Welvaart & financiële onafhankelijkheid

Van oudsher is ons geleerd dat je met pensioen gaat, op het moment dat je een bepaalde leeftijd hebt bereikt. En ergens is het er ingeslopen dat “welvaart” hetzelfde is als “rijk” zijn. Dat laatste is op zich waar, maar dit hangt af van je definitie van rijkdom.
Voor mij is dit relatief eenvoudig: zolang ik mij geen zorgen hoef te maken over mijn financiën en ik kan doen wat ik wil, dan ben ik rijk en welvarend. Dit betekent dat mijn inkomsten groter zijn dan mijn uitgaven, terwijl mijn uitgaven wél dekken wat ik belangrijk vind. Dit laatste is voor iedereen anders.

Het is voor mij in de corona-crisis ook anders geworden. De afgelopen 10 jaar heb ik veel gereisd voor mijn werk. Soms gepland, soms extreem ad hoc. Dit vond ik leuk, maar op een gegeven moment kregen we kinderen. En daarmee werden de prioriteiten ook anders: het was niet langer leuk en uitdagend om op zaterdag een reis te boeken naar Italië voor het werk…de volgende dag.

En daar komt financiële onafhankelijkheid om de hoek. Het gaat niet noodzakelijkerwijs om niet meer te hoeven werken. Maar wel om de lasten dermate laag te houden dat het type baan dat je accepteert op je eigen voorwaarden is. Dat is voor mij een eerste stap naar onafhankelijkheid. Ik wil zoveel mogelijk tijd doorbrengen met mijn gezin. Idealiter werk ik van 8:45 tot 13:50 zodat ik ze weg kan brengen naar school en weer kan ophalen, en ben ik alle vakanties vrij. Dát is welvaart voor mij.

De volgende stap is werkelijke financiële onafhankelijkheid: het opbouwen van een voldoende groot vermogen zodat de inkomsten uit passieve stromen groot genoeg zijn om je levensstijl te kunnen bedruipen. Het geld het werk laten doen. Je kunt dit “rentenieren” noemen, maar dit wordt veelal verward met het verkrijgen van rente op je spaargeld (wat nooit voldoende is om van te rentenieren). Deze stap gaat bij ons nog even duren: januari 2037 volgens de laatste inzichten.

Eigen vermogen: uitgangspositie

Ik beheer de financiën van ons gezin als een bedrijf. Dit betekent dat wij (Lieftallige Echtgenote & ik) een maandelijkse review houden van onze situatie: wat is er binnengekomen, wat is er uitgegaan en wat doen we met het surplus. Voor dit surplus kennen we een aantal mogelijkheden: sparen, aflossen of beleggen. Uiteraard is een combinatie van de 3 ook mogelijk. Uiteindelijk voegt het allemaal waarde toe aan ons eigen vermogen. Maar, een woning is ook “dood” vermogen. Het voegt niets toe aan onze portefeuille van bezittingen. Het huis wordt voor een steeds kleiner deel “onderpand” en meer “van ons”. Maar onze hypotheeklasten bedragen netto nog geen 5% van onze inkomsten dus ik voel niet direct de behoefte om dit te veranderen.

Maar om later “opportunity costs” uit te kunnen rekenen neem ik het toch mee in ons vermogen. Ons netto-vermogen is opgebouwd uit het volgende:

  • Beschikbare-premie pensioenen
  • Huis
  • Spaartegoeden
  • Beleggingsportefeuille

Wij zijn pas recentelijk begonnen met écht gaan sparen. Vanaf 2012 tot 2019 hebben wij in ons huis ieder jaar een groot project gehad: kozijnen vervangen, zonnepanelen, tuin aanleggen, nieuwe keuken, nieuwe badkamers (jep, we hadden er 2), slaapkamers opknappen. Dit heeft geleid tot een forse overwaarde die we volledig in het nieuwe huis hebben gestoken. We gaan er vanuit dat 50% van het geïnvesteerde geld waarde heeft opgeleverd en dat onze woning nu 44.500 EUR meer waard is dan toen wij het kochten. We kunnen dit geld natuurlijk niet gebruiken: pas als we het verkopen.

