De was buiten hangen in de kou: heeft dat zin?

Geldsnor!

Zo zoetjes aan is het alweer bijna midden-november. Nog 30 dagen tot de kortste dag, en daarmee dus al behoorlijk kort dag. Doordat het korter licht is en er dus minder zonlicht de aarde bereikt, wordt het kouder. Dit wordt nog enigszins gedempt door de nabijheid van de zee en de overwegende (zuid)westelijke stroming. Maar het valt niet te ontkennen: november is een maand die moeilijk als “zacht” te bestempelen valt. Gemiddeld is het in november een graadje of 7 (10-11 overdag, 3-4 ’s nachts met uitschieters naar boven en naar onder). In de meeste huizen is het niet meer warm te krijgen zonder verwarming.

Met de korte dagen en de lagere temperaturen komt er ook meer vocht in de lucht. Doordat de temperatuur lager is, is de gemiddelde luchtvochtigheid hoger buiten. Binnen is de luchtvochtigheid daarentegen weer stukken lager dan in de zomer. Dit komt omdat de vochtige, maar koude lucht van buiten wordt verwarmd en daarbij uitdroogt. Het is immers relatieve luchtvochtigheid en het relatieve slaat hier op “verzadiging van de lucht”. Warmere lucht is minder snel verzadigd en is dus droger bij dezelfde absolute hoeveelheid vocht.

Hieruit valt af te leiden dat het wasgoed binnen prima droogt: het vocht verdampt simpelweg in de warme binnenlucht. Maar buiten droogt het wasgoed aanzienlijk minder goed. En dat bracht mij tot de vraag:

Heeft het zin om in de herfst en winter de was buiten te hangen?

Dit is geen makkelijke vraag om te beantwoorden. Een aantal scenario’s kunnen we kort over zijn: het heeft géén zin om de was buiten te hangen als het regent. En ook niet als het mistig is.

Maar wat nu als het droog en zonnig is? Dat verandert de zaak!
Momenteel is de relatieve luchtvochtigheid hier buiten ongeveer 80%. Dit betekent dat er een verdampingspotentieel is: er kan nog vocht opgenomen worden in de atmosfeer voordat deze verzadigd is. Door de lage temperatuur gaat dit niet zo snel. Actueel is het 9.9C buiten, de zon schijnt hier volop en de wind is zeer zwak (2bft uit het ZW). De wind is een belangrijke factor, omdat deze de vochtige lucht afvoert.

Wat gebeurt er nu met een stuk wasgoed als je het buiten hangt?
1. De zon warmt het wasgoed op. Dit is afhankelijk van de kleur.
2. Er vindt verdamping plaats. Het vochtige wasgoed raakt zijn vocht kwijt. Hierdoor koelt het kledingstuk overigens ook weer af, want verdamping onttrekt warmte.
3. De lucht raakt direct rondom de was verzadigd met vocht.
4. Eventuele wind (of convectieve luchtstromen door warmte) voert de vochtige lucht af en voert drogere lucht aan.

Om een en ander te kwantificeren heb ik net de was buiten gehangen en een groot stuk wasgoed gewogen: een dekbedovertrek. Het dekbedovertrek is 2-persoons, donkergroen en weegt direct uit de wasmachine 2160 gram. Dit is nadat er gecentrifugeerd is op 1400 toeren.

Dit stuk heb ik dus buiten gehangen, aan een wasmolen. Dit heb ik gedaan op 10 november om 12:20 uur.

Belangrijk: haal de was op tijd binnen

Het belangrijkste vandaag gaat zijn om de was op tijd binnen te halen. Zodra de lucht verzadigd is zal er geen verdamping meer plaatsvinden. Maar nog iets: katoen is van nature hydrofiel. Ofwel: het houdt vocht goed vast. Katoen kan tot 25 maal zijn eigen gewicht aan water opnemen. Dit in tegenstelling tot nylon, wat slechts 10x zijn eigen gewicht aan water kan bevatten. Hierdoor komt het droger uit de wasmachine, maar is het ook een belangrijke stof voor sportkleding. En zijn handdoeken doorgaans van katoen en drogen die ultra-sporthanddoekjes je nauwelijks af. Dit terzijde (zijde is overigens stukken minder hydrofiel).

Op het moment dat het ’s avonds vochtiger wordt zal het katoen dat buitenhangt en al droog is, mogelijk opnieuw water opnemen uit de atmosfeer. Dit is de klamme stof die je dan voelt. Op tijd naar binnen dus, vóórdat de atmosfeer verzadigd is.

