Geld verhuizen naar andere spaaraanbieders

Geldsnor zit met een dilemma. Zoals zovelen, denk ik. We houden een hoeveelheid contant geld (hoewel, het is giraal) beschikbaar voor noodgevallen. Dit hebben we momenteel nog staan bij onze huisbank, waar ook de hypotheek bij loopt en waar de diverse betalingen van geschieden en inkomsten binnenkomen.

Overzichtelijk. Maar duur. Duur in de zin van “opportunity costs”. Want de ING (onze huisbank) is tamelijk traag met het verhogen van rentes. Vanaf 1 maart gaan ze naar 0.5% tot 10.000 EUR en 0.4% tot 100.000 EUR. Dit is gezamenlijk ruim het dubbele van het huidige rentetarief.
En zet de rente zoden aan de dijk? Cynisch gezegd niet. In ons geval gaat het om een stijging van 67 EUR naar 162 EUR op jaarbasis, gebaseerd op het huidige spaarsaldo.
Maar, anders gezegd: we nemen soms best wel wat moeite voor een gelijksoortige besparing of zelfs een kleinere. Al is het nu een iets groter gedoe om geld weg te schrijven: de betaallimieten in de ING-app zijn aangepast naar standaard 2.000 EUR. Het is natuurlijk een kleine moeite om dit (tijdelijk) aan te passen.

Er zijn ook (Nederlandse) banken die al spaarrentes bieden van meer dan 1,5% (en onder het deposito-stelsel vallen). Dat betekent over ons spaargeld, wat we niet acuut nodig hebben, honderden euro’s per jaar verschil. Misschien gaan we het toch maar eens doen…

Energieverbruik: op weg naar de 0 in 2024

In een berichtje een poosje geleden hintte ik er al op: ik heb plannen om ons energieverbruik richting de netto-0 te krijgen. En dit niet alleen op jaarbasis (want dat is eenvoudig), maar op basis van opbrengsten en behoeftes in de wintermaanden. December en januari zijn de heikele maanden. Februari is al een eitje. november slechts een uitdaging.

Om te kijken of dit haalbaar is, zijn er een aantal dingen belangrijk: de definities en aannames. In deze blogpost gaat het over het volledige energieverbruik: dit is al het energieverbruik van Huize Geldsnor, uitgedrukt in kWh. Omdat ik gas niet zelf kan opwekken, is dit per definitie uitsluitend mogelijk bij tapwater op elektriciteit.

Maar we rijden ook (primair) elektrisch. We zullen ons laadgedrag niet gaan aanpassen om het doel te bereiken. Dat zou simpel zijn: de auto aan een publieke lader hangen en zelf geen elektriciteitverbruik ervoor hebben. Dat is natuurlijk het probleem verplaatsen. We laden dus zelf op, op onze eigen oprit. Tegen de laagste mogelijke kosten. Dit laatste is belangrijk: ik wil ook in de winter voldoende stroom kunnen opwekken om zelfvoorzienend te zijn. Dat betekent niet dat we in de praktijk zelfvoorzienend zúllen zijn: als elektriciteit duur is en ik het niet nodig heb, dan zullen we het verkopen. En als het hard waait, dan zullen we energie opslaan in de auto-accu’s en accumuleren als warmte!

Dit laatste is belangrijk mensen! Elektriciteit is moeilijk op te slaan. Met warmte gaat dit vrij goed. Met andere woorden: als er voldoende energie is, kunnen we dit via de warmtepomp opslaan in warm water (tap) of in de woning (thermische massa).

Nu heb ik eerder een blogpost geschreven over “off-grid” leven en de conclusie getrokken dat dit niet mogelijk is. Echter, ik heb nieuwe inzichten opgedaan.

De belangrijkste stap: besparen, besparen, besparen.

In de andere blogpost heb ik één belangrijk ding niet meegenomen: de mogelijkheid om energie te besparen. Ik verkeerde namelijk in de veronderstelling dat we al best zuinig waren in ons huishouden. Dat is misschien ook zo, maar het kon toch beter. In de periode december 2022-januari 2023 verbruikten we 2487kwh tegen 3427kwh een jaar eerder. Tegelijkterijd lag óók het gasverbruik 28% lager. De periode was qua weer vrijwel vergelijkbaar: 921 graaddagen vs. 950, een kleine 3% verschil nota bene in het nadeel van de afgelopen maanden.

