Poepsplosie: een pleidooi voor drukknopen in babykleding

Misschien herken je het. Een baby van een paar weken oud. Krampjes, buikpijn. Het moet allemaal nog goed gaan werken daar binnen.

Dan. Een schreeuw van pijn, strekkende beentjes, van kramp vertrokken gezichtje. Een scheet, het geluid wat lijkt op een leeglopend bad. Je hoopt. Je kunt alleen maar hopen. Je ruikt. Een weeïge lucht van babypoep dringt zich op aan je neusvleugels. Je hoopt nog een keer. Je houdt de illusie even in stand. De illusie dat het vocht wat je voelt water is.

Je staat op. Loopt naar de trap, naar boven. Misschien valt het mee. Je legt het kindje op de commode. Kak! Dat schattige boxpakje heeft van die knoopjes die door-en-door gaan. Je bent te laat. De hoop dat het van het gaatje tot het naadje vol is vervliegt. Je hoopt maar dat de hulptroepen beneden je roep door de babyfoon horen: dit wordt een badje!

Alsjeblieft. Drukknoopjes. Want in sommige situaties telt iedere seconde!

3.650.000kcal per jaar – hoe goedkoop kun je voorzien in je caloriën behoefte?

Deze blogpost is de eerste van een serie over “eten en drinken”. Dit gaat niet zozeer in op afvallen of gezondheid, maar over hypothetische kwesties: hoeveel kilogram voedingsmiddelen heb ik nodig van X of Y om aan de behoeftes te voldoen, en wat kost dit. Maar ook: hoeveel van deze caloriën kan ik zélf verbouwen in mijn tuin?

Ons gezin bestaat uit 5 personen, en samen wegen wij ongeveer 200kg. Het exacte maakt niet zoveel uit, het gaat om de rekensom. Ik besefte laatst tijdens het honden uitlaten dat dit betekent dat wij met z’n allen ongeveer 10.000kcal per dag verbruiken. En dit is 3.650.000 kcal per jaar. Een behoorlijke hoeveelheid. In kilojoules gerekend is dit iets meer dan 15 miljoen kilojoule (de officiële eenheid voor energie). Dit komt overeen met 462( komma 7758) liter benzine per jaar. Ofwel, 10.000 kilometer rijden staat ongeveer gelijk aan het voeden van een gezin van 5 op jaarbasis.

Enfin. Ik bedacht: laat ik eens uitrekenen wat dit allemaal betekent. Hoeveel kilogram koolhydraten, vet, eiwitten of vezels heb ik hier voor nodig.

Waaruit bestaat ons eten?

Ons eten is opgebouwd uit koolhydraten (suikers), eiwitten, vetten, vezels en natuurlijk mineralen, vitamines etc. Ik beperk me echter tot de eerste vier. Koolhydraten zijn de primaire brandstof van het lichaam: suikers worden getransporteert door je bloed naar alle cellen en daar afgebroken tot Adenosine triphosphate (ATP) wat dient als brandstof. Complexer ga ik het niet maken. Belangrijk om te weten: hersenen en zenuwen kunnen uitsluitend suikers gebruiken om te functioneren. Zonder koolhydraten ga je dood. Koolhydraten worden opgeslagen in spieren, maar voornamelijk in je lever.

De opslag van koolhydraten in spieren en lever is beperkt tot een paar honderd gram en een overschot wordt door het lichaam opgeslagen als vet. Ook een overschot aan vet wordt opgeslagen als vet, en een overschot aan eiwitten eveneens.

Vet is heel belangrijk: het is een opslag van energie en feitelijk een extra orgaan die onder andere je lichaam op temperatuur houdt (als isolatie) en de energiehuishouding reguleert. Het heeft ook invloed op je hongergevoel.

Eiwitten zijn de bouwstenen van je lichaam: hiermee worden spieren opgebouwd en in stand gehouden.

Ieder lichaam werkt hetzelfde: als je 2000 caloriën binnenkrijgt en je verbrandt er 2000, dan kom je niet aan. Als je er 3000 binnenkrijgt en je verbrandt er 3000, dan kom je niet aan. Als er 3000 verbrand worden en je krijgt er 2000 binnen, dan maakt je lichaam gebruik van reserves: koolhydraten uit spieren & lever en wanneer dit op is (de suikerspiegel in het bloed wordt te laag) schakel je over op vetverbranding. Dit is een stapsgewijs proces, de “drempelwaarde” bestaat niet in de praktijk. Het is niet zo dat je bij lage intensiteit geen koolhydraten verbrand en bij hoge intensiteit geen vet. Maar goed, daar gaat het hier allemaal niet om :-).

Overigens zijn er uiteraard factoren die een rol spelen bij gewichtstoename & verlies: er zijn genetische afwijkingen waardoor het hongergevoel extreem groot is en moeilijk af te remmen is. Er zijn ook condities waarbij het verbrandingsproces anders is (trager of sneller). Bedenk hierbij dat het om bandbreedtes gaat: een menselijk lichaam is niet dubbel zo efficiënt als een ander lichaam. Maar een verschil van 10% bij een inname van 2000kcal per dag is reeds 2 ons per week, ofwel 10kg per jaar!

Energie-inhoud

Iedere voedingsstof heeft zijn eigen energie-inhoud. Ik heb de waardes van het voedingscentrum overgenomen.

Energie inhoud per gram, in kcal
Eiwitten4
Vet9
Koolhydraten4
Vezels2

Met deze waardes kan ik bepalen hoeveel voedingsmiddelen ik nodig heb per jaar. Als ik uitsluitend suiker óf eiwit zou eten, zouden we 912.5kg per jaar nodig hebben. Als we deze caloriën zuiver als vet binnenkrijgen heb ik maar iets meer dan 400kg per jaar nodig en bij het eten van uitsluitend vezels maar liefst 1825kg per jaar. Da’s 5kg per dag aan droge vezels.

