Waarom “handig zijn” handig is – en een goede hulp bij “rijk worden”

Vroeger, zeg een jaartje of 12 geleden, kon de Geldsnor helemaal niets. Enigzins trots wist ik soms zelfs te melden dat ik “2 linkerhanden” heb maar gelukkig voldoende geld verdiende om “anderen het werk te laten doen”. Tsjonge, de arrogantie als ik er aan terugdenk. Ten eerste trots zijn op iets niet kunnen…Da’s natuurlijk een beetje bijzonder. Maar ook de (geïmpliceerde) gedachte dat handwerk op de een of andere manier minderwaardig zou zijn en iemand anders het maar moest doen.

Maar, in 2011 kochten wij een klushuis. Ik kon nog steeds vrij weinig, maar ben gaandeweg meer gaan doen. Meer gaan genieten van het keiharde werk wat soms noodzakelijk was. Dit begon met de leuke klusjes waarbij niets mis kon gaan: slopen! Uitbreken van de vloer met een boorhamer, het weghalen van muren maar ook het ondermijdelijk plaatsen van stutten en lateien.

Langzaam maar zeker werd het meer en meer. Sommige apparaten had ik eerst geleend, en later gekocht. In eerste instantie had ik niet meer dan een schroefmachine, maar dit werd snel uitgebreid met een boorhamer. Vervolgens kwamen er trekveren bij (voor elektriciteitsdraad) en buigveren (om de pvc-buizen te buigen). We hebben zelf de zolder geïsoleerd, de tuin aangelegd, tussenwanden geplaatst, waterleidingen getrokken (en aangesloten) enzovoorts.

Al snel begon ik het allemaal leuker en leuker te vinden. Inmiddels doe ik vrijwel alles zelf. Ik roep enkel nog hulp in als iets te zwaar is om alleen te doen, of als het echt oefening vereist: stucadoren en tegels zetten op grote oppervlaktes bijvoorbeeld. Ook maak ik een uitzondering als ik geen tijd heb: aan de zolderverbouwing zal ik bijvoorbeeld niet alles zelf doen, simpelweg omdat ik 3 kleine kinderen heb en niet voldoende tijd zal hebben.

Wat levert het op?

Dit is eenvoudig: een beetje klusjesman rekent tegenwoordig rond de 40 EUR per uur, exclusief BTW. Die btw moet je natuurlijk gewoon meerekenen, dus je komt op afgerond 50 EUR per uur. Deze kosten kan je vergelijken met je eigen netto-loon: ik verdien netto iets onder de 30 EUR per uur. En nog belangrijker: ik ben niet afhankelijk van de planning van iemand anders!

In de uren kun je het zelfs nog anders beredeneren: ik werk geen uur minder (en krijg dus niet minder betaald) als ik iets zelf doe. Ik doe het namelijk in mijn vrije tijd. Dus komt er alleen maar iemand in om het voor mij te doen als het te moeilijk is, te gevaarlijk, verplicht of als ik geen tijd heb.

Dat gezegd hebbende: een professional heeft natuurlijk de juiste apparatuur en zal alles een factor 2-5 sneller doen dan jij (of ik).

Welke klussen kun je zelf doen?

Wat je zelf kunt doen hangt uiteraard af van je eigen handigheid. Linkerhanden bestaan niet, dat is een excuus om iets niet te proberen. En als je het niet probeert, zul je het niet leren en blijf je dit excuus eeuwig gebruiken.

Onderstaand is een eenvoudig lijstje van veel voorkomende klussen. Sommigen schrikken mensen behoorlijk af: Oei, de vloer moet er uit en de muur moet er uit. Ja…En? Dat kost vrijwel niets om te doen en is zeer eenvoudig. Wel even checken of het geen dragende muur is en welke leidingen er door de vloer & muur lopen. Maar complex is het niet!

Het is ook niet zo dat klussen duurder worden als ze complexer worden. Want de complexiteit zit vaak in de oefening. Ik kan niet stucadoren of tegelen, omdat ik dit nooit doe en niet vaak nodig heb. Dat maakt het moeilijk, en daarom besteed ik dat uit. Maar voor een stucadoor is het simpelweg meters maken (al is het absoluut een kunst!).

Voor de benodigde machines en dergelijke: ik heb zelf in de loop der jaren alle spullen gekocht. Zaagtafel, geleide-zaag, decoupeerzaag, bandschuurmachine, gewone schuurmachine, afkortzaag, buigveer, trekveer, boorhamer + tientallen verschillende maten boren, handzagen, schroefmachines, tangen, trekveer. Ik heb nooit iets nodig.

KlusMoeilijkheidSpullen nodig
Vloer slopen (zandcement dekvloer)EenvoudigBoorhamer
Verven & schurenEenvoudigSchuurmachine & kwasten en rollers.
BehangenEenvoudigBehangtafel en lijmkwast
Elektra: stopcontacten vervangenEenvoudigSchroevendraaier, striptang
Laminaat leggenEenvoudigLaminaatsnijder/afkortzaag, decoupeerzaag
Beton stortenEenvoudigBetonmolen
Kitten: acrylaatEenvoudigKitspuit
Muur slopenMatigStutten (indien dragende muur), boorhamer, moker
Zandcementvloer stortenMatigCementkuip, opzetstuk boormachine
Elektra: nieuwe stopcontacten plaatsenMatigGatenboor, evt. Buigveer & trekveer, draad
Waterleiding (kunststof)MatigKoppeltang
(Houten) tafel makenMatigAfkortzaag, geleidezaag
Kitten: siliconeMatigKitspuit
Trap makenMoeilijkHamers, zwaaihaak, diverse zagen, schroefmachine
Tafel maken (hout)MoeilijkGeleidezaag, zaagtafel, schroefmachine
Elektra: volledig nieuwe draden trekken van meterkast over verdiepingsvloer etc.MoeilijkTrekveer, buigveer
StucadorenMoeilijkCementkuip, rei, opzetstuk boormachine, spaan
Tegels zetten / leggenMoeilijkKuip voor tegels, waterpas, etc.