Het resultaat

Na 30 minuten buiten hangen woog het dekbedovertrek 2000 gram. Dat vind ik spectaculair: je voelt het verschil in vocht nog helemaal niet, maar er is maar liefst 160 gram water verdampt uit dit stuk stof. In een half uur, in november!

Na 2 uur buiten hangen woog het dekbedovertrek 1720 gram. Dat is een nog eens 280 gram vocht dat verdampt is in anderhalf uur.

Na 3 uur buiten woog het nog 1680 gram. Geen spectaculair verschil meer dus in dit uur en het is dan ook niet te verwachten dat het nog veel droger zal gaan worden in de komende uren. Na 3 uur (het is nu ook half vier ’s middags bijna) haal ik de was er dus af.

Uiteraard is dit ook te plotten in een grafiekje:

Conclusie: Heeft het zin om het wasgoed buiten te hangen?

Mits het buiten droog genoeg is, heeft het zeker zin om het wasgoed buiten te hangen en daarna eventueel in de droger te stoppen. Zie de resultaten uit het vorige paragraaf. Na 3 uur was er 22% van het oorspronkelijke gewicht aan vocht verloren. Ook al was het daarna nog flink vochtig, is er toch een aanzienlijk deel verdampt.
Ik heb het beddegoed alsnog in de droger gedaan, maar het is een “slimme droger”. Deze voelt de vochtigheid van de was en stopt als het droog genoeg is. Hierdoor is er uiteindelijk toch minder energie verbruikt om de was te drogen, terwijl het mij weinig moeite heeft gekost. Tenzij je het buitenhangen van grote stukken wasgoed veel werk vind.

Hoeveel energie dit bespaart heeft? Best wel veel. Water heeft een verdampingswarmte van 2256 kj per kg. Dat betekent dat er 2256 kilojoule energie nodig is om 1 kg te laten verdampen, ofwel 2,256kj per gram.

1 (één) kwh bevat 3600 kilojoule energie en is dus goed voor het verdampen van 1596 gram water. Ter vergelijking: om dezelfde hoeveelheid water aan het koken te krijgen heb je 535 kj nodig. Ofwel 150Wh. Dit kun je gevoelsmatig terugrekenen: een liter waterkoken in een waterkoker zal ongeveer 4 minuten kosten (afhankelijk van het vermogen, uiteraard). Klopt aardig!

Omdat de verdampingswarmte véél groter is dan de benodigde energie om water op te warmen is dit ook de reden waarom een droger véél meer energie gebruikt dan een wasmachine. En dat terwijl de wasmachine veel meer water verwarmd dan dat de droger moet drogen.

Mijn beddegoed is 480 gram gedroogd in een paar uur tijd. Dit betreft alleen het dekbedovertrek. Maar ik was natuurlijk niet alleen het dekbedovertrek maar ook de molton, hoeslaken, kussenslopen en het beddegoed van oudste zoon. Dit hing allemaal buiten. Ons dekbedovertrek is wel het grootste stuk. Het totale wasgoed woog 5640g toen het van de waslijn kwam. Hiervan was 29,8% het dekbedovertrek.

In totaal is er dus 1610 gram water verdampt (immers, 480 gram is 29,8% en we gaan uit van gelijkmatige verdamping), wat betekent dat we ongeveer 1 kWh thermische energie hebben bespaard. Ik zeg bewust thermische energie, want onze droger is een warmtepompdroger. Deze heeft een zogenaamde COP die rond de 4 ligt, ofwel er wordt per kwh elektrische energie 4 maal de hoeveelheid thermische energie opgewekt.

De besparing in elektrische energie is derhalve 0,25kwh. Niet spectaculair, slechts een paar cent of ongeveer 100 gram CO2. Maar het heeft me vrijwel nul moeite gekost, behalve een beetje ophangen.

Eerlijk gezegd is er véél meer water verdampt dan ik verwacht had. In de toekomst zal ik derhalve vaker de was eerst een paar uur buiten hangen (als ik de tijd heb en het droog is) voordat ik het in de droger doe (of verder binnen ophang). Nadat het uit de droger kwam woog de was 4800 gram, dus er is nog 840 gram door de droger er uit gehaald.

Noot: de enige was die hier uberhaupt de droger ingaat is het beddengoed en ondergoed. Alle overige kleding gaat aan de waslijn. Maar ook hiervoor geldt dat eerst een paar uur buiten hangen dus betekent dat er heel wat litertjes water buiten verdampen en niet in de woning terecht komen.