In de praktijk is dit vrijwel onhaalbaar. Ik zeg “vrijwel”. Er zijn vrijwel geen voedingsstoffen die bestaan uit uitsluitend vet, koolhydraten, vezels of eiwitten. Maar wel een paar.

Suiker bestaat bijvoorbeeld uit 100% koolhydraten. Er zit absoluut geen enkele verder voedingswaarde in suiker: geen vezels, geen vetten, geen eiwitten, vitamines, mineralen. Uitsluitend koolhydraten. Een kg suiker kost 0,49 EUR. Voor 447 EUR per jaar kan ik dus álle energiebehoeftes van het gezin afdekken!

Ook vet kun je in zuivere vorm kopen: 1kg vast frituurvet bevat 9000kcal. Een hogere energiedichtheid is in eten niet te vinden! Vloeibaar frituurvet heeft altijd een kleine hoeveelheid water er in, waardoor deze zelden boven de 95% vet uitkomen. Een kg frituurvet kost echter 2,85 EUR per kilo. Dit kost dus 1155,83 EUR per jaar!

Bij eiwitten wordt het al lastiger. Het product met de meeste eiwitten dat je kunt kopen is…Amandelen. Maar die bestaan ook voor >50% uit vetten. Kaas is een goede, doorgaans tot 25% eiwitten. Maar dit loopt al snel op in kosten. Moest je alle caloriën binnenkrijgen via amandelen (dus vet & eiwitten) dan kost dit bijna 6000 EUR per jaar.

De optie met amandelen is uiteraard het duurst. Misschien ook het meest smakelijk en zeker het meest gezond. Het is namelijk niet eenzijdig; het bevat vezels, koolhydraten, eiwitten en vetten en zelfs wat vitamine.

Ook leuk: je kunt natuurlijk ook voor groentes gaan. Zie jij jezelf al 24 ton ijsbergsla per jaar naar binnen duwen? Da’s 66kg per dag ;-).

De conclusie van dit eerste artikel over dit onderwerp: je hebt voedingsmiddelen nodig met een hoge energetische waarde om het letterlijk behapbaar te houden. Zuiver vet & suiker is geen optie. Niet alleen is dit niet lekker, het is ook ongelooflijk ongezond – niet alleen door wat er ín zit, maar vooral wat er niet in zit. We moeten op zoek naar de balans.

Volgende artikel: op zoek naar de balans. Wat kost een gevarieerd dieet?

Telefoonabonnement verlengen: -8,5 EUR pm

Ik geef niet zoveel om telefoons. Vanuit het werk heb ik vanaf 2011 een iPhone gehad en daardoor heb ik 3 iPhones op rij gehad: een 4S, een 5S en een SE (van model 2017). Die laatste had het vrij plotseling begeven in februari en toen heb ik een nieuwe telefoon gekocht. Een Nokia 5.4 van 199 EUR. Goede deal, tot nu toe. Al moet ik zeggen dat dit natuurlijk nog te bezien valt: mijn SE kostte in juni 2017 360 EUR en heeft het 38 maanden volgehouden en heeft bijgevolg dus 9,5 EUR per maand gekost.

De Nokia moet het dus 21 maanden volhouden om goedkoper te zijn. Ik neem nooit een telefoon bij mijn abonnement en heb dus ook altijd een sim-only abonnement. Momenteel is dit abonnement er eentje voor onbeperkt bellen & smsen (wie doet dát nog?) en 7000mb data. Kosten? 16,45 per maand.

Maar uiteraard ben ik veel kostenbewuster geworden sinds ik Mr.MoneyMustache heb ontdekt. Een verlenging van een abonnement betekent ook dat ik goed moet kijken wat ik nodig heb. Qua belminuten wist ik het al: ik haal de 100 minuten per maand nog niet eens. Dus 100 wordt het maximum.

Maar data? Ik had geen idee. Het was een missende parameter in mijn uitgebreide excelsheets. Het maakte ook niet uit, de 7000 heb ik nooit aangetikt dus tót het moment van verlengen was het niet relevant.

Bovenstaande heb ik geplot: de absolute hoeveelheden en het gemiddelde over 3 maanden. Er zijn 4 flinke uitschieters: juni 2019, september 2019, juni 2020 en november 2020. Deze trekken het gemiddelde flink omhoog.

Wat zijn de data-drivers?

De pieken komen overeen met een aantal zaken: juni 2019 was een vakbeurs in het buitenland waarbij ik veel data heb gebruikt omdat ik geen gebruik maak van onbeveiligde of slecht beveiligde hotel-wifi’s. Juni 2020 was vakantie waarbij ik simpelweg geen wifi had. En november 2020 komt enerzijds wederom door vakantie (streamen van filmpjes en muziek in een vakantiehuisje) en anderzijds door een videocall tijdens deze vakantie via mijn telefoon als hotspot.

Dit verklaart de pieken. Maar nu het standaardverbruik: waar gaat al die data aan op? De verklaring is eigenlijk eenvoudig: Spotify en Storytel. Bij Spotify heb ik een gratis account en kan ik dus niet downloaden. Bij Storytel kan ik wel downloaden maar doe ik dit niet altijd.

Hiermee is mijn dataverbruik ook simpel te beperken: stream niet meer via Spotify tijdens het autorijden en download de boeken voor Storytel ipv. te streamen.

Hiermee moet mijn gemiddelde dataverbruik royaal onder de 2000mb komen te liggen. Dus welk abonnement hoort hier bij?

Ik heb gedacht: laat ik gaan voor het allergoedkoopste. Maar dat heb ik niet gedaan. Het verschil tussen 1000mb data per maand en 2500mb was slechts 1 EUR. Ik kon dus kiezen tussen 100 minuten bellen & 1000mb voor 7 EUR per maand, of 100 minuten bellen & 2500mb voor 8 EUR per maand. Evident waar ik voor gekozen heb, want het voorkomt net dat beetje stress dat je geen data hebt tijdens bijvoorbeeld vakanties.