Met andere woorden: alleen al ons gedrag zorgt voor een flinke besparing. Dáár had ik geen rekening mee gehouden!
Ondertussen zijn we bezig met actieve besparingen. Om een heleboel rekenwerk te voorkomen: het vervangen van alle ramen door triple glas zou een besparing van 23% moeten opleveren. Alleen een deel van de benedenverdieping reeds 14%. Dat is aanzienlijk.

Maar ook de techniek heeft niet stilgestaan.

Technische vooruitgang

Het oorspronkelijke artikel is meer dan 2 jaar geleden geschreven. Sindsdien zijn er geen mega-doorbraken geweest, maar wel de standaard-voortschrijding. PV-panelen zijn beter geworden. Omvormers zijn beter geworden. En ook is mijn inzicht in heatpipes verbeterd.

Ik heb becijferd dat we ongeveer 90 heatpipes kwijt kunnen op de daken (op het zuiden) waar nu geen zonnepanelen op liggen. Deze zullen in de winter een deel van het water voorverwarmen, maar zeker een flinke bijdrage leveren aan de vloerverwarming. Deze zal naar verwachting vrijwel volledig kunnen draaien op de beperkte waterhoeveelheid die opgewarmd wordt. Onze vloer is met 30 graden eigenlijk warm genoeg; zeker met triple glas.
Hiermee zouden we ons verbruik onder de 1000kwh moeten kunnen brengen; inclusief het opladen van de auto’s.

Die 1000kwh is echter nog steeds héél ver verwijderd van de opbrengsten van de zon. We kijken dus ook naar de mogelijkheid om de noordzijde van het dak vol te leggen met zonnepanelen. Dat heeft minder effect dan aan de zuidzijde. Dat verschil zal je vooral zien bij directe zonneschijn. Bij diffuus licht is dat echter veel minder het geval. Ik verwacht dan ook dat de opbrengst op bewolkte dagen vrijwel identiek is. In zijn totaliteit kunnen we toch rekenen op 400kwh in de winter. De kern van het probleem blijft zitten in de periode vanaf grofweg sinterklaas tot midden januari. Daarna neemt de zonkracht weer snel toe en zal het probleem dus kleiner zijn.

Als we al deze investeringen doorvoeren, dan zijn we in staat om 11 maanden per jaar volledig zelfvoorzienend te zijn. Een groot deel van het jaar zijn we zelfs netto leverancier van energie, grofweg van maart tot en met half oktober. De investeringen? Een kleine 25.000 EUR. Dat dan weer wel…

Een deel van de kinderopvang geregeld

Zoals bekend bij de vaste lezers: recentelijk ben ik weer aan het werk gegaan. De eerste week zit er ruim op, en ik heb het als erg prettig ervaren. Ik ben nu veel op kantoor geweest, maar dat is logisch aan het begin. Ik moet me alle systemen nog eigen maken, en natuurlijk ook kennis maken met iedereen. Wie heb ik nodig? Wat moet ik gedaan krijgen en hoe krijg ik dit het beste voor elkaar? Wie is mijn klant, en hoe tikt deze? Wat willen ze horen, wat wil ik niet zeggen en welk spanningsveld moet ik dus managen?

Wat mijn werk (qua invulling) echter bemoeilijkt is het feit dat er wachtlijsten zijn voor de kinderopvang. Niet van jongste dochter: die was al onder de pannen. Maar de andere 2 hadden slechts op 1 dag buitenschoolse opvang (BSO). En dit moest worden uitgebreid met nog 1 dag BSO, en 2 dagen voorschoolse opvang. Ik kan het gevoelsmatig niet maken om pas rond 09:30 op kantoor te verschijnen, zoals je wellicht kunt voorstellen.

Inmiddels is de voorschoolse opvang geregeld en is het nog slechts een paar weekjes doorbijten en noodoplossingen inzetten. De naschoolse opvang is een groter probleem: de donderdag (die ik nodig heb) is een populaire dag. En die wachtlijst duurt lang, want er staan nog een paar kinderen op de wachtlijst. Balen, maar het is niet anders.

Ondertussen ben ik ook in afwachting van het eerste loonstrookje. Spannend!

Wat kostte de carnaval dit jaar eigenlijk?

