De Zorgverzekeringendans

Het is weer tijd voor de jaarlijkse zorgverzekeringendans! Met dank aan de overheid, die bedacht heeft dat de zorg een commercieel product moet zijn, hebben we al járen te maken met een 8 weken durende reclamecampagne van bedrijven die grosso-modo allemaal hetzelfde aanbieden.

Want zeg nu zelf: een zorgverzekeraar doet eigenlijk helemaal niets nuttigs voor zijn geld, behalve het verzorgen van liquiditeit voor jou, als verzekerde. Het voorkomt het schuiven van geld van jou, naar een zorgverlener. Dat is op zich een nuttige functie, maar niet iets wat in mijn ogen een commercieel doel dient.

Immers, het product is de zorg zélf. Het is van de zotten dat een hersenoperatie uitgevoerd door Prof.Dr.Claassens in het RadboudUMC (ik bedenk deze naam ter plekke, mocht hij of zij echt bestaan: dan is dat toeval!) via VGZ meer zou kosten dan via FBTO. Het is ook van de zotten dat we (en dat doen verzekeraars!) allerlei “productie en efficiency-doelstellingen” op gaan leggen. Oké, efficiency is wel prima. Maar ook weer niet: vanuit operations management leert iedere operations manager dat sommige sectoren bij uitstek gediend zijn bij grote overcapaciteit. Politie, brandweer en…ziekenhuizen!

Enfin, dat is natuurlijk maar een deel van de zorg. We hebben ook huisartsen (met 10 minuten per patiënt: hoe volledig was jouw anamnese?), en heel veel andere dingen. We zijn collectief vergeten wat een “commercieel product” is.

Politici, en blijkbaar een hele trits ambtenaren die advies hadden moeten uitbrengen, denken vanuit hun wereldvreemde toren dat de vrije markt “het beste product voor de laagste prijs” oplevert.
Forgive my French, maar dat is gelul. De vrije markt levert ALTIJD het sléchtste product voor de hóógste prijs. Zo werkt de markt. De hoogste prijs is de prijs waarboven “men er niet meer mee wegkomt” en een beter product vereist.
Die misser, is een dure. Want het houdt een heel apparaat in stand. Niet alleen de zorg, maar ook de miljoenen per jaar die (in mijn ogen) dus onnodig gespendeerd worden aan reclames. De duizenden (miljoenen!) onderhandelingen die voor duizenden verschillende verzekeringen (uiteindelijk een handjevol verzekeraars) met duizenden verschillende zorgaanbieders gevoerd moeten worden.

De onnodige verplaatsingen, omdat een stukje zorg niet bij jouw ziekenhuis uitgevoerd wordt, maar wél in Heerlen of Zwolle. Terwijl een andere verzekering, van dezelfde verzekeraar, dit wél aanbood. Geen touw aan vast te knopen.

Maar ach: ik ben weer eens overgestapt. Mijn merkentrouwheid is volledig en absoluut nul bij zorgverzekeringen. Ik verkeer in de gelukkige omstandigheid dat ik ieder jaar opnieuw moet kijken bij wie ik überhaupt verzekerd was. Ik heb er namelijk nog nooit gebruik van hoeven maken.

Nieuw dit jaar is dat ook Vrouwlief over gaat stappen. Haar verzekering ging nu over de 150 EUR heen.
Blijf ik bij mijn eigen credo: er zijn maar weinig beroepsgroepen die eindigen op “aars” die iets bijdragen in de maatschappij.

(verzekeraars, makelaars, handelaars, bemiddelaars, bedelaars, dansleraars. Eén van de weinige uitzonderingen zijn de metselaars. Over de knuffelaars twijfel ik nog.)

Rente op studieschuld: Geldsnor wijzigt de plannen

Eerder deze week kwam het bericht dat er wederom rente geheven gaat worden op studieleningen. Daar ben ik niet op tegen: lenen kost geld, en zou geld moeten kosten. Een rente hoort daar dus bij. Helaas is er een hele generatie studenten gewend geraakt aan lage of nihil-rentes. En dan gaat het natuurlijk wel pijn doen. Zeker in combinatie met het “nieuwe stelsel”, wat inmiddels het oude stelsel gaat worden: lenen, lenen, lenen.

Er zijn studenten die 4 tot 6 jaar lang maximaal lenen bij het DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). Dat is 10.000 EUR per jaar, en na 6 jaar dus een kleine 60.000 EUR. Met 0-rente is dat nog steeds 60.000 EUR, wat in 35 jaar afgelost moet worden. 60.000 EUR aflossen in 35 jaar kost 142.85 EUR per maand.

Een aflossingspatroon ziet er dan zó uit, 35 jaar (!) lang. Je bent dus net klaar met afbetalen, als je AOW gerechtigd bent.

Als de rente over de studieschuld 2% bedraagt, over de gehele aflossingsperiode, dan heeft dit nogal een impact. Die velen niet hebben overzien. De aflossing (per jaar) is niet langer 142.85 EUR per maand, maar is opgelopen tot 196.08 EUR per maand ofwel 2353 EUR per jaar: 37% meer dan zónder rente. In totaal betaal je nu 22.355 EUR rente in de 35 jaars periode. Oops!
(getallen bij benadering, geen rente gedurende de periode waarin je geleend hebt)

Studieleningen van Huize Geldsnor

Al eerder heb ik aangegeven mijn eigen studieschulden zo langzaam mogelijk af te lossen; ze kosten immers niets. Daar valt wat voor te zeggen. Het beïnvloedt wel onze cashflow en dus ons vermogen om vermogen op te bouwen. Maar het rentepercentage is 0%. De inflatie vreet dus als het ware de studieschuld weg.
Mijn originele studieschuld is al afbetaald, simpelweg door de tijd. We hebben er geen viering van gemaakt, maar sinds februari dit jaar is deze foetsie. Prachtig!
Lieftallige Echtgenote heeft nog wel een studieschuld, momenteel ongeveer 7500 EUR. Met het huidige aflossingsschema is zij studieschuld vrij in maart 2028: nog 5,5 jaar. Maar ook ik heb nog wel degelijk een studieschuld: een LevenLangLerenkrediet. Om mijn particuliere MSc. opleiding te bekostigen hebben we een deel hiervan gefinancierd met een LLK. In totaal hebben we 10.500 EUR geleend. In mei 2022 hebben we hier voor het eerst op moeten aflossen, en dit loopt tot 2037.