Voorbeelden

Op dit moment ben ik bezig met het maken van een eetkamertafel van massief eikenhout. Dit hout had ik zelf nog liggen (het was vroeger de vloer van dit huis). Een vergelijkbare tafel kost in de winkel ongeveer 1500 EUR. Voor de Geldsnor is deze tafel 26 EUR: namelijk een aantal schroeven en lijm.

Ook heb ik vorig jaar zelf een tuinhuisje gebouwd: 7.5×4 meter. Totale materiaalkosten waren een kleine 4.000 EUR. De offerte om hetzelfde huisje te laten bouwen kwam uit op ~18.000 EUR.

Een laatste voorbeeld: toen wij dit huis kochten vonden we de badkamer te klein. We (dat ben ik) hebben de badkamer volledig gestript voor de kosten van 0 EUR. Vervolgens heb ik een dragende muur verwijderd en gestut (4 EUR huurkosten voor de stutten voor 2 weken) en een nieuwe muur geplaatst (Ytongblokjes gelijmd & een grote latei geplaatst). Kosten: materiaal. Een latei is vrijwel gratis (paar tientjes) en hetzelfde geld voor de ytong & lijm. Ik denk dat ik met 150 EUR klaar was. Ook moest er een nieuwe zandcement dekvloer in de badkamer gemaakt worden (100 EUR aan zandcement) en heb ik daarop de elektrische vloerverwarming gelegd. De afwerking met tegels en dergelijke heb ik laten doen door de tegelzetter.
Hier zat voor mij een kleine 40 uur werk in, en ik schat dat een professional 2x zo snel was. Dat heeft me dus 1000 EUR opgeleverd. Niet slecht in een weekje vakantie – en ik had meteen mijn fitness-activiteiten gehad!

Verkiezingsretoriek: Kinderopvang – moet dit gratis zijn of niet?

In diverse media en verkiezingsprogramma’s gaat het over het al dan niet gratis maken van kinderopvang. Dit heeft natuurlijk voordelen en nadelen.
Zo schetst Groenlinks het beeld dat kinderopvang goed is voor de ontwikkeling van kinderen. Als vader van meerdere kinderen kan ik dit uit ervaring zeker onderstrepen. Het is ontzettend goed voor de sociale ontwikkeling van kinderen. Ze leren omgaan met leeftijdsgenootjes, maar ook met volwassenen en het volbrengen van taakjes. Bovendien zijn ze in de kinderopvang behoorlijk creatief in het bedenken van allerlei spelletjes.

Het gratis maken van de kinderopvang heeft verder het voordeel dat je het hele geneuzel rondom toeslagen kunt voorkomen. Wel gaat het voorbij aan een aantal praktische zaken: er is nu al een tekort aan kinderopvang en het leidt tot de vraag: wie gaat dit betalen? Maar ook: wie gaat hier het meest van profiteren?

Met betrekking tot het betalen: de vraag rijst al snel “waarom moet ik, als ik geen kinderen heb, betalen voor gratis kinderopvang?”
Op zichzelf een valide vraag, maar in mijn niet-bescheiden optiek niet zo simpel te beantwoorden. Of misschien ook wel. De Snor is een jongeman van 36, sport 6 dagen per week matig tot intensief, eet gezond, rook niet, drink zelden of nooit. Als iemand zonder kinderen niet hoeft mee te betalen aan bepaalde faciliteiten, waarom ik dan wel aan de zorgkosten van het type bankaardappel met allerlei (latente) gezondheidsklachten?

Bovendien: waar trek je de grens? Hoe zit het dan met scholen, universiteiten, vakonderwijs en dergelijke?

Wat zou het kosten?

Ik kan slechts bij benadering bepalen hoeveel het zou kosten om de kinderopvang gratis te maken. Volgens het CBS waren er in 2019 400.000 kinderen tussen de 0 en 4 jaar. In de plannen van Groenlinks is de gratis opvang alleen van toepassing vanaf 6 maanden (en tot 4 jaar). Gemakshalve ga ik er vanuit dat er 350.000 kinderen zijn tussen de 6 maanden en 4 jaar.

Als deze kinderen állemaal naar de opvang zouden moeten (of mogen, beter gezegd) en iedereen dit 5 dagen per week zou doen heb je 70.000 begeleiders nodig. 1 pedagogisch medewerker mag gemiddeld 5 kinderen in de gaten houden. Dit is een gemiddelde, want het hangt af van de leeftijd: 1 leidster per 3 nuljarigen, maar bijvoorbeeld 8 kinderen van tussen de 3 en de 4. Vergeef me dus deze simplificatie.

Een pedagogisch medewerker verdient tussen de 1800 en 2600 EUR per maand. Dit rond ik af op 30.000 EUR per jaar inclusief vakantiegeld. Dit betekent dat de salariskosten 2.1 miljard EUR per jaar zijn. Een deel hiervan vloeit terug in de staatskas door loonbelasting. Dit is in totaal ongeveer 250 miljoen EUR per jaar (namelijk bijna 300 EUR per maand per medewerker).