De beschikbare-premie pensioenen zijn interessant. Iedere maand wordt hier geld in belegd en dat is zeer substantieel: in mijn pensioenplan is de bijdrage van de werkgever veel groter dan mijn bijdrage. En dat niet alleen: het is een beschikbare-premie polis. Dit brengt weliswaar onzekerheid met zich mee, maar ook een flinke transparantie: iedere maand kan ik zien wat mijn gespaarde pensioenpot is, inclusief het beleggingsresultaat van de index-fondsen waarin belegd wordt. Actueel zit er ruim 35.000 EUR in de pensioenpot. Vanaf mijn 62e (en dat duurt nog bijna 30 jaar) kan ik hier pensioen van aankopen. Maar het is wél een persoonlijke pot!

Spaartegoeden zijn simpel en liggen momenteel rond de 4 maanden uitgaven. Dit ligt al boven wat ik zelf noodzakelijk acht (maar daar kom ik in een ander artikel op terug), maar neemt nog steeds toe omdat we weigeren schulden aan te gaan. Met een paar verbouwingen nog in het verschiet (vooruit, eentje maar) hebben we dus nog extra spaargeld nodig!

Beleggingen zijn zeer beperkt. We zijn nog maar net begonnen met het werkelijk opbouwen van onze financiële positie. We waren voorheen te druk met…consument zijn. Geld wat nu overblijft (na het sparen voor de verbouwing) wordt gestoken in beursaankopen. Niet in de populaire index-fondsen, maar in een gespreid portfolio van aandelen. Verkopen doen we niet: we kopen alleen bij. Dit komt in ons maandelijkse overleg naar voren: wat gaan we kopen deze maand en voor hoeveel EUR? De portefeuille is nu een paar duizend EUR groot, maar groeit gestaag door onze inleg. En: we zijn pas in maart 2020 begonnen, precies rondom de corona-crisis-dip. De eerste (grotere) inleg is dus aardig gezakt, de rest goed gestegen.
Al met al beginnen we onze reis naar financiële onafhankelijkheid met een grotendeels-onaantastbaar portfolio van ongeveer 95.000 EUR.

Savings rate & netto-inkomen

Omdat het begrip “savings rate” & netto-inkomen van essentiaal belang zijn, licht ik in dit artikel mijn definities toe. In de basis lijken deze begrippen heel eenvoudig: het een is het geld wat je netto verdient en het ander is het geld wat je overhoudt aan het eind van de maand. Simpel!

Of toch niet? Ik versta een aantal dingen (specifiek voor mijn situatie) onder netto-inkomen:

  • Salaris
  • Kinderbijslag
  • Nivellerende belastingmaatregelen zoals in ons geval kinderopvangtoeslag & belastingteruggave.

Salaris

Salaris is het geld wat we verdienen met ons werk. 1 fulltime-baan en 1 parttime baan. Hierin zitten uiteraard dingen verwerkt zoals in mijn geval een lease-auto (en dus bijtelling) en pensioenpremies (en die worden netto ingehouden van je brutoloon). In het geval van mijn Lieftallige Echtgenote (LE) is het nog iets complexer: in haar geval wordt niet alleen pensioen ingehouden (en uiteraard allerhande extra dingetjes) maar óók haar zorgverzekeringspremie. Om tot een netto-inkomen te komen voor mijn doeleinden, kom ik op de volgende rekensom:
Netto-inkomen = Netto-salaris + pensioenpremie werknemerdeel + pensioenpremie werkgeversdeel + vakantiegeld + eindejaarsuitkering.

Kinderbijslag

Ieder kwartaal krijgen we kinderbijslag. Dit is een vastgesteld bedrag voor bepaalde leeftijden en bedraagt op jaarbasis voor 2 kinderen 1772 EUR.