In zijn totaliteit hebben we dus nog voor 18.000 EUR aan studieschulden uitstaan. Het plan was om deze studieleningen zo langzaam mogelijk af te lossen. Er is immers (behalve de cashflow) geen voordeel om ze eerder af te lossen.

Maar nu wordt de situatie anders. Er gaat rente op deze studieleningen komen. Nog niet direct: de rentes zijn altijd vastgezet voor een periode van 5 jaar. De studieschuld voor mijn vrouw is rente-vrij tm december 2025. Het levenlanglerenkrediet nog een jaartje langer.

Op het eind van de rentevrij-periode bedragen de schulden nog respectievelijk 3159 EUR en 7292 EUR. Tot het eind van deze periode betalen we niets extra. Het rendeert beter om af te lossen op de hypotheek dan op een 0%-lening.
We hebben wel afgesproken dat we bij het aflopen van de rentevrije periode direct de leningen aflossen.
Heb jij nog studieleningen?

Pensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering als ZZP-er

Recentelijk kreeg ik de vraag in de comments van Bas: “Hey Geldsnor, hoe kijk jij als zzp’er naar AOV en Pensioen? Heb je daar dingen voor geregeld?”

Het antwoord daarop is zowel simpel als ingewikkeld. Vandaar dat mijn antwoord toen was: daar verdien je een antwoord op dat langer is dan waar ik nu tijd voor heb. Nu heb ik wel tijd om het een beetje uiteen te zetten.

Het simpele antwoord is: een verantwoordelijke volwassene regelt zo vroeg mogelijk een pensioen, zodat hij of zij bij de pensioengerechtigde leeftijd in ieder geval iets heeft om op terug te vallen. De werkelijkheid is iets complexer, en heb ik al eens iets over geschreven.

Mijn situatie is complex

Het langere antwoord begint met een simpele zin: mijn situatie is complex. Ik ben 37 en heb eigenlijk altijd wel gespaard voor mijn pensioen in loondienst. Een groot voordeel wat ik heb gehad is dat ik al heel snel een hoog inkomen had. En ook het inkomen van Lieftallige Echtgenote is flink gegroeid in de loop der jaren.

Maar ook de jaren daarvoor werkte ik al, alleen heb ik de inkomsten niet zo mooi meer in een spreadsheet. In 2007 ging ik voor een startup werken, die in 2011 verkocht is aan grote multinational. Dat leverde een kleine bijdrage op aan mijn vermogen destijds (een overnamebonus van 10.000 EUR bruto). Maar het belangrijkste was de pensioenbijdrage. In een startup is het volstrekt normaal om géén pensioenregeling te hebben vanuit de werkgever. Zelf sparen daarvoor was geen optie die in me opkwam, bovendien rookte ik toen nog en gaf ik geld uit als water aan alles.
Echter, onderdeel van de overnamesom was het betalen van de pensioenpremies van de medewerkers, tot aan hun startdatum. Dat was interessant.

Daarna ben ik voor werkgevers gaan werken met pensioenen. Met een gat: ik ben in 2018 voor een bedrijf gaan werken wat op de fles ging. Lang verhaal, en laten we het er op houden dat de toenmalige CEO volop bezoek heeft gehad van de FIOD. Belangrijkste was dat wij een doorstart hebben gemaakt (vanuit het MT) en dat er geen pensioen afgedragen blijkt te zijn door de toenmalige baas.

En wel op een dusdanige manier dat de pensioenverzekeraar van mening is dat er nooit sprake is geweest van een pensioenovereenkomst – alleen een voorstel, wat door het niet-betalen nooit tot uitwerking is gekomen.

Anyway: sindsdien heb ik een pensioen, tot juni dit jaar. Toen ben ik immers fulltime voor mezelf begonnen.
Of toch niet: ik werk 3 (tijdelijk 4) dagen voor een baas in loondienst. Ik werk 1, soms 2 dagen als consultant als ZZP-er, en ik werk aan mijn eigen bedrijf in een BV. Dit blog is een hobby.
Bij de baas in loondienst is toeval. Het ging eigenlijk om een consultancy-overeenkomst, maar ze konden me niet betalen. Om mijn tijd te vullen, heb ik een tijdelijk contract geaccepteerd. De achtergrond hiervan is onderdeel van het antwoord op de vraag.

Loondienst & ondernemer zijn

Je kunt in Nederland ZZP-er zijn, zonder ondernemer te zijn. Een belangrijk criterium hiervoor is het aantal opdrachtgevers, type opdrachtgevers, omvang van de opdrachtgevers tov. je omzet en het urencriterium.
Simpel gezegd: ik had 1 opdrachtgever, die ook mijn ex-werkgever was. Bovendien voldoe ik niet aan het urencriterium als ZZP-er. Met 1 dag per week ben je voor de belastingdienst geen ondernemer (>1200 uur pj). Wel voor de BTW overigens, omdat ik meer dan 20.000 EUR omzet genereer.

In loondienst ben ik automatisch verzekerd voor een aantal dingen: namelijk de arbeidsongeschiktheid en voor werkloosheid. Als ik werkloos word, dan heb ik recht op een uitkering voor 70% van dat deel van het inkomen (kort gezegd). En als ik arbeidsongeschikt raak is er ook van alles geregeld.
Wat hier niet geregeld is, want ook dit is een startup, is het pensioen.
In december, als mijn jaaromzet bekend is, zal ik dan ook mijn maximaal toegestane pensioen zelf storten.

Belangrijk voor het pensioen & fire

Het belangrijkste aan het pensioen vind ik echter de noodzaak voor geld. Die moet zo klein mogelijk zijn. Op dit moment geven we veel geld uit, onder andere aan kinderopvang, transport en hypotheek.
Als we met pensioen gaan hebben we echter geen hypotheek meer, en uiteraard geen kinderopvang. En ook geen noodzaak voor 2 auto’s en alle tijd van de wereld voor een grotere moestuin. Maar ook geen studieleningen en een netto lagere energierekening (excl. inflatie).

Met andere woorden: het terugbrengen van de kosten voor later is van groot belang. De nadruk ligt dus niet alleen op een pensioen opbouwen, maar ook om de kosten te drukken. De vraag is dus: is een maximale bijdrage in een pensioenregeling nu de beste besteding van mijn geld? Uiteraard is het fiscaal gunstig en zal ik het wel doen.
Maar hoeveel heb ik nodig, en wat heb ik tot nu toe georganiseerd?

Wat heb ik nodig voor pensioen?