Dan hebben we nog bedrijfspanden en inrichting nodig. Onze kinderopvang (op een boerderij) heeft 2 groepen van maximaal 15 kinderen (en dus meerdere begeleidsters per groep). Voor 350.000 kinderen heb je 11.600 locaties nodig. Bijna 30 per gemeente, gemiddeld. Het huren van een locatie zet ik op gemiddeld 2500 EUR per maand. Met wat goede wil van gemeentes en dergelijke moet dat lukken. Voor inventaris en energiekosten verdubbel ik het geheel.

Uiteraard zijn er nog cursussen nodig, zoals BHV, bijscholing en dergelijke. Ik reken hiervoor 1000 EUR per medewerker per jaar. Ook zijn luiers en fruit en dergelijke meestal inbegrepen bij de kosten voor de kinderopvang. 1 kind gebruikt een luier of 3-4 per dag (in de tijd dat deze op de opvang is). Kosten: 1.20 EUR per kind per dag. Ook eten ze iets: fruit, yoghurt, boterhammen. Laten we zeggen 2 EUR per dag per kind. Flesvoeding wordt aan het begin meegegeven. Deze kleine kostenpost is in totaal ruim 246 miljoen EUR per jaar!

Enfin, ik heb het allemaal in een tabelletje gezet. Het is vast niet compleet en zéker gesimplificeerd.

Kosten kinderopvang voor de maatschappij indien gratis
PostAantalBedragTotaal
Medewerkers70000 €      30.000 €       2.100.000.000
Loonbelasting medewerkers70000 €       -3.600 €         -252.000.000
Netto loonkosten: €       1.848.000.000
Locaties11700 €      60.000 €          702.000.000
Bijscholing, cursussen, BHV etc.70000 €         1.000 €            70.000.000
Luiers, eten350000704 €          246.400.000
Totaal €       2.866.400.000

De kosten staan op ongeveer 2.9 miljard EUR per jaar. Over 8 miljoen huishoudens verdeelt is dit 362,50 EUR per jaar, ofwel 3 tientjes per maand. Stel dat ik er een factor 3 naast zit, dan hebben we het over 90 EUR per maand.
Let op dat dit NIET te vergelijken valt met de kosten voor kinderopvangtoeslag die nu gemaakt wordt door de overheid. Dit is namelijk ~2.6 miljard EUR per jaar. Maar hierin zitten ook de kosten voor buitenschoolse opvang. Dat is een veel grotere groep kinderen (namelijk nog eens 600.000) waarvoor ook toeslag geldt.

Wat kost de kinderopvang nú?

De kosten voor kinderopvang zijn zeer sterk afhankelijk van een aantal dingen:
1. Hoeveel dagen kinderopvang neem je af?
2. Voor hoeveel kinderen?
3. En hoeveel verdien je?

De relatie tussen inkomen & toeslag heb ik geplot in een grafiek:

Zoals je ziet krijg je voor het 2e kind (en volgenden) aanzienlijk meer toeslag dan voor de eerste.

Maar wat betekent dit nu concreet?

Zoals je kunt zien heb je vanaf een inkomen vanaf ongeveer 100.000 EUR een grotere eigen bijdrage dan toeslag die je krijgt. Vanaf 129.457 EUR maakt het niets meer uit of je meer gaat verdienen voor de opvangtoeslag van je eerste kind: de opvangtoeslag blijft namelijk gelijk boven de 129.457 EUR.

Dit is anders bij 2 of meer kinderen. Je krijgt voor de volgende kinderen namelijk meer toeslag. Pas vanaf een verzamelinkomen hoger dan 198.155 EUR per jaar zit je aan het maximum van 67.6% toeslag voor meer dan 1 kind.

Kinderopvangkosten per maand: totaal kosten, toeslag en eigen bijdrage

Bovenstaande verhouding blijft gelijk ongeacht het aantal dagen per week. De absolute bedragen nemen natuurlijk flink toe.

Wie profiteert het meest van gratis kinderopvang?

Uit bovenstaande grafieken blijkt duidelijk dat in absolute zin het grootste voordeel zit bij de hoogste inkomens. Voor mijn gezin betekent het, met 2 dagen opvang per week op 2 kinderen, een meevaller van bijna 700 EUR netto per maand als kinderopvang gratis zou zijn. Dat is 5.7% per jaar tov. het verzamelinkomen

Voor een gezin met 1 modaal inkomen en een half modaal inkomen (61.000 EUR per jaar) is de meevaller 233,50 EUR per maand. Dat is 4.6% per jaar tov. het verzamelinkomen.

Des te hoger de lonen (en dus de eigen bijdrage), des te groter de absolute én relatieve winst. Het is dus een forse denivellering – en daarmee vrij verbazingwekkend dat dit wordt voorgesteld door een linkse partij als GroenLinks.

Verder profiteert denk ik de maatschappij: er zijn sowieso meer medewerkers nodig in de kinderopvang. Een deel van dit geld wordt direct teruggestort aan de overheid middels loonbelasting. De rest gaat “in de maatschappij” doordat er inkomen is. Ook stelt het meer mensen in staat om meer te werken.

Praktisch gezien vind ik het nonsens. Het is namelijk absoluut niet haalbaar. Er zijn te weinig kinderopvanglocaties en medewerkers. Deze opleiden duurt jaren. Voordat je deze kinderopvang gratis hebt gemaakt ben je dus jaren verder, in praktische termen.