Er was méér om uit te kiezen, maar ik wil eigenlijk niet overstappen naar een andere provider. Ik heb er wel naar gekeken, maar je moet dan ook meenemen dat er aansluitkosten zijn bij het overstappen. In dit geval zou voor een gelijke bundel het goedkoopste abonnement via Simpel lopen. Kosten? 7.50 EUR per maand. En dan nog 20 EUR aansluitkosten, wat het geheel voor dezelfde looptijd op 8,33 EUR brengt.

Conclusie: over een paar maanden gaat mijn rekening met >50% naar beneden, behoud ik hetzelfde telefoonnummer & netwerk (waar ik geen klachten over heb) en was er geen goedkopere optie. En toch weer 100 EUR per jaar bespaard.

Draag je het niet? Verkoop het dan! Vinted…

Sinds een aantal dagen terug heeft Lieftallige Echtgenote iets ontdekt. Vinted. Je kent het vast wel van de reclame en ongetwijfeld zijn ze ook actief op sociale media (maar ikke niet).

Ze heeft de app gedownload. Accountje gemaakt. En inmiddels al heel wat kleren verkocht! Het werkt schijnbaar écht. Een aantal kledingstuks is al verhandeld (en andere ook al weer binnengekomen). De oogst? Ongeveer 50 EUR nu in de eerste week. En een legere kast, want er is kleding verdwenen die we echt never-nooit-niet-meer gingen dragen maar die verder prima was: positiekleding voornamelijk.

De eerste ervaring is zeer positief. Het werkt vrij simpel: fotootje maken, categorie selecteren, prijs bepalen. Het wordt verkocht (of niet), je print een label uit en geeft het af bij een pakketpunt. Als de koper het heeft ontvangen markeert deze “ontvangen” en het geld wordt bijgeschrevne in je account. Het geld wat je verdient met de verkoop blijft op het account staan en je kunt kiezen of je dit laat uitbetalen, of gebruiken als tegoed om zelf bij anderen kleding te kopen.

Nog geen addertjes tegengekomen en een zeer gebruiksvriendelijke interface. Aldus Lieftallige Echtgenote. Dus, tipje als je iets milieuvriendelijks wilt doen (namelijk hergebruiken van kleding), ruimte nodig hebt en wat extra centen kunt gebruiken: Draag je het niet, verkoop het dan!

De Waanzin van Waterstof

Overal hoor je tegenwoordig de roep om waterstof als oplossing voor de energietransitie. Nu hoor ik je denken: wat heeft dat met financiën te maken? Welnu: wie denk jij dat het bedrog gaat betalen?

Waterstof is een prachtig goedje: een hoge energiedichtheid en eenvoudig te maken. Pak een kuub water, hang er een positieve en een negatieve pool in (een elektrische pool, niet iemand uit Polen!) en vang de gassen die ontstaan op. De een is zuivere zuurstof, de ander is waterstof. Stop dit in een tank en je kunt het eeuwig opslaan.

Op het oog is het heel logisch om waterstof in te zetten om overschotten van de elektriciteitsproductie te gebruiken om hier waterstof van te maken. Het balanceert het netwerk zodat je geen grote pieken of dalen hebt. Het is groen, want de stroom hield je anders over en gaat dus verloren.

Maar: er zijn een paar nadelen. En die worden doorgaans niet belicht.

  1. Waterstof is heel erg inefficiënt om te maken. Bij het splitsen van water in zuurstof en waterstof gaat energie verloren. Dat ga je met onderzoek niet echt verbeteren, het is inherent aan de reactie omdat je de banden tussen de moleculen verbreekt. En dat kost energie, en zal altijd energie blijven kosten.
  2. Uiteindelijk met alle verliezen (elektriciteitsproductie – waterstof – opslag – elektriciteitsproductie) heb je grofweg 4x zoveel energie nodig als de waterstof oplevert. Je hebt dus 4x méér windturbines en zonnepanelen nodig om dezelfde hoeveelheid waterstof te maken. Dus het is niet echt een oplossing voor mensen die niet houden van windturbines.
  3. Een elektrolyser is heel erg duur. Het schijnt ongeveer 1.25 EUR per kw vermogen te kosten. Een elektrolyser van 1 gw kost dus 1.25 miljard EUR. De Nederlandse “grid” vraagt een vermogen van ongeveer 20GW. Deze wil je draaiende houden en zal dus óók draaien in de praktijk wanneer het niet waait.
  4. Waterstof is NIET te gebruiken in het netwerk van gas wat we rijk zijn in Nederland. Waterstof is het kleinste molecuul wat er is en lekt dus veel meer weg dan het grotere methaangas (aardgas) wat er nu doorstroomt. Bovendien: wie gaat de aanpassingen betalen van A. het netwerk en B. kookplaten en CV-ketels? En denk je dat dit goedkoper en eenvoudiger is dan het aanpassen van het elektriciteitsnet?
  5. Er is géén overschot van groene elektriciteit op dit moment, of in de nabije toekomst.
  6. Het implementeren van waterstof vertraagt de transitie vanwege de nodige aanpassingen aan netwerk en randvoorwaarden.
  7. Waterstofauto’s kunnen niet zomaar tanken. Ten eerste is het duur, ten tweede kunnen de stations niet overal geplaatst worden en ten derde duurt het tanken lang. Jep. Het duurt lang: nadat je voorganger getankt heeft moet het station eerst weer voldoende druk opbouwen, wat tot 20 minuten kan duren…

Maar waarom willen “ze” het allemaal dan?

Het is altijd belangrijk om te kijken wat de achterliggende mogelijke belangen zijn. Milieuclubs verwijt ik onwetendheid. De grotere industriële partijen zoals Shell, Gasterra en energiebedrijven hebben andere belangen. Zij verkopen gas en willen dat blijven doen, zo lang het kan. Door in te zetten op waterstof als vervanger van gas blijven ze óók in de toekomst relevant en blijven ze langer relevant voor de huidige “oplossing”: gas. Ondertussen slurpen ze miljarden aan subsidie op voor hun eigen business model wat daardoor automatisch NIET terecht komt bij échte oplossingen.
Een deel van die “echte oplossingen” zijn in dit kader niet de verkopers en producenten van zonnepanelen en windturbines. Ook zij hebben een belang bij een grotere noodzaak voor hogere pieken om de waterstofproductie op gang te houden. Je moet immers 3-4x zoveel vermogen installeren!