Alle bedragen die ik hier noem zijn exclusief rekening te houden met inflatie. Zowel de inkomstenkant als de uitgavenkant. Dat is niet zo onlogisch: de meeste kosten die ik heb ná pensioen, zijn niet te beïnvloeden met inflatie.
Een grove berekening laat me zien dat ik tegen huidendaagse kosten voor ongeveer 21.000 EUR per jaar met pensioen kan. Dat is autobezit, af en toe uit eten, nieuwe kleding, eten, gemeentelijke belastingen, verzekeringen en vakantie.
Dat vind ik niet slecht. Dat is overigens ook wel het écht minimale. Maar het kan, mits de hypotheek is afbetaald.

Wat is er tot nu toe geregeld?

We gaan even uit van bestaande regelingen. Meer heb ik tenslotte niet – de rest is speculatie. We gaan ook uit van een blijvende situatie waarin ik getrouwd ben met Lieftallige Echtgenote.

De AOW-uitkering is 863 EUR p.p. en daar komt nog bijna 50 EUR vakantiegeld bij. Dit is dus 21.912 EUR met z’n tweetjes op jaarbasis. We zouden dus iets overhouden, met alleen de AOW-uitkering.

Dan onze pensioenen. Ik heb een aantal gegarandeerde pensioenen (uitvoeringsovereenkomsten). Die worden dus niet minder of meer, los van eventuele indexaties. Dit is 1001 EUR per jaar.
Dan heb ik nog 2 pensioenen die gebaseerd zijn op “premieoveereenkomsten”. Deze hebben geen garanties, alleen verwachtingen. De ene levert volgens verwachting 5.600 EUR op, en de andere 3400 EUR.
(let op: alle standen per 31 december 2021)
Dit alles tesamen is 10.000 EUR per jaar, als ik vanaf nu geen cent meer inleg.

Lieftallige Echtgenote heeft ook nog een pensioen, en zal daar ongeveer 30.000 EUR per jaar uithalen zoals het er nu uitziet. Uiteraard zijn deze 30.000 en genoemde 10.000 EUR bruto. Laten we uitgaan van de helft netto, en we zitten op 20.000 EUR per jaar.

Feitelijk zijn we voor ons pensioen dus helemaal uitgelijnd voor de toekomst en hoeven we er geen extra geld meer in te steken. Belangrijker is om het huis afgelost te hebben en een goed dividendportfolio te hebben.

Budgetting stap 2: de inkomstenkant

Eerder deze week heb ik al geblogd over het budget voor 2023. Dat waren de uitgaven, die ruim over de 100.000 EUR per jaar komen (immers, 83.000 in 9 maanden is 110.667 EUR per jaar – de werkelijkheid ligt rond de 104.000). Eerlijk gezegd, een schrikbarend hoog getal.
Maar, zoals gezegd in dezelfde blogpost: een aantal uitgaven waren bijzonder incidenteel. Met name het laatste stukje keuken en schilderwerk is niet herhalend. En ook de kosten voor kinderopvang zullen volgend jaar flink afnemen. Evenals de kosten voor de honden, die er simpelweg niet meer zijn.
Gelukkig is er in 2022 ook 100.000 EUR binnengekomen. Dat is niet geheel toevalligerwijs vrijwel hetzelfde bedrag. Immers, wat we uitgeven is inclusief bijvoorbeeld de hypotheekaflossing. Als we meer verdienen, lossen we meer af (of sparen).
Nu was 2022 niet het beste jaar qua inkomsten. In 2020 kwam er 104.000 EUR binnen en in 2021 115.000 EUR. En in 2022 dus ongeveer 105.000 EUR.

Enorme bedragen? Ja, we hebben goede inkomsten. Lieftallige Echtgenote werkt 3 dagen per week en ook ik heb dit jaar voor het grootste deel 3 dagen per week gewerkt. Tot juni, sindsdien werk ik voor mezelf. In de genoemde bedragen zit tot nu toe alles: salaris, kinderopvangtoeslag, kinderbijslag en voorlopige teruggaaf.

Ons salaris was gezamenlijk 74.300 EUR. De kinderopvangtoeslag 14.000 EUR, en de hypotheekrente-aftrek ofwel “voorlopige teruggaaf” is 5600 EUR. Het restant is kinderbijslag, grofweg 1000 EUR per kind per jaar.

Nu is er nog wel iets “geks” aan de hand met mijn inkomsten. Of eigenlijk weinig geks: ik reservereer het grootste deel. Ik heb voor iets meer dan 37.000 EUR aan facturen vanaf juni t/m december. Hiervan is 18000 eur reeds gerealiseerd, en de rest zit in de opdrachten voor oktober t/m december.
Echter, van de reeds gefactureerde 18.000 EUR heb ik slechts 6567 EUR uitbetaald aan mezelf als salaris (vanaf juni). Het restant van ongeveer 11.500 EUR staat op een rekening te wachten op slechtere tijden en de belastingaanslag volgend jaar. Met de te verwachten belasting heb ik mezelf iets meer dan 2500 EUR “te weinig” betaald. In de maanden oktober t/m december zal ik 500 EUR per maand uitkeren en de rest reserveren. Het resultaat zal zijn dat er aan het eind van het jaar ruim 29.000 EUR staat te wachten op slechtere tijden (10.500 EUR) en de Belastingdienst (18500 EUR).

2023: de inkomsten

Volgend jaar lijkt tot nu toe een bijzonder goed jaar te worden. Het ziet er voorzichtig naar uit dat ik voldoende opdrachten heb om nu al te mogen rekenen met een inkomstenbron van 135.000 EUR bruto: 5625 EUR netto. Mijn lieftallige Echtgenote zal rond de 32.500 EUR zitten, gemiddeld dus 2708 EUR per maand. Doorgaans iets minder, want haar vakantiegeld en eindejaarsuitkering liggen in mei en december.
Met 8333 EUR netto per maand, exclusief toeslagen, valt er voor ons helemaal niets te klagen.
De overigen “inkomsten” volgend jaar zullen zijn:
Voorlopige teruggaaf: 5500 EUR
Kinderbijslag: 3100 EUR
Kinderopvangtoeslag: 7200 EUR

In totaal verwacht ik volgend jaar, onder de huidige bekende omstandigheden, dat we bijna 116.000 EUR aan inkomsten zullen hebben.

Later volgt dus het klapstuk: waar zullen we dit geld eens aan gaan uitgeven?
Hint: aan niets speciaals…

Budgettering 2023, fase 1: hebben we onzin gekocht in 2022?