Overal om ons heen heb ik het gezien: carnaval was duur dit jaar. Het was ook uitgebreid (relatief) in het nieuws: het hossen zou duur zijn dit jaar.
Bij ons in de omgeving kostte een biertje (of een frisje) 3 EUR per consumptie. Daar blijft het echter niet bij, want dat gaat voorbij aan het belangrijkste onderdeel van het verdienmodel van dit soort evenementen: je moet munten kopen die niet inwisselbaar zijn. Een aanzienlijk percentage van de munten wordt niet meer ingeleverd en is dus 100% pure winst.

Zo ook bij ons. Het was wel gezellig, maar zó vreselijk druk dat ik het niet lang heb volgehouden. Vooral zaterdag was het afschuwelijk druk. Wel gezellig. Maar niet te doen: nog nooit heb ik het ergens zó druk gezien. En dat terwijl ik wel eens de metro in Tokyo heb genomen tijdens de spits en in steden als Hong Kong en Beijing ben geweest.

In totaal hebben we zaterdag 30 muntjes gekocht, voor 90 EUR. En er daarvan maar liefst 15 over gehouden. Ook vrienden hadden nog munten over, dus dit verkopen aan een ander ging ook niet.
Zondag waren de kosten 9 EUR: alleen wat te drinken voor de kinderen in de kroeg (ja, zo gaat dat met carnaval, en uiteraard was het in de categorie “limonade”). Wij hebben zondag niets gedronken en ’s avonds keurig gegeten wat we al hadden gekookt. Voorbereiding maakt koning!

Maandag was de kindercarnavalsoptocht, en aansluitend de grote optocht. Kosten: 8 EUR voor 3 frikandellen en 2 broodjes kroket. Valt niets over te klagen. In totaal heeft de carnaval nét iets meer dan 100 EUR gekost. Dat hebben we wel eens gekker gedaan!

Nieuwe bril voor maar liefst 0 EUR

Vandaag gaat het gebeuren. Dat wat iedere 2 jaar plaatsvindt: het in ontvangst nemen van een nieuwe bril. Want Geldsnor heeft een reuzedeal bij een opticien: iedere maand betaal ik 3 EUR en daarvoor krijg ik eens in de 2 jaar een nieuwe bril.

Wel met wat beperkingen: enkelvoudige glazen (dus niet multifocaal), ontspiegeld en krasvast, maar in een standaardmontuur. Het spreekt voor zich dat 3 EUR per maand (ofwel 72 EUR in totaal) een bedrag is wat niet noemenswaardig is. Niet voor iemand zoals ik, die de uitgang van zijn eigen huis uitsluitend op de tast zou kunnen vinden als de bril weg is.

Om die reden is mijn bril ook zelden beschadigd. Ik zeg zelden, maar het is nooit. Al meer dan 30 jaar ben ik brildragend en nog nooit heb ik 1 kras of andere beschadiging gehad. Wel balen voor de opticien: die wil altijd extra verzekeringen en dergelijke verkopen. Lieverds, die hoef ik niet. Alleen als je de bril niet altijd op hebt, loop je echte risico’s. Mijn bril valt niet. Mijn bril blijft nergens liggen. Die doe ik niet af in de auto, er gebeurt niets geks mee.

Dus nee, ik hoef geen brilverzekering. Normaliter had mijn bril overigens iets over de 300 EUR gekost. Een goede deal dus. Dit pakket verkopen ze ook niet meer. Er zit namelijk geen einddatum in, en geen inflatie-indexatie. Het is al 20 jaar (!) lang 3 EUR per maand.

En weet je nog dat ik schreef over de uitgebreide zorgverzekering voor dit jaar? Die heeft zelfs de 72 EUR terugbetaald!

Het is gelukt: energierekening op nul deze maand

Momenteel typ ik dit op een telefoon en dat is verre van ideaal. Dus ik kom later nog met mooie grafiekjes en dergelijke. Maar het is gelukt: ik krijg deze maand al geld terug van de dynamische energieleverancier.

Dit is nu nog het gevolg van hoe het werkt: in december is ingeschat hoeveel energie we zouden gaan verbruiken en tegen welk tarief voor de maand januari. Echter, het energieverbruik op het gebied van gas is vele malen lager dan ingeschat. Ook lag het tarief een stuk lager dan ingeschat.

Voor elektriciteit betrof het met name de lage tarieven. We hebben veel verbruikt, maar tegen gemiddeld een cent of 12 aan variabele kosten. Ongeveer de helft van de inschatting!