Los daarvan moet je goed bedenken waar je de opvang gratis mee gaat maken: hoe ga je dit betalen? Dat lijkt me eenvoudig: de hoogste inkomens profiteren onevenredig veel van het gratis maken van de kinderopvang. Je zou de loonbelasting hoger kunnen maken voor de hogere inkomens. Maar dan heb je een probleem wellicht: de hoogste inkomens zitten doorgaans bij hogere leeftijden die minder of geen gebruik maken van kinderopvang. Het aantal gezinnen met jonge kinderen en inkomens boven de 100.000 EUR is klein. Dit kan dus op weerstand rekenen.

Je kunt overwegen om de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken. Jonge gezinnen met hoge inkomens zoals mijn eigen gezin hebben geen kinderbijslag nodig.

Andere ideeën?


De Nieuwe Telefoon

Afgelopen maandag meldde ik al dat mijn telefoon aan het sterven was. In de moderne tijd betekent dit dat ik een nieuwe zou moeten kopen. Immers, zonder telefoon is internetbankieren schier onmogelijk en ook inloggen met Digid voor bijvoorbeeld een coronatest is een stuk eenvoudiger mét mobiele telefoon. Evenals communicatie met de overheid.

Er moest dus iets gebeuren. Nu moet je weten: ik geef geen barst om telefoons. Ik heb ze niet als modestatement, ik gebruik géén social media en alles voor mijn blog en andere werkzaamheden gaat heel ouderwets via een laptop. De minimale specificaties zijn dan ook: het ding moet het doen. Ik heb géén stappenteller nodig, eigenlijk zelfs geen GPS (want ik heb een activity tracker om mijn pols en ik train veel op een fiets met een computer). Ik heb géén goede camera nodig (als ik echt foto’s wil maken pak ik wel m’n spiegelreflex). Draadloos opladen? Ik zie het punt niet. Enorme opslagruimte? Mwoah, who cares? Merkje? Onbelangrijk.

Maar ik moest ‘m wel acuut vervangen: de batterij was zó slecht dat zelfs aan de oplader de telefoon regelmatig uitviel. Met een zeer hoog-zwangere vrouw is dat tamelijk onhandig. Het maakte ook dat ik niet de deur uit wil om een batterij te laten vervangen van mijn huidige telefoon. Dan ben ik uren van huis en volledig onbereikbaar (want m’n telefoon doet het immers niet!). Uitstel van consumptie ging niet echt – al was ik deze aankoop feitelijk al een aantal maanden aan het uitstellen…

Mijn oude telefoon kostte destijds 360 EUR en daar heb ik 44 maanden mee gedaan. Die telefoon heeft mij dus 8.18 EUR per maand gekost. Het was al vrij snel duidelijk dat ik geen aanbieding ging vinden waarbij ik iets kon krijgen wat net zo goedkoop was. Een iPhone SE van model 2020 (“de nieuwe”) kost ongeveer 450 EUR. Dat zou dus 10.22 EUR per maand zijn als deze net zo lang mee zou gaan. Dat is 25% duurder dan mijn huidige telefoon.

Dat gingen we dus maar niet doen. De keuze is nu gevallen op een toestel van 199 EUR, een Nokia 5.4. Het is geen iPhone, dus het zal na 12 jaar iPhones weer even wennen zijn. Het zal ook wat minder eenvoudig zijn om alles te migreren. Maar aan de andere kant: als deze telefoon 25 maanden overleeft is deze nét iets goedkoper dan mijn huidige telefoon was.

Uitgaven januari


In huize Geldsnor houden wij elke maand een bijeenkomst over onze financiën: wat hebben we uitgegeven de afgelopen maand, wat is er aan inkomsten binnengekomen en wat hebben we derhalve overgehouden?

Januari 2021 was eigenlijk wel een “geschikte maand” voor ons. We hebben weinig geld uitgegeven aan de normale dingen en een forse investering gedaan in de eerste fase van de zolderverbouwing. Maar verder valt er bijzonder weinig te melden. Logisch ook: vrijwel alles was dicht. Leuke dingen doen was er niet bij, afgezien van wandelen en een keertje autopicknicken. Ook heb ik vrij veel gefietst (een kilometer of 300) en verder weinig uitgegeven.

Op het gebied van “asset management” was januari opnieuw een matige maand, nadat december ook al matig was. Onze portefeuille werd exact 1% meer waard. Ons eigen vermogen steeg met 1.7%, mede dankzij de 1% stijging van het aandelenportfolio en inleg in oa. pensioen en aflossing hypotheek.

Levensonderhoud744,40
Kleding99,61
Horeca80,45
Brandstof3,08
Klussen & tuinieren3175,17
Overige216,94
Sub Totaal4319,65

Levensonderhoud zijn de boodschappen, maar ook luiers, babydoekjes etc., voor een gezin van 4 personen: 2 volwassenen, een kleuter en een peuter. Met 744,40 EUR ben ik redelijk tevreden. In januari hebben wij te maken met verjaardagen, en deze maand was redelijk vergelijkbaar met januari 2020 (+2.5%). Of dit inflatie is of niet kan ik niet zo eenvoudig zeggen, omdat er een grote variabiliteit zit in de boodschappen. Immers een keer wel of geen luiers kopen veroorzaakt eenvoudig dit soort verschillen.
Brandstof, zoals in bovenstaande, lijkt een beetje gek. Wie tankt er nou voor 3,08 EUR? Nou, dat is ongeveer de rekening die je krijgt als je een PHEV aan de stekker hangt. Voor dat geld heb ik weer 50km elektrisch gereden. Iets meer dan 6ct per km, dus een stuk goedkoper dan benzine!

In de post “verzekeringen” zit ook een rekening van de tandarts. Hiervoor heb ik geen aparte verzekering, dus die betaal ik gewoon maandelijks zelf. Wel hadden we nog een meevallertje: ik heb Ziggo gebeld voor korting, en gekregen. Deze maand is dus een stukje goedkoper dan anders.