Onlangs schreef Geldnerd al een post over zijn begroting voor volgend jaar. En ook voor ons is het tijd om vooruit te gaan kijken. Want 2023 zal een heel ander jaar worden dan 2022. Maar om te kijken naar 2023, zullen we eerst moeten kijken naar 2022. Hebben we teveel geld uitgegeven? Met andere woorden: hebben we onzin gekocht? Of grote eenmalige uitgaven gedaan die volgend jaar niet terug zullen komen?

2022: 83.000 EUR uitgegeven in 9 maanden

Huize Geldsnor is goed voor de economie. Ja, we proberen zuinig aan te doen, maar de praktijk is ook dat we een gezin zijn met 2 werkende mensen, 2 auto’s, een huis en 3 kinderen. Uit mijn administratie blijkt dat we in 2022 (t/m september) 82.810,74 EUR hebben uitgegeven. Daar schrok ik nogal van, eerlijk gezegd. Dit geld is uitgegeven met 735 transacties.

Hier gaan we meteen even een grote schifting in aanbrengen: 1 grote uitgave was de terugbetaling van de voorlopige teruggaaf. Ik moest betalen, mijn vrouw kreeg terug. Dat was een netto-bijna-0-transactie en vertekent behoorlijk. En 2 andere grote transacties waren creditcard rekeningen van 3560 EUR en 2110 EUR. Dit waren geen huishoudelijke uitgaven; daar staat een declaratie bij mijn werkgever tegenover die net zo groot was. Blijft over: 73.409EUR.

Nog altijd een bizar grote hoeveelheid natuurlijk: 8156 EUR per maand(!). Hoe dan?!

Nou, de hoe dan is niet zo verrassend. De grootste posten zijn de hypotheek, kinderopvang en de auto’s. De posten “hypotheek” en “kinderopvang” zijn echter bruto genomen. Kinderopvang is dúúr. Al 18601 EUR in 2022. Als ik de kinderopvangtoeslag en de hypotheekrente-aftrek meeneem in de uitgaven (dus daarvoor compenseer), dan ziet het er al héél anders uit. De netto-uitgaven waren 55.542 EUR. Nog steeds meer dan 6.000 EUR per maand overigens.

De grootste kostenposten van 2022

De auto’s (8460), hypotheek (6552) en kinderopvang (5000) blijven tamelijk hoog scoren. Maar dat niet alleen! Andere aanzienlijke kostenposten zijn “levensonderhoud” (6088), vakantie (4972), verbouwing (4422) en diverse (3434). Met die posten zit ik al op bijna 39.000 EUR.

Vervolgens komen er wat kleintjes: ons zakgeld (150 eur p.p.p.m., wat vrouwlief en ik naar eigen dunken spenderen zonder enige vorm van overleg). De studielening (1467 EUR), de nutsvoorzieningen van 2200 EUR. De honden (1604 EUR) en horeca (1542 EUR).

Maar ook kosten voor oppassen (900), brandstof (458 EUR) en verzekeringen (1576 EUR) tikken aardig aan. Of de 800 EUR aan kleding die we dit jaar hebben gekocht. Dat laatste klinkt wellicht als heel veel, maar bedenk dat we met z’n vijven zijn en 3 daarvan onder de 7jr. Die groeien nogal hard (al krijgen ze zelden echt “nieuwe” kleren).

Onzinnige en eenmalige uitgaven

De grootste kans op eenmalige uitgaven zijn de dingen die je maar 1x doet. Klinkt als een open deur. Maar ik kom nog wel eens bij mensen “eenmalige uitgaven” tegen die eigenlijk “regelmatig” zijn. Een duidelijke eenmalige uitgave is het afmaken van de keuken dit jaar. Maar ook een deel van het schilderwerk. Samen dus ruim 4000 EUR welke we zeker niet terug gaan zien in 2023.

Voorts heb ik nog zitten grasduinen in de categorie “diverse”. Dit zijn dingen die ik gewoon niet nader specificeer. Dingetjes als cadeautjes, ouderbijdrages, maar ook de kachel van laatst en het halen van mijn BE-rijbewijs dit jaar. In totaal zit daar een 1700 EUR in die volgend jaar niet terugkomen. Het zijn vrijwel allemaal dingen die we ook kúnnen schrappen: bibliotheekabonnement, spotify, storytel, videoland.

Structurele wijzigingen

Het belangrijkste in bezuinigen en budgetteren is wellicht het structurele deel. Zo zullen we aan de honden volgend jaar geen kosten meer hebben. Dat scheelt sowieso 1600 EUR, maar stiekem ook nog de hondenbelasting (die in de gemeentelijke belastingen zitten, die weer in de nuts-kosten zitten). De hondenbelasting is een dikke 150 EUR per jaar. Ik verwacht dan ook dat een eventuele stijging van de lokale lasten volgend jaar gecompenseerd wordt door de vermindering van deze lasten.

Maar de grootste klapper, die moet nog komen: minder kinderopvang. Mijn oudste dochter wordt binnenkort 4 jaar oud en gaat dan niet langer naar de opvang. Wel naar BSO, maar 1000 EUR per maand inleveren voor 270 EUR per maand is een goede ruil. Zelfs met minder kinderopvangtoeslag als gevolg hiervan.
Vanaf volgend jaar oktober is ook de PHEV (de 2e auto) “einde contract”. We weten nog niet wat we daar mee doen. Deze auto rijdt écht heel weinig. Feitelijk is deze er alleen voor de vakanties (om de caravan te trekken) en als extra capaciteit, voor de keren dat ik weg moet en mijn vrouw aan het werk is of ik de kinderen op moet halen in het donker en in de regen. Daar moeten we toch een andere oplossing voor kunnen vinden, dan deze dure auto aan te houden?

Uiteraard is het ook zo dat de energielasten volgend jaar hoger zullen zijn dan dit jaar. We profiteren tot nu toe volop van de lage tarieven die voor ons tot 21 oktober geldig blijven.

Binnenkort zal ik laten zien wat dit allemaal betekent voor de budgetten van volgend jaar, inclusief de inkomsten.

Belastingaangifte. Tegenvallertje

Zo, van de week hebben we weer belastingaangifte gedaan. Het is immers de tijd van het jaar. Lang verhaal kort: we moeten een kleine 400 EUR bijbetalen. Niet zo spannend natuurlijk, maar het is wel bijbetalen.