De netbeheerders hebben een ander belang: zij lopen achter in het doen van investeringen om alles elektrisch te maken. Dit is wellicht een goede reden om (enigszins) in te zetten op waterstof.

Waterstof is verder een prima toepassing in de industrie. Je kunt hiermee eenvoudiger hoge temperaturen bereiken dan met elektriciteit. Maar in alle andere gevallen is het energievernietiging.

Wat is dan wél een oplossing?

Allereerst: waterstof zál een rol spelen in de energiehuishouding. Ook al is het heel duur, er zijn best verdienmodellen te bedenken waarbij waterstof geld oplevert omdat het heel snel piekvermogen kan leveren (waar veel voor betaald wordt door de netbeheerders) en snel vermogen kan opnemen (bij overschotten, waar óók veel voor betaald wordt).

Dat is ook een hele goede en gezonde rol, met een prima business model. Dit is ook heel anders dan de waanzin van het maken van windmolenparken voor enkel en alleen waterstofproductie.

De oplossing ligt gedeeltelijk in het probleem: het vermogen is niet langer vraaggestuurd. “Vroeger” volgden centrales de vraag. Een basisvermogen wordt op de plank gelegd door Borssele (want kerncentrales draaien nu eenmaal voluit) en daarna door kolencentrales. Gascentrales zijn beter in het opvangen van pieken en zorgden voor het laatste stukje.

Die markt is nu anders: het is aanbod-gestuurd. Zonnepanelen en windturbines leveren gewoon en hebben geen “marginale kosten”. Draaien is net zo duur als niet draaien. Tenzij de stroomprijs negatief is, dan schakel je ze uit. Het best kun je dus de vraag ook laten sturen door de prijs. Auto’s en warmtepompen zijn in staat tot het opnemen van relatief grote vermogens. Bij warmtepompen werkt dit overigens maar beperkt: het grootste vermogen is nodig in de winter, waar het aanbod in de zomer met name piekt. Maar auto’s zijn een goede oplossing.

Maar ik wil ook verder denken: wanneer gaan er machines op de markt komen die écht slim zijn? Wasmachines, drogers, vaatwassers: laat de machines zelf bepalen (via IoT) of ze aan moeten op basis van de weersomstandigheden (je eigen zonnestroom) of de marktprijs. Hiermee krijg je een automatisch “peak-shaving”, het verlagen van de teruglevering.

Exact hetzelfde kun je doen met airco’s in de zomer. Een slimme airco die ingesteld staat op, laten we zeggen, 22C kan bij uitbundige zonneschijn en verwachtte hoge temperaturen in de avond best tijdelijk terugkoelen tot 20C om op die manier meer vermogen te gebruiken tijdens het goedkoopste moment, zodat er tijdens het duurste moment (rondom het ondergaan van de zon) géén vermogen nodig is.

Berekeningen hieromtrent heb ik nog niet gemaakt (maar vertrouw me, die komen er aan!). Maar het lijkt me een zeer plausibele oplossing. In ons huishouden doen we dit reeds: als de zon schijnt laden we de auto op. Als de auto vol is laten we (indien nodig uiteraard) de wasmachine, droger en vaatwasser draaien. Dit al naar gelang de zon schijnt: als er minder vermogen voorhanden is draait 1 van die apparaten en niet allemaal. Idem dito voor de airco: als het heel warm is buiten (>30C, of eigenlijk als de binnentemperatuur boven de 25C dreigt te komen) gaat de airco binnen aan. Overdag zet ik deze dan iets lager, zodat in de avond er geen vermogen nodig is. Op die manier probeer ik mijn “eigen verbruik” te vergroten en het netwerk niet te belasten door terug te leveren met grote vermogens en later juist weer het afnemen van grote vermogens.

Dit kan ook op grotere schaal en ook industrieel. Maar helaas ontbreekt het daar nu nog aan…

Hallostroom: is zonnepanelen huren een goed idee? (NEE!)

Om bij het begin te beginnen: het idee is sowieso goed. Hoe meer mensen zonnepanelen hebben én de stroom zoveel mogelijk zelf verbruiken op het moment dat het geproduceerd wordt, des te beter. Dus als je zonnepanelen hebt: wassen, drogen & vaatwasser als de zon schijnt.

Zonnepanelen kopen is sowieso al een goed idee: met mijn zonnepaneleninstallatie van 9600wp zit ik op een terugverdientijd van 55 maanden zoals het zich nu laat aanzien. Absoluut niet slecht, lijkt me. Over de levensduur van 25 jaar (althans, de gegarandeerde “lineaire afname”, ze gaan wellicht langer mee!) verdien ik er 46.000 EUR op. Ná aftrek van de initiële investering en zónder rekening te houden met wijziging in tarieven (of saldering, om volledig te zijn).

Enfin, het is niet iedereen gegeven om zonnepanelen te kopen omdat, laten we eerlijk zijn, voor sommige mensen een investering van een paar duizend euro heel veel geld is. Maar van de week viel mijn oog op een reclame van Hallostroom: zij kopen de panelen en jij huurt ze van hen.

Hoe gaat het in zijn werk?

Ik heb op de website van Hallostroom een vorig adres ingegeven. Dit omdat ik op het betreffende adres zélf jarenlang een zonnepaneleninstallatie tot mijn beschikking had en dus weet wat het opleverde in de praktijk en hoeveel panelen er op pasten. Destijds had ik 14 panelen van 275wp en een 3k omvormer (dus maximaal 3000W vermogen).
Vervolgens kun je op de website kiezen of je een plan-op-maat wil, of een automatische dakcheck. Ik heb gekozen voor een automatische dakcheck, mede omdat het niet mijn huis (meer) is. Helaas bleek het algorithme te dom of te slim: er kon geen resultaat gevonden worden. Kan kloppen, want op de satellietfoto’s zie je natuurlijk dat er al panelen op liggen!