Snor

De Geldsnor, kortweg "De Snor", is een blogger die zich ergens in het midden van zijn 30-ers bevindt. Getrouwd, meerdere kinderen, werkzaam in een boven-modale functie ontdekte hij in oktober van 2019 Het Begrip: Mr. Money Mustache. Nadat hij ALLES gelezen heeft wat MMM gepost heeft, kwam het idee om zelf te bloggen: wat is er in Nederland bereikbaar, in hoeverre wijkt onze positie af van de Amerikaanse mogelijkheden? En wat schetste zijn verbazing: ondanks het feit dat MMM een begrip is, een legende, 1 van de Grote Grondleggers van FIRE, was de website "Geldsnor.nl" nog beschikbaar. Deze naam is een geuzentitel, een eerbetoon zo u blieft.

14 gedachten over “De was buiten hangen in de kou: heeft dat zin?”

  1. Mijn was rook altijd heerlijk als het “gevriesdroogd” was! In mijn vorige huis had ik een groot balkon op het zuidwesten. Daar droogde ik in alle jaargetijden de was, behalve als het regende. Met name als het vroor en de zon scheen, ging dat prima!
    Helaas heb ik nu geen balkon meer en ik heb de wasmachine op zolder staan. Ik vind het niet veilig voor mijzelf om met een volle mand met nat wasgoed twee trappen af te dalen en de was in de tuin op te hangen. Dus vanaf maart 2007 droog ik altijd binnen, op zolder, aan de waslijn en aan wasrekken, o.a. in het trapgat.
    Ik heb geen wasdroger meer, die heb ik weggegeven. Ik heb een grote zolder, ruim genoeg voor waslijnen en het aan de lucht drogen van de was voor mijn 1-persoons huidhouden. Ik kan de zolder goed ventileren. De was is snel droog.

  2. Ik ben even de draad kwijt bij de grafiek. Moet dat geen exponentiële functie zijn, het extra gewicht van het water nam toch exponentieel af met de tijd? Wat is de eenheid ML?
    Maar interessant om dit te lezen. Ik droog mijn was vaak op zolder, dat zorgt er dus ook voor dat ik heel veel extra vocht moet verwarmen als ik geen raam openzet bij het drogen van de was. Dus dan is de besparing nog veel groter.

  3. Voor mij is het (helaas) nog 40 dagen tot de kortste dag, ik kan ook niet wachten tot de dagen weer gaan lengen 😉

    1. Bekijk het van de zonnige kant: al over 32 dagen wordt het later donker. De vroegste zonsondergang is namelijk op 13 december. Op 31 december gaat de zon alweer 10 minuten later onder (en komt dan 8 minuten later op). Vanaf 31 december wordt het zowel vroeger licht als later donker!

  4. Ja hier geniet ik dan weer van. Mijn lossepols observaties met cijfers ondersteund!
    De wind is in mijn ervaring een belangrijke factor. Als het waait, droogt de was aanzienlijk ook op niet heel zonnige dagen.
    Ik heb erg veel plezier van je blogjes!

      1. Erm, ik heb twee was lijnen op een balkon. De lijn het dichtst bij de raam gebruik ik voor dunne stukken zodat ze sneller drogen (reflectie?) en de grotere en dikkere stukken hang ik op de andere lijn. Ik heb de indruk dat ze beter drogen doordat ze daar beter kunnen wapperen. Ik kijk verder een paar keer of er al een stuk gedroogd is en zo ja, dan haal ik die meteen af zodat zon en wind vrijelijk om de resterende stukken kunnen spelen.
        Kun je daar wat mee? Zo niet, dan heb ik toch altijd nog een goede tijdsbesteding en gevoel dat ik goed bezig ben 😀

    1. Tot op zekere hoogte is dat inderdaad het geval! Er is een uitzondering. Enkele weken geleden was het een poosje fris, en toen opeens warm en vochtig. Het vocht condenseerde op de koude stenen omdat het dauwpunt daar bereikt was.

  5. Interessante post weer. Ik lees je graag!

    Hier gaan alleen de handdoeken in de droger. Verder gaat alles op de lijn. Zeker grote dekbed overtrekken. Die gaan zo vreselijk proppen in de droger.

    En ben ik het niet helemaal eens met jouw stelling om de was in de winter eerst een paar uur buiten te drogen, om minder vocht in huis te krijgen bij het drogen aan de lijn. Als je geen vochtig huis hebt (en dat hebben wij niet en uit jouw verhalen denk ik niet dat jouw/jullie huis vochtig is) is het alleen maar fijn om in de winter wat meer vocht in huis te hebben, aangezien de lucht in huis in de winter meestal gortdroog is.

Reacties zijn gesloten.