Waar zit dit verschil in? Welnu: een flink hogere WOZ in 2021 dan waar in de voorlopige aanslag rekening mee gehouden was. En de belastingdienst had ook geen rekening gehouden met de tussentijdse aflossingen waardoor we veel minder hypotheekrente betaald hebben. Daar had ik ook rekening mee kunnen houden – heb ik met beiden niet gedaan.

400 EUR bijbetalen lijkt nog best veel. Maar het is maar net aan 3 tientjes per maand. Dat valt dan wel weer mee.

Voor dit jaar hebben we de voorlopige teruggaaf wel aangepast, zodat het hopelijk volgend jaar beter klopt. Mijn inkomsten zijn dit jaar natuurlijk wat onzekerder, omdat ik meer en meer voor mezelf werk. Maar dat zou alleen een positief effect hebben, omdat ik dan wel recht heb op de inkomensgerelateerde arbeidskorting. Met een jaarinkomen van bijna een ton had ik daar afgelopen jaar geen recht op (en het ook niet nodig, laten we eerlijk zijn…)

Fijn weekend!

Inflatie-inflatie-inflatie

Met gepaste trots durf ik te stellen dat de door mij voorspelde inflatie er is gekomen. Zou ik het hebben toegegeven als dit niet zo zou zijn? Je zult het nooit zeker weten, maar neem aan van mij van wel.

Het is een combinatie van factoren die meer dan een jaar geleden al duidelijk waren: teruglopende bezettingen in fabrieken door verzuim, met als gevolg oplopende levertijden en verlaagde productie. De partij met de grootste zak geld en belangen krijgt het product en “voila!”: je hebt hogere prijzen.

Dat is op het moment óveral het geval. Vorig jaar waren het met name bouwmaterialen en consumentenelektronica (ik heb maanden op een oven gewacht, die in oktober geleverd zou worden…). Dit als gevolg van het massaal verbeteren van woningen en geld dat over bleef.

Maar in de kantlijn ook een wereldwijde energiecrisis. Ook dit is een combinatie van factoren. Vaak krijgen de Russen de schuld. Echte schuld hebben zij echter niet. Ze maken er wel gebruik/misbruik van. De echte schuldige hier is de nalatigheid van de generaties vóór ons. Die voor vele honderden miljarden aan steenkool & gascentrales hebben gebouwd, een enorm probleem hebben gecreëerd en wat vervolgens opgelost moet worden.

De gevolgen? Geopolitieke ruzies over steenkoolimport (Indonesië en Australië hebben te maken gehad met exportbeperkingen danwel importbeperkingen in hun afzetgebieden), terwijl tegelijkertijd meer gascentrales open gingen om de vuile kolenstroom te beperken. In een notendop, dan. Hierdoor is de vraag naar gas extreem gestegen.

Ondertussen speelde zich in Brazilië een probleem af met droogte, waardoor er nauwelijks productie van waterkracht was. Het alternatief? Kolen & gas. In dezelfde tijd speelde in Europa een probleem met een gasleiding uit Rusland (Nordstream2), het afschakelen van Duitse kerncentrales en grootschalig (onverwachts!) onderhoud van kerncentrales in Frankrijk. Gooi daar een keer een brand in een verdeelstation bij en je hebt de poppen aan het dansen.

De prijzen voor gas vlogen de lucht in. Vervelend voor je energierekening. Ook als je elektriciteit gebruikt: de duurste bron bepaald de marktprijs…Maar ook als je een bedrijf hebt, kost dit bakken met geld. Goedkope paprika’s en zinlose (sorry voor gevoelige tenen) snijbloemen uit de kassen zijn verleden tijd.

Maar ook andere producten werden duurder: koffie is bijna 15% duurder geworden (het pak, de bonen nog meer) dankzij droogtes in Brazilië en wat economische effecten zoals het afkopen van contracten. Feitelijk werden alle grondstoffen duurder. Ook de soya, veel gebruikt in veevoer, werd duurder evenals tarwe.

Alles is gekoppeld aan elkaar, uiteraard. Een koffieboon wordt duurder, maar met oplopende olieprijzen wordt ook het transport duurder en het branden van de bonen. Vervang dit door een andere supplychain en je hebt hetzelfde effect… Een brood bij de bakker wordt duurder doordat de oven duurder is om aan te zetten (energie), de tarwe duurder is en het personeel duurder wordt: de gevreesde loonspiraal.

Enfin: het is allemaal geen raketwetenschap. Maar nu wel de perfecte storm. Zeker als je dik in de aandelen zit.

Zeker de zogenoemde Groeiaandelen…

Groeiaandelen zijn aandelen van doorgaans snel groeiende bedrijven (duh!). De toekomstige (verwachtte) winsten zijn vele malen groter dan de hedendaagse, waardoor de waardering vaak stukken hoger is dan van “waardeaandelen” die een stabieler omzetpatroon kennen. Stabieler is voorspelbaarder. Minder sexy, minder potentie. Maar ook minder risico.

De toekomstige winsten worden via allerlei calculatiemethodes teruggerekend naar hedendaags geld. 100 EUR over 10 jaar is minder waard dan dezelfde 100 EUR nu. Daarom wil je een hoger rendement, of een grotere groei. Als die waardeontwikkeling (inflatie) kleiner is (dus de inflatie groter), dan wordt de toekomstige kasstroom minder waard. Zoals mijn professor economie me ooit uitlegde: als de verwachting is dat een bedrijf over 10 jaar een miljard waard is, dan zal deze vandaag een miljard waard zijn. Zo niet, dan is die verwachting er niet. Extreem gesimplificeerd, maar zo werkt het wel.

Dat brengt me op bedrijven als Amazon. Amazon had een omzet van bijna 500 miljard USD en heeft heden ten dage een P/E (prijs/earnings) ratio van bijna 50. De waarde is dus bijna 50x groter dan de jaarlijkse verdiensten. Maw: áls Amazon dividend zou uitkeren van 2% (en niet zou verhogen), dan heb je over 50 jaar je huidige aandeel terugverdiend.

Denk even door…Als je denkt dat dit soort bedrijven een goede investering is, hoop je feitelijk dat ze een Skynet bouwen (voor wie de Terminator niet kent: schaam je ;-)). Werelddominantie. Zonder werelddominantie is dit bedrijf geen goed idee…

Anyhow: terug naar inflatie. Amazon en andere groeiaandelen hebben (normaliter) veel last van inflatie: hun toekomstige geldstromen worden simpelweg minder waard. Ze zijn extreem gevoelig voor rente-verhogingen (al hebben die dan weer tot doel om de inflatie te temperen…) en toekomstige gebeurtenissen. Onfeilbaar zijn ze ook niet (sorry, Meta-aandeelhouders).