Dit betekent dat het werkelijke verbruik deze maand verrekend wordt met de inschatting voor maart: netto 20 euro terug. Lekker! Uiteraard maken we een reservering in de boekhouding voor het najaar. De verwachting blijft staan dat we netto uit komen op een eurootje of 0 per jaar.

Zo werkt het: afrekening van afgelopen maand, verrekend met het voorschot van aankomende maand. Dit voor de gasrekening.
Dit was de afrekening van januari. De overige variabele kosten zitten in het “voorschot energiebelasting”, wat 1/12e deel is van het totaal op jaarbasis.
Zo wordt het in rekening gebracht, vooraf. De inschatting is dus (variabel) 0,85 EUR per m3. De overige variabele kosten zitten in het “voorschot energiebelasting”, wat 1/12e deel is van het totaal op jaarbasis.

Carnaval

Het is weer bijna carnaval. Het feest waarbij wij zuiderlingen door de bovenrivierse medelijden worden weggezet als zuipschuiten en denken dat carnaval om niets meer gaat dan dat. Los van de historische ontwikkelingen en hoe het vroeger ging, heeft carnaval echter een veel diepere betekenis.

Niet meer vanuit de religie. Maar het is zo doorgeven met oude tradities, dat het een wezenlijk onderdeel is van onze cultuur. Maandenlang bouwt men aan wagens. Zijn er zittingsavonden, prinsenballen en allerlei andere lokale tradities.

Prins carnaval zijn is voor velen de grootste eer die je ten beurt kan vallen als zuiderling. En de Prins gaat wekenlang alle recepties af, bezoekt basisscholen en verzorgingshuizen.

Carnaval vormt de onderliggende cohesie van ons en duurt een maand of vier (van 11-11 tot carnaval zelf, aangegeven door de christelijke kalender). Ja, er wordt veel gedronken. Ja, er rijden wagens en we doen gekke dansjes. Maar het gaat, zeker in de dorpen en stadjes, om meer dan het zuipen. Het is hierdoor dat de carnaval in Maastricht, Eindhoven en Den Bosch wezenlijk anders is. Want daar komen de bovenrivierse medelanders om carnaval te vieren alsof het après-ski is. Ook leuk, maar een ander vast.

Ik zeg alaaf en in dialect dat we heus wel zullen zuipen tot we kruipen. Maar wel in mijn dorp. Geniet er van, als je onze traditie snapt. En blijf thuis als je dat niet doet. Komt alleen maar mot van!

Telefoonabonnement verlengen

Het is weer zover: het verlengen van het telefoonabonnement. Traditiegetrouw hou ik het een en ander bij van mijn telefoongebruik. Vooral het dataverbruik. Nu is het zo dat ik een abonnement heb met 10GB data en onbeperkt bellen en sms’en.

Dat laatste doe ik nooit. Dat eerste zelden. Ik bel vaak met mijn vrouw, maar verder weinig afgezien van zakelijk verkeer. Data is vooral voor navigatie, Spotify en het luisteren van boeken.

Ik zou wellicht best kunnen verkleinen in mijn abonnement. Maar het brengt zo weinig! Het levert misschien een paar euro per maand op. Maar het zou stom zijn om dit abonnement vast te houden: ik heb sinds kort ook weer een mobieltje van de baas. Zo’n fruitmachine. Ik kan er weinig mee, maar deze is wel gratis. Die maar gebruiken dan als de belminuten of data op zijn?

Leuk om te vermelden: ik mocht voor een aanzienlijk bedrag een telefoon uitzoeken voor het werk. Dit heb ik gedaan: ruim binnen budget. Nu bleek dat deze nog aanwezig was van een ex-werknemer en al een poosje oud was. Geen probleem! Mijn zakelijke toestel heeft de zaak dus geen cent extra gekost en niet tot consumptie geleid.

Sowieso staat vast dat ik mijn eigen nummer voor privégebruik behoud. Een prima splitsing tussen zakelijk en persoonlijk. Wat zou jij doen?

WOZ-beschikking en aanslag gemeentelijke belastingen: check!

Hoppa! Geldnerd schreef er vorige week al over: het is weer zover. De WOZ-beschikking is weer binnen. Zelf heb ik daar ook al eerder over geschreven, met de verwachting dat er 20% bij zou komen. Maar, gelukkigerwijs heeft onze gemeente de financiën goed op orde en daardoor zijn de lasten niet gestegen (of worden de toekomstige lasten hoger). Maar hier geen blunders met landaankopen of verkopen, geen grootschalige ambities ter grotere glorie van een wethouder of burgemeester zijn ego.