Verzekeringen152,81
Lokale belastingen0 (loopt van maart tot december
Ziggo26,29
Energie86
Zakgeld300
Kinderopvang1070,42
Auto664,67
Rente hypotheek760,36
Aflossing hypotheek438,31
Studielening162,20
Sub Totaal3661.06 EUR
Totaal uitgaven7980,71 EUR

Spaarquote & vermogensopbouw

In januari was ons spaarquote natuurlijk heel laag: 10.7%. Dit komt doordat we begonnen zijn met de zolderverbouwing. Tot ons “spaarquote” reken ik alles wat bijdraagt aan een betere financiële positie dan de maand ervoor. De kosten voor de zolderverbouwing verreken ik NIET in een waardestijging van onze woning.
De genoemde 10.7% is inclusief de opbouw van pensioen. Mijn pensioenplan is namelijk een “beschikbare premie-regeling”. Dit houdt in dat er geld geïnvesteerd wordt voor mij en is dus heel anders dan de “uitkeringsovereenkomsten” zoals deze van toepassing is in de meeste CAO’s. Er wordt een bedrag opgebouwd waarmee op enig moment pensioen wordt aangekocht.

Outlook februari

Februari wordt een onvoorspelbare maand. Logischerwijs zouden de boodschappen 10% goedkoper moeten zijn, simpelweg omdat de maand februari 10% korter duurt dan januari of maart. Maar er gaat ook een baby geboren worden in februari. Zal dit het makkelijker maken om eten te bestellen, of juist minder aantrekkelijk?

Ook ga ik mogelijk een nieuwe telefoon kopen, al komt dit van mijn zakgeld en dat zie je dus niet terug in bovenstaande overzicht :-).

En, genant genoeg, ben ik een foutje tegengekomen in een excelsheet waarmee ik uitreken hoe groot mijn voorschot moet zijn. Voor de maand januari werd de elektriciteit wel meegenomen, maar op een prijs van 0 cent. Als je werkelijke verbruik ongeveer 1000kwh per maand is, dan is die invloed “heel behoorlijk”. Niet direct op mijn cashflow in de maand februari, maar wel in de verdere verwachting voor dit jaar.

Ook gaan we beginnen / verder met de zolderverbouwing. Gedeeltelijk zal dit werk in februari uitgevoerd worden, maar de hoofdmoot eind maart en in april, met wat afwerking in mei en juni. Ik heb flinke bedragen gereserveerd voor “professionele hulp”. Zelf ben ik namelijk best wel handig – maar ik heb straks ook 3 kinderen: een kleuter, een peuter en een baby. In hoeverre ik dus er aan toe kom is wat onzeker. Maar ik wil zeker geen (zelf opgelegde) stress dat ik te weinig geld gebudgetteerd heb voor de verbouwing. Er zit 30% “lucht” in mijn budget.

Ook verwacht ik in februari het overzicht van de gemeentelijke belastingen, gebaseerd op de ledigingen van 2020 (afval) en de nieuwe WOZ-beschikking. Die zal naar verwachting flink stijgen – maar lag toen wij het kochten aanzienlijk onder de vraagprijs die wij betaald hebben.

Terugverdientijd LED: loont het om actief lampen te vervangen?

In Huize Geldsnor zijn we nogal begaan met de wereld om ons heen. Daarom hebben we een grote plant & diervriendelijke tuin waar niets wordt omgespit, geen gif wordt gebruikt en het blad mag blijven liggen waar het valt.
Ook hebben we 32 zonnepanelen, stoken we zoveel mogelijk met de airco ipv. op gas (ondanks dat dit door de vloerverwarming en lage temperatuur zeer zuinig is) en rijden we 90% van al onze kilometers elektrisch.

Ook zijn vrijwel al onze lampen LED. Vrijwel allemaal dus. Er waren nog 4 halogeenspotjes over van de vorige bewoners en de afzuigkap heeft halogeenspotjes. Gezien de plannen voor een nieuwe keuken vervangen we die op dit moment nog niet.

Maar de andere 4 spotjes dus. Die deden het prima. Halogeen geeft mooi warm licht, maar ook veel letterlijke warmte: het is nogal een energieverspilling. Ze zaten ook op plekken waar de verlichting heel lang aan is: in de keuken en de bijkeuken. In de bijkeuken zijn ze denk ik een uur per dag aan (2 stuks). Maar in de keuken wel 10 uur per dag, gemiddeld. Namelijk in de winter van ’s ochtends vroeg (omstreeks 07:30) tot ’s avonds laat (~23 uur). In de zomer natuurlijk korter, maar ik ga toch uit van een conservatieve 5 uur per dag.

Vorige week ging één van de spotjes kapot. Omdat dit spotje boven het aanrecht zit en dus zeer belangrijk is voor mijn kook- & snijwerk, moest deze vrij acuut vervangen worden. Ook mijn oog voor symmetrie liet niet toe dat dit spotje werkloos bleef zitten.
1 lamp vervangen door een LED-spot is een zogenoemde no-brainer; een halogeenspotje is dúúrder dan een LED-spotje. Dus zelfs bij de aanvangkosten zit je beter, laat staan in het verbruik. Rekenen heeft hier dus geen zin: acuut vervangen door een LEDje. Wat let je?

Maar wat als het spotje het nog doet?