Oké, dat was een rant. Terug naar Inflatie

Ondertussen houdt natuurlijk ook in Huize Geldsnor de inflatie huis. We merken hier nog weinig van, omdat we het met gedragsaanpassingen en toevalligheden kunnen opvangen. Brandstofkosten hebben we nauwelijks, ons huis kost niets en de energierekening is op jaarbasis vrijwel nul. Maar koffie is fors duurder geworden, het brood ook al bijna 15% en ook producten als cola hebben de 10% inmiddels overschreden. Huismerkcola wel te verstaan.

Maak ik me zorgen? Niet voor mijzelf direct. Maar doorgaans is een torenhoge inflatie niet erg gunstig voor wie dan ook. Het enige voordeel is dat leningen goedkoper worden: ook die ontwaarden immers (vandaar mede die rente-stijgingen). Voor de complottheorie-aanhangers: ja, dat is gunstig voor landen met grote staatsschulden. Als je niet verder kijkt dan je neus lang is, tenminste. Immers de bestáánde schulden worden goedkoper. Maar nieuwe schulden zeer zeker niet, dankzij de rente-verhogingen.

Wapenen tegen inflatie

Uiteraard kun je je wapenen tegen inflatie. Daarom is buitensporige inflatie niet gunstig: de enige manier is namelijk minder consumeren. Met hogere prijzen koop je minder producten voor hetzelfde geld. Uiteindelijk lopen hierdoor de bestedingen (in euro’s) terug en wordt er minder geproduceerd. De fabrieken komen weer leger te staan, er is minder energie nodig en uiteindelijk kalmeert alles weer. De economische groei (gemeten in geproduceerde units) neemt in tijden van sterke inflatie af, omdat er minder gekocht kán worden van hetzelfde geld. De economische groei in gemeten valuta kan wel doorgaan: de producten die geproduceerd worden, zijn immers meer waard.

Inflatie wordt echter zelden of nooit meer ongedaan gemaakt. Deflatie is namelijk een enorme rem op de economie – en zolang we het belang van de wereld meten in BBP (of GDP) en niet op basis van welzijn, zal dit niet veranderen.

Leuke noot trouwens: wist je dat inflatie een ultramodern verschijnsel is en zuiver gekoppeld is aan het bestaan van geld of andere vormen van “waardehoudende” middelen? In de oude tijden kon je simpelweg je koe geen jaar langer laten leven of de tarwe laten staan. Je verbouwde, je ruilde en je consumeerde. Mislukte de oogst, dan had je honger. Je kon de aankoop of verkoop niet uitstellen of opslaan (onbeperkt).

Januari: goedkoop begin van het jaar

De vaste lezers weten het inmiddels: In huize Geldsnor houden wij elke maand een bijeenkomst over onze financiën: wat hebben we uitgegeven de afgelopen maand, wat is er aan inkomsten binnengekomen en wat hebben we derhalve overgehouden?

Januari, de start van een nieuw jaar. Het ligt alweer ruim een week achter ons. De maandrapportage hebben we (vrouwlief en ik) eerder deze week doorgenomen, en ik kan de conclusie trekken dat we relatief tevreden zijn.

Er is een aantal grote, eenmalige, kosten meegenomen: het overlijden van de hond kost geld en ook een zakenreis van mij waarbij de andere hond in het pension verbleef is niet goedkoop. Maar desondanks zijn we dus dik, dik tevreden.

Zo was januari voor ons een prima maand op de beurs. Een plus van 2.56%. Dit tegenover een verlies van 3.7% in de pensioenpot…Door dit verschil is ons nettovermogen in januari niet gestegen, maar goed: pensioen is voor de lange termijn.

Levensonderhoud582,71
Kleding249,63
Horeca0
Brandstof76,50
Klussen & tuinieren33,85
Overige615,99
Sub Totaal1558,68

In januari heb ik de koopzegels van december ingeleverd. Maar ook het minder gebruik hoeven te maken van luiers begint mee te tellen. In februari gaan we het daardoor wederom goed doen. De post “kleding” was iets duurder, maar ik had écht nieuwe schoenen nodig (99 EUR EUR) en een paar spijkerbroeken. Alles in de opruiming uiteraard. En ja, de schoenen kúnnen goedkoper, maar ik loop nogal veel. 10.000 stappen per dag is voor mij een rustdag.

De vaste lasten hebben een paar afwijkinkjes. De gemeentelijke belastingen worden namelijk in 10 termijnen betaald (maart-december) en dus nooit in januari en februari. En ook de kinderopvangkosten zijn iets hoger, door de verhoogde tarieven. C’est la vie.

Vaste Lasten”

Verzekeringen158,20
Lokale belastingen0
Ziggo53,50
Energie117
Zakgeld300
Kinderopvang2149,77
Auto664,67
Rente hypotheek674,44
Aflossing hypotheek562,58
Studielening162,20
Sub Totaal4842,36 EUR
Totaal uitgaven6401,04 EUR

Spaarquote & vermogensopbouw

Dit alles brengt ons tot een spaarquote van 23,1%. Dat is niet zo hoog als “voorheen”, maar in de tijdelijke situatie van parttime werk voor beiden beter dan niets.

Zoals gezegd leverde het pensioenpotje heel wat in. Maar daar staat dan weer tegenover dat de nieuwe inleg verder kan groeien.

Ook vond ik het wel eens leuk om deze uitgaven af te zetten tegen de voorgaande jaren. Immers, niet alle maanden zijn gelijk. Wat valt op? Nou, vooral dat januari 2015 en 2021 duur waren. Dit kwam omdat we in 2015 nog onze eigen auto’s hadden. Dat scheelde zowel brandstofkosten als onderhoudskosten (die toevallig in januari vielen dat jaar). Maar, bedenk óók dat onderstaande inclusief kinderopvang is. Een kostenpost die we in 2015 helemaal niet hadden.

Inmiddels hebben we 3 kinderen, die allemaal naar de opvang gaan. En als ik daarvoor corrigeer, dan kom je uit op een heel ander verhaal. Januari 2022 was bijna net zo goedkoop als januari 2016. Het drukken van de kosten heeft dus wel een effect gehad.