Kinderopvangtoeslag & belastingteruggave

Onze kinderen gaan 2 dagen per week naar de kinderopvang / BSO. En kinderopvang is duur, maar wordt via een zeer complex systeem genivelleerd. Mensen met een hoog inkomen krijgen minder geld terug. Kinderopvang kost >1100 EUR per maand in ons geval en we krijgen een kleine 500 EUR terug. Ik plaats dit echter onder inkomen, omdat het een belastingmaatregel is met nivellerende werking. Idem dito voor de hypotheekrente-aftrek: we hebben een koopwoning met hypotheek en mogen deze dus aftrekken van onze inkomsten. Daarmee worden onze netto-inkomsten hoger.

Savings rate: definitie

Mijn definitie van savings rate: al het geld wat, al dan niet automatisch beheerd, niet geconsumeerd wordt. Ergo, het gaat niet op, maar ergens heen waar het je toekomstige financiële situatie verbetert. Zo tel ik bijvoorbeeld het volgende tot savings rate:

  • Ingehouden pensioenpremie (werknemersdeel én werkgeversdeel
  • Aflossingen op leningen (dus niet de rente)
  • Spaargeld
  • Beleggingen zoals aandelen, obligaties ed.

Bovenstaande draagt allemaal bij aan je financiële onafhankelijkheid en verbetering van je positie. Er is wel een groot verschil tussen de diverse posten, maar daar ga ik hier nu nog even niet op in.

Onze savings rate bedraagt dit jaar tot nu toe 34.7%.
Deze definitie zal ik blijven hanteren in dit blog.

Waarom de geldsnor?

Dit is mijn eerste bericht. En ik zeg het maar meteen: deze website zal niet iedereen bevallen. Sommigen zullen het als provocerend ervaren, aanmatigend, arrogant, bijdehand, vervelend. Lees dan vooral niet verder, zou ik zeggen.

Ook is deze website niet bedoeld om mensen er op te wijzen wat zij met hun geld moeten doen. Dat is voor mensen zélf om te bepalen. Maar het is dan ook mijn recht om daar commentaar op te leveren, net zoals dat anderen commentaar mogen leveren op mijn bestedingspatroon en dergelijke.

Eveneens wil ik niet de illusie wekken dat “financiële onafhankelijkheid” voor iedereen is weggelegd. Het is namelijk veel makkelijker om veel te sparen als je veel geld verdient en dus eerder onafhankelijk te zijn. Op deze site zal ik tamelijk open zijn over mijn eigen situatie, maar wel anoniem en vaak met afgeronde bedragen. Op dit moment heb ik een lijst met ruim 30 onderwerpen waar ik mijn ei over kwijt wil.

Natuurlijk wil je iets meer weten over mij. Ik ben midden-30 en een groot fan van Mr. Money Mustache. De titel van deze website is dan ook niet toevallig (maar wel verrassend) gekozen en bedoeld als eerbetoon. Ik ben bij lange na niet zo’n die-hard als MMM, maar heb wel veel inspiratie gevonden. Had ik het eerder gevonden, dan was ik eerder zuiniger gaan leven.

Enkele kerngetallen: ons (ik ben getrouwd) verzamelinkomen is in ruime mate boven modaal. We hebben kinderen, 2 auto’s (waarvan 1 van de zaak en 1 private lease), een koophuis en we wonen in het zuidoosten van het land.

Ons spaarquotum is dit jaar tot nu toe 32%. Daar bovenop hebben we nog een ruime 6.000 EUR aan woningverbeteringen geïnvesteerd dit jaar.
Onze uitgangspositie was aan het begin van dit jaar een netto vermogen van bijna 25.000 EUR exclusief eigen woning. Per eind juli 2020 is dit gegroeid naar 39.000 EUR en we verwachten eind van dit jaar te eindigen op een nettovermogen van 51.000 EUR (exclusief overwaarde woning).
Dat even als “uitgangssituatie”.