De andere 3 lampjes waren echter niet kapot. Impulsief besloot ik ze allemaal te vervangen. Ik verving 4 spotjes van 20W voor 4 spotjes van 3W. Dat scheelt dus 68Wh per uur dat ze aan zijn (4*20-4*12=68W). Dat lijkt wellicht weinig. En is ook niet superspannend: op een jaar betekent dit een besparing van 124kwh. Op ons extreem hoge energievebruik (door veel elektrisch te verwarmen én elektrisch te rijden) is dit echter nog steeds 1.2% van ons energieverbruik! Als je bedenkt hoeveel moeite we als maatschappij hebben om 1% minder energie te verbruiken, is zelfs het vervangen van 4 spotjes dus al een goede stap.

Maar dat terzijde. De vraag is nu: is het gunstig om de nog niet-kapotte halogeenlampen te vervangen door LED-lampen?

Ik heb dit geplot in een grafiek. Ik heb hierin de aanschafprijs van 1 halogeenspot genomen (die moest immers vervangen worden) en de aanschafprijs van 5 LED-spotjes. Dat is geen typefout: ik heb er 1 kapot laten vallen en ook die moet terugverdiend worden… Verder ben ik uitgegaan van 5 branduren per dag voor alle spotjes. Dat zijn dus 1825 branduren per jaar. Waar de lijnen kruisen is het terugverdienpunt.

4 LED spotjes kopen vs 1 halogeenspot kopen, met de gebruikskosten voor 4 stuks. De andere 3 waren niet kapot, maar wel vervangen.

Het antwoord: na 1220 branduren (ofwel 8 maanden) is de volledige aanschafprijs terugverdiend. Dit is inclusief het laten vallen van 1 spotje.

Bij een hogere stroomprijs wordt de terugverdientijd uiteraard korter. In bovenstaande grafiek ben ik uitgegaan van 0.22 EUR per kwh.

En over de hele levensduur?

Behalve dat LED-lampen veel minder energieverbruiken, gaan ze ook nog eens langer mee. Een korte tocht via Google leert me dat een LED-lamp wel 50.000 uur mee gaat, maar dat 20.000 gebruikelijk is. Een halogeenlamp gaat ongeveer 2.000 uur mee. Ik heb dezelfde gebruikskosten dan ook doorgeplot over de levensduur van de LED-lamp van 20.000 uur. De kosten voor de halogeenspotjes heb ik gelijk gehouden gedurende de 10 jaar(!) die de LED-spotjes mee gaan, evenals de elektriciteitsprijs.

In die 10 jaar geef je hiermee ruim 500 EUR minder uit aan elektriciteit.

Als je nog halogeenspotjes hebt is de belangrijke vraag nu: waar wacht je nog op? Er is gegarandeerd geen betere investering die je kunt doen dan je inleg binnen 8 maanden terugverdienen.

Bijzonder weekend & help…Mijn telefoon gaat kapot!

Afgelopen vrijdagavond werd mijn post over de stresstest voor hypotheken opgenomen in de “suggested sites” van Google op Android toestellen. Dat was me al een keer eerder gebeurd met een andere post (schijnbaar het teken dat Google vind dat ik nuttige dingen schrijf).

Maar wát een kick. Dit soort dingen duurt 24u, dan neemt Google weer een andere suggestie voor een dergelijk onderwerp (is mijn ervaring, gebaseerd op 2x dat het is voorgekomen). Maar het bezoekersaantal explodeerde werkelijk. Maar liefst 6.000 keer werd het berichtje gelezen in 24 uur. En dat is toch wel een bereik wat ik nooit verwacht had te halen.

Op naar de volgende keer dus maar :-). Ik heb nog wel wat artikelen in “concept” staan, in het notitielijstje van mijn telefoon.

Maar helaas lijkt mijn telefoon te overlijden. Mijn batterij gaat in gunstige gevallen nog 2 uur mee, maar soms ook maar 15 minuten. Lekker een rondje gaan hardlopen met muziek aan is er dus niet bij. Ja, dat is iets waar ik niet veel over blog, of zelfs überhaupt niet heb gedaan denk ik: ik sport vrij veel. 3-6x per week, minimaal een uur per keer en soms een paar uur achter elkaar.

Dat terzijde. Mijn telefoon gaat dus kapot. Deze telefoon is van juni 2017, dus al ruim 3,5 jaar oud. Maar ik wil geen nieuwe. Om 3 redenen:
1. De boel overzetten (bank-apps authoriseren en dergelijke).
2. Het kost geld, voor een apparaat wat ik alleen maar noodgedwongen heb (digid & bankieren, de rest zal me jeuken)
3. Uitzoeken. Ik moet nu weer tijd gaan spenderen aan het uitzoeken wat de beste keuze gaat zijn. Een telefoon van hetzelfde merk? Of toch een andere? En neem ik dan weer sim-only en koop ik het toestel los? Of neem ik een abonnement met een “gratis” telefoon? Want ik kan me voorstellen dat een telefoonprovider wellicht een betere deal krijgt voor het kopen van 10.000 telefoons dan ik alleen.

Ik baal dus een beetje. Ik had gehoopt dat deze telefoon minimaal 4 jaar mee zou gaan. Het zat er ook al een tijdje aan te komen, maar ik stel het graag uit. En dat ga ik nu nog maar een poosje doen. Dan maar altijd aan een oplader: voorlopig ga ik toch nergens heen. Kijken of ik het nog een paar maandjes kan rekken!

De zolderverbouwing

Omdat we geen vergunning kregen voor de dakkapel, hebben we gekozen voor een alternatief: het plaatsen van een aantal dakramen op zolder, om zo in ieder geval voldoende licht binnen te krijgen. We hebben gekozen voor een zgn. “studioraam” van Velux.