Een categorie waar ik eigenlijk best trots op ben is de categorie “levensonderhoud”. Je ziet een forse sprong tussen 2018 en 2019. In november 2018 is onze oudste dochter geboren (tweede kind), die dus fors mee deed in de luiers in januari 2019. En ook onze zoon was toen al ruim 3 jaar oud en at behoorlijk mee. Inmiddels zitten we weer op het niveau van 2015, met een kostenpost krap onder de 600 EUR. Dat gaan we doorzetten.

Deze site in januari

Januari 2021 had ik een totaal van 17073 pageviews. In 2022 was dit iets meer dan 19.000. Een stijging van ongeveer 10%. Maar nog beter: van die 17073 in januari 2021 was maar liefst 6800 afkomstig van één blogpost. Terwijl de 19.000 van dit jaar het gevolg zijn van alle blogposts, zonder duidelijke uitschieters.

Voor februari verwacht ik uit te komen op bijna 20.000. Wellicht ga ik dit jaar de 250.000 pageviews halen?

Tot ons “spaarquote” reken ik alles wat bijdraagt aan een betere financiële positie dan de maand ervoor: netto spaarmutaties, aflossingen op de hypotheek, beleggingen én de opbouw van mijn beschikbare premie-pensioen.

Bezuinigingen

Gister hebben mijn Lieftallige Echtgenote en ik ons maandelijks financiële overleg gehad, en een aantal dingen besloten. We gaan strakker sturen. Bam!

We hebben weliswaar een uitstekend overzicht in onze financiën en geen enkel probleem om rond te komen of geld over te houden. Maar het kan en moet beter.

Vanaf nu gaan we werken met strakkere budgetten en dus minder uitgeven. De post “diversen” gaat strakker georganiseerd worden. Het is een verzamelpost met onder andere hondenkosten. Daar bezuinigen we niet op. Maar wel gaat het videoland abonnement de deur uit om maar iets te noemen.

Ook het boodschappenbudget kan strakker. We hebben steeds minder luiers nodig, maar ook minder babyvoedsel. Potjes, poeder. Dat soort kneut. En veel ouders zullen toch wel herkennen: wat je zelf voor de baby maakt eten ze niet, maar het potje babyvoeding wel. De krengen :-).

Ook het vakantiebudget gaat er aan geloven. Iets dichterbij en zonder tolwegen. Dat scheelt veel…en de leaseauto gaat mogelijk op de schop.

Laatste twee: vrouwlief gaat meer werken wellicht (al is dat zuiver toeval) en alles wat ik meer verdien dan mijn 3-daagsr werkweek oplevert wordt linea recta geïnvesteerd in mijn eigen bedrijf.

Ok, allerlaatste puntje: afgezien van wat schilderwerk worden er geen nieuwe projecten aangenomen in Huize Geldsnor. Voor nu is het klaar. Geen nieuwe kozijnen, toiletten, warmtepomp etc.

Geef ik veel uit? En waarom ik niet (en nooit) beleg in ETF’s

Eerder deze week kreeg ik “kritiek” op basis van mijn uitgavenpatroon en dat dit de reden zou zijn waarom ik met de vraagstukken zit waar ik mee zit. Dat laatste is klinkklare onzin – of heeft zelfs een negatieve correlatie. Het eerste is echter iets wat de moeite is om in te duiken. Niet om me te verdedigen of verantwoorden, maar om te kijken of het hout snijdt.

Om te beginnen met waarom het nonsens is dat mijn twijfels voortkomen uit mijn uitgavenpatroon. Het idee kan ontstaan doordat voor mezelf beginnen een risico is. Ik neem aan, maar het is niet meer dan een aanname, dat Abroudamane zelf geen kinderen heeft. En als je kinderen hebt en een gezin om mede voor te zorgen, dan is dat iets wat je goed moet beseffen: je draagt een verantwoordelijkheid.
Dat heeft weinig te maken met de financiële middelen die ik nu achter de hand heb: met meer middelen zou het risico kleiner zijn, maar nog altijd bestaan. De risico’s zitten niet alleen in het financiële stuk, maar ook in “doe ik het juiste”.

Voorts de “kritiek” dat wij niet op weg zijn naar financiële vrijheid in de klassieke zin. Beste mensen, ik verdien iets meer dan 100.000 EUR per jaar. Samen zouden wij in fulltime dienstverband ruim 165.000 EUR per jaar verdienen. Wij hebben dus al lang geleden de keuze gemaakt dat zij 3 dagen per week werkt – en sinds 2021 doe ik dat ook. Ons inkomen en dus ook ons spaarquote is gebaseerd op 3 dagen werken per week.
Dat betekent dat ik juist wel een beetje trots ben op het feit dat we óndanks dat toch geld overhouden. Bij fulltime inkomens zou ons spaarpercentage rond de 60% liggen.

Met 3 kleine kinderen en de financiële mogelijkheid om minder te werken, hebben we daar voor gekozen. Niet om “FIRE” te zijn als zij in de puberteit zijn, maar om ze ook op te zien groeien.

Laatste punt, voordat ik in de kosten duik: “Vervolgens beleg je het maandelijks in een vanguard all world stock etf en zal je je vermogen een stuk sneller zien stijgen.”

Nog. Niet. Misschien. Ik beleg niet in ETF’s.
Een aantal redenen:
1. Vanguard All World ETF betekent 50% exposure aan de VS.
2. En 70% exposure aan USD
3. Maar het belangrijkste: ik wil mijn stemrecht niet geven aan een derde partij…
4. En uiteraard wil ik volle controle houden. Ik bepaal welke aandelen er in mijn portefeuille zitten. Zie ook mijn commentaar op Terry Smith en Unilever.
5. Ik accepteer volledig dat ik daarmee waarschijnlijk de markt niet volg en verwacht geen “outperformance” van mijn portfolio tov. “de markt”.

De uitgaven

Wonen (hypotheek, nuts, verbouwing/onderhoud). Dit komt voort uit de keuze om groot te wonen en waarschijnlijk de keuze voor een luxueuze afwerking vh interieur. Hier zit je toch ook al snel op 1500/2000 EUR per maand.

Verbouwing & onderhoud moet je lost zien van de woonkosten. Onderhoud zit er nog niet in: het is verbouwing. Dit is een investering in de woning. Dit zie je niet terug in de woningwaarde, omdat WOZ nu eenmaal 2 jaar achter de markt aanhobbelt. De afgelopen 2,5 jaar hebben we bijna 120.000 EUR van ons eigen geld (geen cent geleend) in ons huis geïnvesteerd.
Dit betekent 10.000 EUR aan zonnepanelen en 2.000 EUR voor een laadpaal voor de auto. Verder nieuwe vloeren, plafonds, badkamer, keuken, alle elektra nieuw, het tuinhuis (7×4), etc. Alleen de buitenmuren zijn blijven staan.