Dus heb ik het huis van de buren gepakt. Net zo groot, zelfde oriëntatie. Helaas ook hier geen succes! Enfin, lang verhaal kort: ik heb het tóch voor elkaar gekregen om een resultaat te krijgen voor 14 panelen, maar ditmaal op mijn huidige woonhuis. Ik heb de gegevens dus allemaal teruggerekend naar een gelijksoortige installatie.

De Voorgestelde Installatie

Er wordt niet opgegeven hoeveel WP de installatie is, maar wel dat de nieuwe stroomrekening daarmee “0 EUR per maand is”. Men gaat uit van een verbruik van 5000kwh (want dat heb ik ingegeven) en dat zou betekenen dat ik een installatie heb van ongeveer 6000wp. En daar gaat het mis: dit zou uitkomen op 428wp per paneel. Dit is grofweg 30% hoger dan “mogelijk” – en ook aanzienlijk hoger dan de 370wp panelen die ze zelf in de brochure hebben staan. Mijn huidige installatie draait op 330wp per paneel. Gezien deze installatie op het zuiden is gericht (evenals mijn voorbeeldwoning), voorzien is van optimizers (die de output verhogen) en een topmerk-omvormer schat ik de verwachtte opbrengst in als “niet plausibel“.

De Huurkosten van de Voorgestelde Installatie

De kosten voor het huren bedragen 59 EUR per maand. Schappelijk bedrag zou je zeggen. Of niet? Een 6000wp installatie zou ongeveer 6200 EUR mogen kosten, na aftrek van de BTW die je terugkrijgt. In ongeveer 9 jaar (8.75 om exact te zijn) heb je evenveel geld betaald aan je huurabonnement.
Maar, zoals gezegd hierboven, is het buitengewoon onwaarschijnlijk dat het werkelijk een 6000wp installatie betreft. De 4620wp mogen ongeveer 4800 EUR kosten. Na 81 maanden heb je dus het volledige aanschafbedrag betaald.

Het abonnement loopt echter 15 jaar. 180 maanden. Je betaalt dus in werkelijkheid 10.620 EUR voor je installatie, ipv. 4800. In die 10620 EUR zit btw, die je niet betaald zou hebben als je direct het bedrag zélf geïnvesteerd zou hebben. Feitelijk betaal je de installatie dus dubbel.

Na 15 jaar mag je de installatie kopen voor “slechts” 35 EUR per paneel: 490 EUR afkoopsom dus nadat je al 10620 EUR betaald hebt, voor iets wat nog geen 4800 EUR had moeten kosten. Daarna heb je wel gratis energie voor 15 jaar – al blijft onvermeld wat er gebeurt met de omvormer, die doorgaans 15 jaar meegaat…

De Opbrengsten & stroomtarieven

Er word zoals eerder gesteld gerekend op een opbrengst van 5000kwh met een installatie van 5180wp. Dit systeem zal in de praktijk waarschijnlijk uitkomen op 4600-5000kwh per jaar. Die 400kwh verschil is 92 EUR per jaar, of 7,7 EUR per maand.

Een misleidend screenshot van Hallostroom om je te "overtuigen" om zonnepanelen te huren. Het is alleen geen goede business case: het is veel te duur.
Screenshot van de website van Hallostroom

De werkelijkheid is iets weerbarstiger. Ten eerste rekent Hallostroom (overigens heel transparant) met 0.23 EUR per kwh. Dat de kosten worden afgerond op 96 EUR per maand ipv. 95.80 vergeef ik ze. Een realistischer prijs is echter 0.21 EUR per kwh. Variabel kun je het momenteel krijgen voor 0.206, “vast” voor 0.215. Enfin, met de waarheid in het midden:

De werkelijke besparingen per maand. Toch een stukje kleiner. Moet wel de zon zoveel schijnen als ze zeggen...

Ai. Inmiddels voel je je behoorlijk bekocht. Want de besparing is nog maar 28.5 EUR per maand. In 14 jaar is de installatie pas terugverdiend. Geen probleem, want je zit er toch 15 jaar aan vast.

Maar nu komt het volgende: salderen gáát een keer afgeschaft worden. De salderingsregeling wil zeggen dat de stroom die je in de zomer teruglevert, afgetrokken wordt van het hogere verbruik in de winter. In de zomer produceer je immers meer en verbruik je minder en in de winter vice versa. Hier wil men (eigenlijk alle partijen) iets aan doen.

Relevant hierin is het percentage eigen verbruik (en het daaraan gerelateerde absolute verbruik). Voor mijn (zeer grote) installatie ziet dat er als volgt uit:

Het percentage eigen verbruik van je eigen geproduceerde zonne-energie is relevant als later het salderen wordt afgeschaft.

Maar let op: niet alleen mijn installatie is groot (9600wp), ook mijn verbruik (>10000kwh per jaar) is hoog. Het werkelijke percentage eigen verbruik bij een kleinere installatie en een lager verbruik is daarmee niet noemenswaardig, zoals je kunt zien in de plot van het verbruik van het vorige huis (waar we geen warmtepomp & elektrische auto’s hadden):

Wat betekent dit nu concreet? Welnu: als het salderen wordt afgeschaft, dan heb je het grootste voordeel over de kwh’s die je direct verbruikt. Die haal je niet van het net en leveren dus de volledige prijs als voordeel.

De overige kwh’s worden teruggeleverd en daar krijg je, in mijn rekenvoorbeeld, nog 0.1 EUR per kwh voor terug. Let op: dat is fórs hoger dan momenteel bij aanbieders het geval is muv. Greenchoice.