Plaatje van dakraampje.nl, overigens hebben wij ‘m zelf niet hier gekocht 🙂



Ook hebben we tóch besloten om de schoorsteen te verwijderen. Dit kost uiteindelijk 5000 EUR, maar we vonden dit de moeite waard. De zolder wordt nu onze slaapkamer, maar heeft ook nog ruimte voor mijn kantoor. Mijn kantoor wordt een kleine 2 meter diep en 4 meter breed. Via een overloopje lopen we dan naar onze slaapkamer. Deze slaapkamer wordt 4 meter breed en 380cm diep. Een stuk kleiner dan onze huidige slaapkamer, maar omdat de rest van de verdieping ook “van ons” is, hebben we toch voldoende ruimte voor al onze kleren en dergelijke.

Zoiets zal mijn werkplek worden. Maar dan anders. Plaatje van Camber.be

Voor het droogrek in het trapgat denken we aan zoiets. Een fantastische oplossing om meteen de balustrade te maken, maar ook om de was goed op te kunnen hangen!

De totale kosten voor de zolderverbouwing:
Dakramen inclusief installatie: 3050 EUR (staat vast)
Schoorsteen verwijderen, dak aanhelen en constructie aanpassen: 5000 EUR
Aanleggen airco (met buitenunit): 2500 EUR (begroot)
Overig materiaal, zoals houten balken, gipsplaten, schroeven, pluggen, elektraspul en lampen: 3600 EUR (begroot)
Hulp van “klusjesman”: 1936 EUR

Totaal: ~16.000 EUR. Ik doe zoveel mogelijk zelf, om de simpele reden dat ik geen 50 EUR per uur kost. En de bijkomende reden: ik vind het leuk om te doen, en waarom zou ik iemand betalen voor wat ik én zelf kan én leuk vind? Nouja: tijdgebrek! Dus ik ga uit van een week lang “hulp”.

Rook uit schoorsteen = geld wegblazen (ook in een huurhuis)

Dit is een beetje een “re-post”, maar het is er eentje van toen ik pas nét begon met dit blog en het lijkt me zeker nog even toepasselijk voor dit weekend. Namelijk: als er rook uit je schoorsteen komt (“rookgasafvoer” van de CV-ketel), dan stook je té hard. En kun je makkelijk veel geld besparen in letterlijk 5 minuten:

Een expert ben ik niet, uitgezocht heb ik het wel. CV-ketels gebruiken gas om water te verwarmen. Een gedeelte hiervan gaat als warmte verloren via de rookgasafvoer. Een ouderwetse CV-ketel heeft hierdoor een rendement van ongeveer 70-80%. Een moderne ketel gebruikt de warmte die nog in de rookgassen zitten: het retourwater van de verwarming wordt gebruikt om extra warmte te krijgen uit condensatie. Hoe dit precies werkt is niet belangrijk: het werkt. Althans, als de temperatuur van het retourwater laag genoeg is.

Als de temperatuur van het retourwater te hoog is, wordt er weinig of niets gecondenseerd: dit is eenvoudig te zien doordat je een (flinke) rookpluim uit je rookgasafvoer ziet. Dit is waterdamp die dus niet gecondenseerd is en werkloos de atmosfeer in gaat. Dit is ook heel eenvoudig op te lossen. Er zijn meerdere manieren. De moeilijkste methode is het hele systeem waterzijdig inregelen. Hiermee wordt (vaak door een expert) het hele systeem zo ingesteld dat het water gelijkmatiger door het verwarmingssysteem heen gaat. Koele kamers worden hierdoor beter warm en de retourtemperatuur is beter te controleren.

Een eenvoudigere methode en binnen 5 minuten te doen: verlaag de temperatuur van de CV-ketel voor het stookwater. Afhankelijk van het systeem kan deze worden teruggeschroefd naar 35 of 40C (vloerverwarming & goede isolatie) zoals in Huize Geldsnor.

Indien je gewone radiatoren hebt kun je er mee spelen: zet de thermostaat (van de CV-ketel, niet in de woonkamer uiteraard) eerst op 50C en kijk of je de woning (comfortabel) op temperatuur kunt houden. Lukt dit niet? Zet ‘m op 55C en herhaal. Het kan zijn dat tijdens een koude periode je tijdelijk naar 70C moet (bijvoorbeeld). Maar dit is altijd beter dan 90C die standaard is ingesteld op de ketel.

Het tapwater staat vaak ook ingesteld op 80 of 90C. Los van het feit dat dit levensgevaarlijk is in mengkranen (zeker in combinatie met kinderen) is het ook gewoon niet nodig. 60C (en niet lager ivm. legionella) is prima.

Besparing van bovenstaande? Tot 20%. Op een gasverbruik van 1500m3 per jaar scheelt dit dus 300m3, of ruim 200 EUR. Ofwel: 1200 EUR per uur (je hebt 10 minuten de tijd).

Ben je al onderweg naar de ketel?

Noot: dit kun je ook prima doen in een huurhuis. De ketel leidt er geen schade van en op het punt dat je het niet meer warm krijgt, stel je ‘m iets hoger in.

Stresstest: (aflossingsvrije) hypotheek

Huize Geldsnor heeft een aanzielijk hypotheek: rond de 400.000 EUR. Recent heeft oa. de AFM (Autoriteit Financiële Markten) een berichtje de wereld ingeslingerd dat hel en verdoemenis dreigt voor de aflossingsvrije hypotheek: mensen kunnen op een latere leeftijd hun hypotheek wellicht niet verlengen en moet gedwongen verkopen.