Niets van dat alles! Mijn verwachting is verder niet helemaal uitgekomen: ik had verwacht dat de woningwaarde zou stijgen tot 525.000 EUR. Dat blijkt niet helemaal correct: het is uitgekomen op 527.000 EUR. Dit resulteert echter in een maandelijkse gemeentelijke belasting (en alles wat daar bij hoort aan lokale lasten voor riool etc) van 134.97 EUR per maand. Ik had gebudgetteerd met 135. Een keurige afwijking, als je het mij vraagt.

Dit betekent ook dat de schuld-marktwaardeverhouding is gedaald van 84.33% naar 73%. Dat gaat lekker snel! De maandelijkse lasten zullen dalen met ruim 20 EUR. Heerlijk!

Verder merk ik dat ik nog héél veel blogposts in concept heb staan, maar door het nieuwe werk daar nog niet helemaal aan toe kom. Het zijn lange dagen en ik ben ’s avonds zomaar gewoon moe. Een ongekend gevoel voor mij. Ik moet 100 namen leren onthouden, maar ook allerlei projecten waar we aan werken, de samenhang, budgetten etc. Een flinke taak, in een rol die nog niet bestond bij de organisatie.
Tel daar bij op de flinke reistijd en het georganiseer rondom de kinderen (buitenschoolse opvang, voorschoolse opvang, voetballen) en je kunt je wellicht voorstellen dat ik ’s avonds wat vermoeider ben dan eerder.
Maar het komt goed. Het blog is ook veel te leuk om te laten versloffen. Deze maand ga ik alwéér de 20.000 bezoekers aantikken en de interacties zijn bijzonder leuk. Bedankt voor alle comments en toevoegingen. Ik reageer niet op élk berichtje, maar lees wel alles!

Ophef over megawinsten van Shell en consorten

De afgelopen anderhalve week is er veel ophef geweest over de megawinsten van de grote olie & gasbedrijven. Shell, TotalEnergies, ExxonMobil, BP en Equinor: allemaal schreven ze recordwinsten. Het sentiment is even herkenbaar als voorspelbaar: “Hoe kan het zo zijn dat dit soort bedrijven megawinsten schrijven in tijden dat de hardwerkende mens krom ligt om de energiereking te betalen? En alle winsten gaan naar de aandeelhouders!”

Vaak gaat dit gepaard met sentimenten dat alle aandeelhouders grote boeven zijn op luxejachten in Monaco met een penthouse in Dubai. De werkelijkheid is anders: veel aandelen worden gehouden door diverse pensioenfondsen, overheden en institutionele beleggers zoals BlackRock en dergelijke. Die laatstse zijn niet zélf direct investeerder. Althans: zij houden de aandelen wel aan, maar dat is in vrijwel alle gevallen het gevolg van het beleggen in Exchange Traded Funds (ETF’s). Als een ETF bijvoorbeeld de AEX volgt, dan zal een institutionele belegger automatisch houder moeten worden van aandelen in die index. Dat is dus niet per se een “keuze”.

Dat gezegd hebbende: ook Geldsnor is houder van aandelen in Shell. Ook ik profiteer dus van de megawinsten die dit bedrijf heeft geschreven.

Schuivend sentiment: is het ethisch?

In een vrije markt economie maakt “de markt” de prijzen. Er is een vraag, er is een aanbod. Wanneer de prijzen hier elkaar ontmoeten, komt er een transactie tot stand. Het product wordt verkocht.
In de olie & gasindustrie werkt dit niet anders: er is een bepaalde vraag, en een bepaald aanbod. Maar er spelen een aantal belangrijke factoren: zo is het aanbod tamelijk stabiel. Een olieput of gasbron produceert en levert zijn producten. Deze kun je harder of zachter laten pompen, zodat er meer of minder uitkomt. Maar het aantal putten en bronnen is stabiel. Je hebt niet zomaar eventjes nieuwe putten en bronnen er bij. Dit onderzoek duurt lang en is in grote mate een politiek spel. Concessies, steekpenningen, bodemonderzoek, milieu-onderzoek: het duurt jaren voordat een nieuwe bron werkelijk in gebruik genomen kan worden.