Ook dit is geplot in een grafiek, maar teruggerekend naar 5180wp:

In euro’s per jaar is de impact enorm. Waar je eerst nog voor 1211 EUR per jaar terugleverde met complete saldering, keldert dit nu naar 713 EUR per jaar. Een verschil van 400 EUR per jaar. Let op dat deze cijfers íets afwijken van de eerdere cijfers omdat ik mijn werkelijke opbrengsten heb teruggeschaald naar 5180wp en geen “stelposten” heb gebruikt.

Dit verschil is gemiddeld 33,33 EUR per maand. Van je besparing van 28,5 EUR per maand blijft niet veel meer over na saldering: je bent méér geld kwijt dan wanneer je geen zonnepanelen had gehuurd.

Alternatieven

Er zijn alternatieven. Heel veel. Eigenlijk is het zo, dat je dit gewoon simpelweg niet moet doen. Heel veel mensen denken dat een systeem ongelooflijk duur is, terwijl dit in de praktijk wel te behapstukken valt. Het geld lenen via een energiebespaarlening van de overheid (rente rond de 1% én aftrekbaar) maakt het veilig en goedkoop. Zelfs een consumptief krediet is nog goedkoper. Qua kosten kun je zélfs het systeem nog beter met je creditcard betalen! Serieus: na 4 jaar heb je minder rente betaald dan je de komende 15 jaar gaat betalen en het systeem is van jou. Sterker nog: de afkoopsom na 15 jaar staat gelijk aan de cumulatieve rente op je creditcard over de laatste 20 maanden.

Het is zelfs goedkoper om een zonnepanelen-installatie met een credit card af te rekenen met 18% rente dan ze te huren via Hallostroom.

Conclusie

De conclusie is kort en simpel: het lijkt een hele mooie oplossing voor mensen die geen geld hebben om het zelf te investeren. Een nobel streven zelfs. Maar in de praktijk wijzen de cijfers iets anders uit: het is erg duur en de voorwaarden zijn ongunstig. Na 15 jaar heb je 11.110 EUR betaald voor het systeem, ipv. ongeveer 4800 EUR die je vooraf zou hebben geïnvesteerd. Als je de 4800 EUR niet hebt en wel zonnepanelen wil, kijk dan eens bij provinciale leningen zoals de energiebespaarlening. Kijk naar consumptieve kredieten of zelfs je credit card: vrijwel alles is goedkoper dan ze “huren”.

Trap ook niet in het stukje “verzekering”. In vrijwel alle opstalverzekeringen zijn zonnepanelen gewoon meeverzekerd. Tevens vergen ze geen onderhoud en gaan ze zelden tot nooit kapot.

Is mijn WOZ-verhoging écht zo slim?

Disclaimer: dit is alleen van toepassing op woningen zonder NHG en met boeteopslag in de hypotheekrente. Tevens hebben wij een gedeeltelijke aflossingsvrije hypotheek.

Eerder schreef ik over het bezwaar wat ik maak tegen de verhoging van mijn WOZ-waarde. Deze vind ik namelijk niet hoog genoeg: ik heb voor meer dan 70.000 EUR eigen geld verbouwd aan dit huis, waaronder het volledig vernieuwen en vergroten van de badkamer, aanleg van airco, vloerverwarming, tientallen zonnepanelen, een laadinstallatie voor de auto enzovoorts.

De gemeente vond dat de woning 1.6% in waarde gestegen was sinds wij het kochten (ook al was dit reeds 20% meer dan de WOZ-waarde van het jaar ervoor). Ik denk dat het zeker nog eens 10% meer waard geworden is. In plaats van 422.000 EUR zou de WOZ waarde op de peildatum 472.000 EUR moeten zijn.

Jan & alleman bezwaarbureautjes

En ik weet dat er jan-en-alleman-bureautjes zijn die bezwaar willen aantekenen om het goedkoper te maken. Want de gemeentelijke belastingen gaan omhoog als je huis meer waard is. Als de gemeente mijn bezwaar honoreert, dan gaan mijn gemeentelijke belastingen omhoog met 67 EUR per jaar, ongeveer 5 EUR per maand.
Niet zo spannend.

Maar ik was het eigenwoningforfait vergeten mee te rekenen. Dit is 0.5% van de woningwaarde, dus een aanpassing daar is veel negatiever. En dat is ook zo: dat kost aanzienlijk meer geld. Eveneens had ik geen rekening gehouden met de steeds lager wordende hypotheek.

Onze hypotheek is gedeeltelijk annuitair en gedeeltelijk aflossingsvrij. Geplot ziet dat er zo uit, bij een gelijkblijvende WOZ-waarde van nu af aan. Dat is natuurlijk niet zo realistisch…Let op dat de aflossing redelijk wegvalt op deze schaal: die loopt op van 5500 EUR in dit jaar tot 9600 EUR in het laatste jaar. Dit is verder gerekend zónder verdere aflossingen en met gelijkblijvende annuïteit.

Maar het leuke is, dat door de verhoging van de WOZ-waarde de Loan-to-value meteen 85% is. Daarmee krijg ik een rentekorting van 0.22%. En die gaat over het hele hypotheekbedrag.
Nu hoor ik je denken: maar vriend, de lasten gaan ook over de gehele WOZ-waarde. En dat klopt. Maar ik kan alleen invloed uitoefenen op de éxtra WOZ-verhoging. Het huis heeft een bepaalde waarde tenslotte.

Nu komt “de Kleurplaat”. Heel veel lijntjes. 2 rechte lijnen: de verhoging van het eigenwoningforfait (EWF) met 250 EUR per jaar (immers, de door mij voorgestelde waarde is 50.000 EUR hoger dan nu) en de 67 EUR per jaar aan verhoogde lokale lasten.
De boeteopslag wordt steeds kleiner, tot uiteindelijk er een rentekorting ontstaat. Aan het eind blijft dit gelijk, omdat bij 55% van de woningwaarde het feestje voorbij is.

De netto bedragen heb ik ook meegeplot. Hierin is rekening gehouden met het netto-effect van het EWF (tegen de hoogste belastingschijf) en de verlaging van de hypotheekrenteaftrek.

