houdt geen rekening met hoeveel tijd je zelf kunt overbruggen. Ik heb ook wat gerekend bij bijvoorbeeld Allianz. En daar kom ik uit op een bedrag wat veel lager ligt…106 EUR per maand (bij een verzekerd bedrag van 80% van mijn huidige inkomen, aanzienlijk meer dan de 100EUR dagloon die ik bij het UWV invulde).

Ik moet me hier nog verder in verdiepen. Maar op het eerste oog vraag ik me sterk af waarom je een verzekering via het UWV af zou sluiten, als de commerciële partijen veel goedkoper zijn. Mis ik iets?

Eén voor twaalf: energieverbruik Q1-2022

Het nieuwe deel van het IPCC-rapport is deze week gepresenteerd. Het is één voor twaalf om onze uitstoot (als gevolg van fossiele brandstoffen) fors te beperken. Uiteraard heb ik het rapport met grote interesse gelezen. En ik vond het gepast om weer eens in mijn eigen energiecijfers te duiken.

We wonen sinds de zomer van 2019 in dit huis, dus de dataset is beperkt. En er zijn grote veranderingen geweest: het eerste kwartaal van 2020 was het begin van de corona-crisis. Ook stookten we toen nog niet met de airco en is er relatief veel auto gereden. Dat wil zeggen: zowel ik als mijn vrouw waren veel onderweg.
Sinds februari 2020 werk ik voornamelijk vanuit huis, en gaat mijn ega met de elektrische auto naar haar werk. Zij werkt in een ziekenhuis en is dus altijd nodig op locatie.

In 2021 kregen we onze jongste dochter. Een zeer energie-intensieve periode (niet alleen voor gas & elektra…). Met een baby in huis is het toch noodzakelijk om het overal wat warmer te hebben, zeker boven. Ook was er een indrukwekkende koudegolf en veel sneeuw. Maar die maand eindigde weer (record)zacht en ook het einde van maart was indrukwekkend warm met de eerste zomerse dag op de 31e. Maar ook had vrouwlief zwangerschapsverlof. Er werd dus nauwelijks gereden met de auto.

Dit jaar was alles anders. Vrouwlief werkt en rijdt dus weer 3 dagen per week naar het ziekenhuis. De winter was zacht, maart was zonnig.

Finaal energieverbruik

Ik kijk altijd naar het finale energieverbruik. Dat betekent dat ik gas en benzine omreken naar hun energie-inhoud in kWh. Hiervoor gebruik ik 10kWh voor een m3 gas en 8,9 kWh voor een liter benzine. Elektriciteit is natuurlijk 1.

En dan komen we tot een interessante bevinding. Ons totale energieverbruik is 11% gedaald tov. 2021 en 37% tov. 2020!

Dat is dus inclusief ons autogebruik. Het grootste verschil zit in gasverbruik: van 339m3 in 2021 naar 122m3 dit jaar. Hier staat tegenover dat we 100kwh méér elektriciteit hebben verbruikt voor het huis en 1200kwh voor de auto’s.

Deze 11% verlaging is overigens een 100% correlatie met het weer. Al is dat toeval, immers het is vooral het autogebruik wat flink verandert is tov. vorig jaar. Maar het aantal graaddagen was dit eerste kwartaal ook 11% lager dan vorig jaar: 1346 (2021) naar 1203.

Vooruitblik

Q2 hangt vooral af van het weer. Het autoverbruik is redelijk gelijk aan vorig jaar.

We proberen zuiniger te zijn met energie; het is iets kouder in huis en we schakelen de airco ’s nachts naar een lager niveau. Echt zoden aan de dijk zetten doet het niet. In juni krijgen we de nieuwe elektrische auto, die waarschijnlijk een stuk zuiniger is dan de huidige. Zowel in verbruik als in laadverlies. 25% van ons totale energieverbuik is het opladen van de auto’s, dus een besparing van 10-20% daarin zet wél zoden aan de dijk.

Hoe staat het met jullie energieverbruik?