Enfin, dat zette mij aan het denken. Mijn hypotheek loopt in principe tot oktober 2048, dus eerder hoef ik niet over te sluiten. Bovendien is mijn hypotheek niet volledig aflossingsvrij: bij aanvang was 48,2% aflossingsvrij. Inmiddels is dit percentage opgelopen tot 48,9% omdat de rest annuitair is. Daar wordt meer op afgelost dan de incidentele aflossingen die wij hebben gedaan sinds het begin van de looptijd (5900 vs. 7766 EUR).

Maar: onze rentevaste-periode is maar 10 jaar. Dus in de zomer van 2029 is deze afgelopen. En wat zouden nu de gevolgen zijn als de hypotheekrente aanzienlijk stijgt?

Om dit te bepalen, kijk ik eerst wat onze openstaande hypotheek op dat moment zal zijn, zonder rekening te houden met eventuele extra aflossingen. Het antwoord is 350.812 EUR (ontwikkeling in de tijd is te zien in de grafiek, de blauwe staafjes). Daar hoort een bepaalde rentelast bij (oranje lijntje). Aan het eind van de looptijd zou er, mits niet extra afgelost, natuurlijk een deel overblijven. Dat is het principe van de aflossingsvrij hypotheek!

Maar stel nu toch eens, dat deze rente helemaal niet zo loopt als in bovenstaande grafiek. Het is niet ondenkbaar dat rentes een keertje stijgen. En dus moet je er (vind ik) rekening mee houden. De gevolgen zijn groot en worden met het afschaffen van de hypotheekrente-aftrek nog groter.
De rente die betaald moet worden (de oranje lijn) neemt flink toe: van 616.74 EUR in augustus 2029 naar 1454.47 EUR in september 2029. Dat is een verschil van 837,73 EUR per maand, tegen die tijd netto.

Een zeer belangrijke vraag die hierbij speelt is dan ook: kun je je dit risico veroorloven? Als je deze 10.000 EUR per jaar ruim overhoudt kun je dit risico wellicht nemen. Als een scenario als onderstaande betekent dat je het huis moet verkopen, dan is het wellicht handig om hier rekening mee te houden. Ofwel door niet in een dergelijke woning te gaan wonen, of door nu reeds af te lossen.

Wel of niet aflossen van de hypotheek hangt daarmee niet alleen af van een hoger rendement wat je al dan niet kunt halen op de beurs, maar ook met een stuk risico-bereidheid en risico-draagkracht. Zelf ga ik hierin vooral uit van wat we nú kunnen. Ik kijk dus nauwelijks vooruit; het heeft geen enkele zin om je rijk te rekenen met salarissen in de toekomst bijvoorbeeld. Ook vind ik het gevaarlijk om aan te nemen dat de rente altijd laag zal blijven. Of het ooit 5% wordt? Geen idee. Maar durf jij het risico aan?

Finaal energieverbruik 2020: 27.049 kwh

Ja, dat is nogal wat he? Huize Geldsnor heeft in het jaar 2020 maar liefst 27000 kwh energie verbruikt. Mwoah! Da’s veel. Jep. Maar het is toch niet helemaal wat je denkt.

In de media wordt vaak het een en ander door elkaar gegooid: energieverbruik en elektriciteitsverbruik. Dat zijn 2 verschillende dingen. Elektriciteitsverbruik is wat het woord al zegt: het verbruik van elektriciteit. Dit kun je simpel aflezen op de meter. Appeltje-eitje, of Petit Pomme-petit oeuf, zouden de Fransen zeggen. Little apple, little egg.

Maar er spelen nog 2 belangrijke factoren bij het energieverbruik van een huishouden. Je verwarmt immers water om te douchen, en je verwarmt je huis. Daarbij rij je waarschijnlijk ook nog af en toe auto. Die dingen horen bij je finale energieverbruik.

Dit heb ik voor mijn huishouden teruggerekend naar kwh. Hierbij is de aanname dat 1 m3 gas een energie-inhoud heeft van 10kwh (in werkelijkheid 9,9) en een liter benzine 8,9kwh. En omdat ik alles bijhoud, is het wederom een Kleines Apfel-Kleines Ei om dit in een grafiekje te stoppen. En dat heb ik gedaan. Het totale verbruik van mijn huishouden is dus de optelsom van elektriciteit-gas-benzine. Een gedeelte van de elektriciteit is gebruikt om de auto’s mee op te laden (ongeveer 7000kwh), de rest gewoon voor “huishouden”.
Gezien ik ook een paar zonnepaneeltjes op het dak heb, is de eigen opwek goed voor 37,72% van het totale energieverbruik van mijn huishouden: 10.203kwh.

Situatieschets

Onderstaande grafiek is natuurlijk erg afhankelijk van de persoonlijke situatie. Om een beetje te kunnen vergelijken volgt hier een kleine omschrijving van mijn woning en gezinssituatie:
Gezin, 2 kleine kinderen & 2 grote honden. 1 volledig elektrische auto, 1 plug-in hybride. Vrijstaand huis met oppervlakte van ongeveer 180m2, volledig voorzien van airconditioning, gezien de locatie van onze woning (ZO-Nederland) erg prettig. Vrijwel overal LED-verlichting, op een verdwaalde halogeen-spot na. Elektrische (vloer)verwarming boven, conventionele vloerverwarming beneden, met een aanvoertemperatuur van 40C. We stoken in de winter regelmatig met de airco. Het huis is verder voorzien van een luxe badkamer met regendouche en een ligbad. We drogen de was zoveel mogelijk op een rek, maar ondergoed en dergelijke gaat in de warmtepompdroger.

Hoe ziet jouw totale energieverbruik er uit?