Netto onderaan de streep bespaar ik in de 27 jaar die mijn hypotheek theoretisch nog zal lopen 4652 EUR.

Maar dit is niet het volledige plaatje. Immers, ook zónder extra WOZ-verhoging zou ik op gegeven moment aanspraak maken op een verlaging van de boete-opslag. En die is zelfs veel groter. De besparing zou dan maar liefst 7854 EUR zijn.

Dus het is NIET zo slim als het lijkt?

Door de extra verhoging van de WOZ-waarde bespaar ik 4652 EUR. Dit omdat een deel van de lagere lasten al direct leidt tot hogere lasten aan de andere kant: minder hypotheekrente-aftrek, hoger EWF en hogere lokale lasten. Zodoende is de gewone renteverlaging (door het aflopen van de annuiteit) zelfs groter: 7854 EUR.

Maar nee. Ook nu hebben we nog 1 dingen nodig om dit plaatje compleet te maken. De totale rentelast over de looptijd.
Met de extra verhoging is de totale rente in de komende 27 jaar 159.344,68 EUR. Zónder die verhoging is de totale rente 164.505,18 EUR.
Dus ook al lijkt het alsof ik mezelf bestolen heb van 7854-4652 EUR = 3200 EUR, in totaal levert het nog eens 164505-159344 EUR op: 5161 EUR.
Netto over de resterende looptijd dus 1961 EUR.
Een prettige bijkomstigheid is dat de enige die hier in verliest, de bank is. Zij krijgen iets minder inkomsten. Maar de gemeente krijgt keurig zijn belasting binnen, waardoor ze de wegen kunnen onderhouden, de lantaarnpalen aan kunnen maken en andere nuttige dingen doen. De rijksoverheid krijgt via de diverse kanalen meer geld binnen in de vorm van minder hypotheekrenteaftrek en hoger eigenwoningforfait. En ik bespaar bijna 2 volledige hypotheektermijnen, álle kosten meegenomen.

Blog 6 maanden actief: de bezoekerscijfers

Sinds september 2020 blog ik redelijk fanatiek op deze site. En eerlijk gezegd vind ik het verslavend. De reacties, de statistieken: heerlijk gewoon. Ik bedacht net dat ik dus exact 6 maanden écht actief ben en besloot om eens te kijken hoe het gaat met de ontwikkeling van de bezoekersaantallen. En ik moet zeggen: het valt me niets tegen!

Januari was de beste maand tot nu toe, vooral dankzij mijn blogpost over de stresstest van de aflossingsvrije hypotheek: meer dan 6000 keer gelezen in een aantal dagen. Maar ook een aantal andere blogposts hebben zeer goed gescoord, zoals de opbrengst van zonnepanelen in de winter (ruim 1500x). Vanaf november heb ik iedere maand meer dan 2000 unieke bezoekers gehad en nu reeds 2 maanden op rij meer dan 10.000 pageviews. Leuk!

Deze maand heb ik de volgende blogs nog op stapel staan:
1. Terugverdientijd van een kip (ja, écht waar!)
2. 2-Euro maaltijden
3. Elektrisch rijden of op brandstof: terugverdientijd van een elektrische auto
4. Isoleren: wat levert het op?
5. ROI van zelf eten verbouwen
6. Is mijn WOZ-verhoging echt zo slim?
7. De waanzin van kernenergie
8. Hallostroom – is het huren van zonnepanelen een goede keuze?

En ongetwijfeld komt er nog een en ander bij.

Conclusie: ik blog over van alles en nog wat. En ik vind het een erg leuke hobby. Het is leuk om reacties te krijgen en zeker kicken als “het Algorithme” bepaald heeft dat een post zinvol is en dus als “suggested” wordt aangegeven, waardoor je opeens honderden bezoekers per uur mag verwelkomen.

Hoe heet is jouw portfolio?

Zondagavond keek ik Tegenlicht met een (voor mij) interessante documentaire of duurzame energie en dergelijke. Al jarenlang propageer ik het gebruik en opwek van duurzame energie en is het een sport in ons huishouden om niet alleen zoveel mogelijk energie op te wekken, maar ook te zorgen dat we dit verbruiken op het moment dat het gemaakt wordt. Het is hier niet ongewoon om te zeggen: stel de was nog even uit, want straks breekt de zon door.

Niet dat dit financieel ook maar iets uitmaakt dankzij de salderingsregeling. Maar het is een sport. Dit komt voort uit de achterliggende gedachte dat bij teruglevering er een aanzienlijk percentage verloren gaat (ik meen 6%). Dat is dus gewoon zonde.

Wij proberen ons leven als moderne consument bewust invulling te geven: een goed geïsoleerd huis, zonnepanelen, elektrische auto’s, warmtepomp/airco etc. Zonder dat het oncomfortabel is, ons huis is bijzonder luxe met overal airco, vloerverwarming, grote badkamer, ruim voldoende slaapkamers en een grote tuin. In die grote tuin verbouwen we natuurlijk ook fruit: kiwi’s, frambozen, druiven, blauwe bessen, aardbeien, courgettes, komkommers, tomaten, boontjes etc. Maar ik dwaal af, merk ik.

In “Tegenlicht” had men het zondag dus over “hoe heet is jouw portfolio”, ofwel, in hoeverre draagt jouw portfolio bij aan klimaatverandering? Dit was een voor mij volledig nieuwe benaderingswijze. Ik heb mijn portfolio al wel ingedeeld in dividend/geen dividend. Liquide / niet liquide. Security vs. growth. Maar nog nooit in “hoe heet is je portfolio”.