Het is wel zo dat ons huis groot is. Dat betekent dat je een grotere oppervlakte hebt (de woonkamer & keuken is 80m2) en dat daardoor de kosten hoger zijn dan voor een kleiner huis. Ook is onze badkamer groter dan gemiddeld en hebben we een aantal keuzes gemaakt die duurder zijn maar de veiligheid en comfort ten goede komen. Dus het klopt zeker dat dit goedkoper had gekund.

Ons hypotheeklasten vind ik niet specifiek hoog. Het is 1137 EUR per maand – maar dat is inclusief de aflossing en exclusief HRA. De nutsposten bestaan uit gemeentelijke belastingen (143 EUR per maand, 10 maanden per jaar), water (20 EUR per maand), kabel-TV (53 EUR per maand) en elektra (117 EUR, waarvan we 100% terugkrijgen, dus de facto 0 EUR).

Deze 1137 EUR per maand hoort bij een hypotheek van 395.000 EUR en een woningwaarde van > 550.000 EUR. Voor datzelfde geld koop je in Utrecht (nog g)een tussenwoning. Dat is een keuze, want daar wil ik niet wonen. Het is ook een keuze om vrijstaand te wonen. Edoch, deze hypotheeklasten zijn lager dan in mijn vorige woning, waar onze stooklasten aanzienlijk hoger lagen.

“Vrije tijd (vakantie, diverse, zakgeld) wat uitkomt op 1500 EUR per maand.”

Vakantie & vrije tijd was 10.000 EUR in 2021, inclusief 6.000 EUR voor de aankoop van een caravan. Hier wordt de aanname gedaan dat ons zakgeld besteed wordt aan vrije tijd. Dat is een foutieve aanname. Van mijn zakgeld gaat vrijwel niets op en gaat het naar Lendahand & Corekees, en soms wat kleding. En soms naar zaken als een fietstrainer of fiets. Dat is vrije tijd, maar ook sporten :-).

Diverse is meer dan alleen “vrijetijd”. Hier zitten een aantal eenmalige lasten in, waar we zeker nader naar kijken. Denk hierbij aan wat nieuwe tuin-apparatuur, een wasmachine die kapot ging, en wat dingen voor de caravan, een kerstboom en de kosten voor de honden. Dat is er nu nog maar één.

“De lease auto. Mss kan je niet onder je contract uit, maar wat zouden de kosten zijn om dit toch te doen?”

Dit is inderdaad een doorn in het oog. Het antwoord op dit moment is 5.580,29 EUR. Dat is de afkoopsom van het contract. Het is een overweging om dat nu te beëindigen, want het wordt ook nog eens verrekend met het werkelijk aantal gereden kilometers. Dankzij de coronacrisis is het aantal kilometers fors minder en is die verrekening nog eens 1900 EUR waard. De totale kostenpost is dus 3600 EUR.

Dat betekent wel dat we een andere auto nodig hebben, die meer brandstof verbruikt en ook kosten met zich meebrengt. Een ander alternatief is het verlengen van het contract. Daarmee zijn de maandelijkse kosten naar verwachting een stuk lager, omdat de component “afschrijving” fors minder zou moeten worden. Daar krijg ik begin volgende week een offerte van. Uiteraard is dan nog de vraag of het dan ook goedkoper is, immers je zit er ook langer aan vast…

“De studielening. Ik snap dat de rente 0% is, maar de vraag is waar dit geld vervolgens ingestopt wordt. Is het consumptie of is het de spaarrekening of nog beter beleggingen? Indien consumptie is het wel zo dat die lening niets kost, maar nog steeds wordt er geleefd met geleend geld.”

Onze consumptieve bestedingen zijn, zoals hierboven aangetoond, niet zo gek. Investeren in je huis is geen consumptie, maar een investering. Bovendien is het sowieso een beetje een rare zin. De lening lossen we gewoon maandelijks af. Die kost 162.60 EUR, maar geen enkel onderdeel daarvan is rente. Daarom lossen we het niet af, omdat het gewoon goedkoper is om dit over een langere periode te doen. Er zit geen nadeel aan. Het geld om het af te lossen staat gewoon op de bank. Maar waarom zou je?

Voorts is de studielening natuurlijk niet gebruikt voor consumptieve doeleinden, maar voor 2 HBO-studies en 2 academische studies (zowel mijn vrouw als ik hebben eerst HBO, en daarna universiteit gedaan). Daar hebben we ook bij gewerkt, maar mijn studie was aan een particuliere universiteit en niet aan een gewone. Ook mijn HBO was in deeltijd. Studiefinanciering heb ik derhalve nooit gehad, en ik heb dus alle kosten zelf gedragen.

Mocht je van al het bovenstaande min 1000 EUR pm afschrapen, geef je nog steeds bovenmodaal uit. Vervolgens beleg je het maandelijks in een vanguard all world stock etf en zal je je vermogen een stuk sneller zien stijgen. Kinderopvang is inderdaad enorm duur maar kan je waarschijnlijk/misschien niet onderuit.”

Alles kan, maar dat gaat ten koste van het inkomen. Geen opvang is niet kunnen werken.
De totale kosten kunnen we, en zullen we, nog wel schrappen. Maar zeer zeker niet om dit in ETF’s te stoppen, zoals reeds toegelicht. Maar ik ben ook niet ontevreden over de resultaten van 2021…

Enfin: het is goed om alles op een rijtje te hebben. Sommige dingen kunnen we zeker verbeteren (de kostenpost “diverse”). Andere factoren zijn niet zo slecht maar inderdaad wel het gevolg van keuzes.

Met 3 kinderen heb je bepaalde kostenposten en hebben wij de keuze gemaakt om niet in een kleine tussenwoning te wonen. Dit komt ook omdat deze in onze regio simpelweg niet bestaan (los van de luxueuze keuze die ik heb gemaakt dat ik geen buren wíl). Ons dorp heeft welgeteld geen enkele tussenwoning, met uitsluiting van een aantal sociale huurwoningen. Daar kunnen wij logischerwijs niet terecht. Hetzelfde geldt voor de omliggende dorpen. Tussenwoningen in de “koop” en particuliere sector zijn voorbehouden aan de steden, niet aan het Limburgse platteland.

Dus dank voor de feedback – dat wat we kunnen verbeteren, zullen we doen. Maar verhuizen gaan we niet.