Daar schuilt een enorm risico. Als de vraag naar gas niet significant afneemt, maar wel één van de grootste leveranciers buitenspel wordt gezet, dan stijgt de prijs enorm. Immers, zo werkt de markt. De vraag blijft quasi-gelijk, maar het aanbod wordt afgeknepen.

Andere landen springen in dit gat. We noemen het vaak als “land X levert zoveel gas”. Maar het zijn slechts de landen die eigenaar zijn van de velden: de concessies om ze te exploiteren liggen bij bedrijven als… Shell, BP, TotalEnergies, ExxonMobil en Equinor. De prijs stijgt dus enorm (de groothandelsprijs is verzesvoudigd). Maar de exploitatiekosten gaan niet omhoog. Althans, niet significant.

De vraag rijst echter of dit ethisch is. In eerste instantie vond ik het niet zo’n probleem. Immers, het is een vrije markt, en kennelijk zijn we bereid om er voor te betalen. Maar is dat wel zo?
Feitelijk is dat niet zo, namelijk. We zijn niet bereid om er voor te betalen, maar voor een groot deel hebben we geen keuze. Het leven zoals we kennen in Europa is niet vol te houden zonder verwarming en elektriciteit. Het zijn basisbehoeftes. Basisbehoeftes waarin op korte termijn geen alternatieven te vinden zijn. Een onverwarmd huis is niet leefbaar. Een maatschappij zonder elektriciteit of brandstof is niet haalbaar, althans niet van de een op de andere dag.

En daar is volop misbruik van gemaakt. Het meest frappante is namelijk dat de grootste winst gemaakt is in het vierde kwartaal van 2022: een kwartaal waarin de gasprijs daalde. Maar vermoedelijk ook veel oudere contracten (tegen een lagere prijs) zijn afgelopen en vernieuwd zijn met de hogere prijzen van het vierde kwartaal.

Wat hier in het meest pijnlijke is, is de totale onwil en gebrek aan communicatievaardigheden van deze firma’s. Verwachten zij dat wij als aandeelhouder hier blij mee zijn? Er wordt met geen enkele compassie gesproken over hun megawinsten. Er worden geen nieuwe projecten aangekondigd om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen of dubieuze regimes. Met grote dividenden worden de aandeelhouders (vaak overheden, zeker bij Equinor) tevreden gehouden.
Of je doet wat TotalEnergies doet: je verhoogt je kosten door al je personeel overal zonder blikken of blozen een volledige inflatiecompensatie te geven. Een inflatie die grotendeels wordt aangejaagd door hun (sector breed) hoge prijzen.

Maar ook krijgen ze miljarden en miljarden in kas om hun business model in stand te houden. Opkopen van startups die het ze moeilijk maken of alternatieven bieden. Lobbyen voor wetgeving (of een beperking daarvan). En een verdere legitimatie van het fossiele business model: er valt geld mee te verdienen.

En de pest is: we kunnen er vrij weinig tegen doen. Als consument, maar ook de grootverbruikers niet: de firma’s zijn almachtig. Dat zien we al aan het getraineer in Groningen, of het afhandelen en verwoesten van de Nigerdelta of het socialiseren van de kosten van DeepWater Horizon en andere olierampen.
Maar we zien het ook aan het totale gebrek aan prijselasticiteit. De prijzen kunnen zo hoog opgedreven worden als men wil: want op korte termijn is er nauwelijks een correlatie te vinden tussen de prijs en het verbruik. Bij een prijsstijging van 600% op de groothandelsprijzen is de consumptie slechts 15% gedaald. Dat is een prijselasticiteit van 2.5%. Aanzienlijk kleiner dan bij voedsel (waar ook veel meer alternatieven zijn), woningen of transport.

Op langere termijn is het wellicht een ander verhaal: er wordt immers massaal vergroend. Overal in Europa zie je enorme inspanningen om meer zonne-energie te verkrijgen en meer windturbines te plaatsen. Dat gaat de winsten op korte termijn zeker niet drukken. Maar op lange termijn kan dit wel degelijk het verdienmodel onderuit halen. Maar het gaat langzaam. Te langzaam.

Voorlopig hou ik mijn aandelen Shell aan. Ze zijn van alle genoemde firma’s het minst-kwaad en de uitgekeerde dividenden gebruiken we voor nuttige alternatieven. Voor 2024 heb ik grote plannen om volledig zelfvoorzienend te zijn op energie-gebied. Zélfs in de winter, zonder saldering…