Voor deze analyse neem ik de volgende dingen mee als onderdeel van mijn portfolio:
1. Zonnepaneleninstallatie. Dit was een investering en het levert me ieder jaar cash up. Dus het is onderdeel van mijn “assets”. De rest van het huis laat ik buiten beschouwing, want dat kost alleen geld.
2. Mixfondsen. Die bekijk ik volgens Morningstar-rating
3. Aandelen. Mijn aandelenportfolio bestaat uit:
a. Royal Dutch Shell. Hypocriet? Zéker. Maar ik heb ze wel “uitgeleend” aan activisten. De enige manier om een bedrijf de goede kant op te duwen is door het te kopen!
b. Ahold
c. Heineken
d. ING
e. Unilever
f. Vanguard Minimum Volatility -> fonds is per 23-2 geliquideerd
4. De duurzame fondsen van de 3 kinderen.
5. Obligaties in Corekees
6. Spaargeld

Ik vind het nog moeilijk om dit te visualiseren. Duidelijk is dat mijn PV-panelen een duurzame investering zijn. Ook de bomen die ik maandelijks koop via Corekees zijn duurzaam. Bij nader inzien blijkt zelfs mijn pensioen voornamelijk belegd te zijn in sustainable index-funds. Ik beleg dit pensioen in een “lifecycle” en maak niet zelf de keuzes voor de fondsen, want gek genoeg vraagt NN daar meer geld voor dan hun eigen fondsen te gebruiken.

In februari hebben we 50% van onze Shell aandelen reeds verkocht, waarmee de overige aandelen van Shell vrijwel gratis zijn. We hebben namelijk gekocht op een tientje en verkocht op 17 EUR. Dit stukje hypocrisie wordt dus steeds verder opgelost. Ook neemt het belang van Corekees in ons portfolio een steeds belangrijkere plaats in. Maar goed, we hebben het over tienden van procenten.

Het “grote geld” zit in de pensioenrekening en dit zit dus wel prima in elkaar. Als de zolderverbouwing & keuken er op zitten en we weer veel geld naar de beurs kunnen brengen zullen we er in ieder geval rekening mee gaan houden.

Uitgaven februari 2021

In huize Geldsnor houden wij elke maand een bijeenkomst over onze financiën: wat hebben we uitgegeven de afgelopen maand, wat is er aan inkomsten binnengekomen en wat hebben we derhalve overgehouden?

Februari was een bijzondere maand. Onze Jongste Dochter is geboren, we hadden te maken met een koudegolf maar ook met veel zon. Natuurlijk zaten we nog gedeeltelijk in lockdown en was de school gesloten – en daarna geopend, toen weer vakantie, en toen weer open. Het was een maand waarin we een aantal forse extra uitgaven gehad hebben: met name mijn telefoon die kapot ging (maar dat gaat van mijn “zakgeld” af) en gister ging de wasmachine kapot. Daarom een flinke post “diversen”. Ook hebben we nog wat extra plantjes en dergelijke gekocht.
Maar uiteindelijk kregen we ook bericht dat we nog geld terugkregen van de kinderopvangtoeslag van 2019. Uiteindelijk is het een goede maand geworden, want de kosten waar we direct invloed op hadden vielen mee: weinig kleding, horeca (afhaal & ijsjes) en niet getankt.

Op het gebied van “asset management” was februari een prima maand, ondanks de tegenvallende laatste week. Onze portefeuille werd exact 1% meer waard. Ons eigen vermogen steeg met 4.6%, mede dankzij de 2.9% stijging van het aandelenportfolio, inleg in pensioen, spaarrekeningen en aflossing van de hypotheek. Ik heb géén waardestijging van de woning meegeteld, totdat het bezwaar tegen de (te lage) WOZ-waarde is afgehandeld.

Levensonderhoud744,29
Kleding73,39
Horeca86,7
Brandstof0
Klussen & tuinieren186,45
Overige1149,26
Sub Totaal2240,09

Levensonderhoud zijn de boodschappen, maar ook luiers, babydoekjes etc., voor een gezin van (sinds deze maand) 5personen: 2 volwassenen, een kleuter, een peuter en een baby. Met 744,29 EUR ben ik redelijk tevreden. Het was vrijwel exact hetzelfde als in januari. Máár: de geboorte van een kind betekent beschuit met muisjes (paar eur), biefstuk (28 EUR!) en nog wat andere lekkernijen als filet Americain, droge ham, worstjes etc.
We hebben niet getankt of opgeladen in februari (behalve aan onze eigen laadpaal).

Vaste Lasten”

Verzekeringen107,13
Lokale belastingen0 (loopt van maart tot december)
Ziggo43,5
Energie86
Zakgeld300
Kinderopvang1061,9
Auto687,57
Rente hypotheek759,57
Aflossing hypotheek1192,1
Studielening162,20
Sub Totaal4399.97 EUR
Totaal uitgaven6640,06 EUR

Spaarquote & vermogensopbouw

Dit alles brengt ons tot een spaarquote van 43.7%. Een zeer goede waarde, al zeg ik het zelf. Tot ons “spaarquote” reken ik alles wat bijdraagt aan een betere financiële positie dan de maand ervoor: netto spaarmutaties, aflossingen op de hypotheek, beleggingen én de opbouw van mijn beschikbare premie-pensioen.

Outlook maart

Ook in maart lijken we nog vrijwel volledig in lockdown te zijn. We hebben geen bevallingen gepland staan, dus ook geen dure biefstuk. Wel zullen er wat kosten gemaakt gaan worden voor de zolderverbouwing, maar omdat ik het meeste werk zelf doe zal dit beperkt blijven tot materialen. Maar dan nog: ik heb best veel materiaal nodig. Ik ben benieuwd waar we qua boodschappen uit gaan komen. We letten goed op de laatste tijd, maar door de grote hoeveelheden luiers en het goed moeten plannen van boodschappen doen, zou het wel eens zo kunnen zijn dat ik vaker naar de supermarkt ga en minder vaak naar de veel goedkopere boerenwinkel. Dit omdat de boerenwinkel minder ruime openingstijden kent dan de supermarkt.

Ook krijgen we in maart vermoedelijk de rekening van de bevalling & de eigen bijdrage van de kraamzorg. Bij elkaar toch een paar honderd EUR.